پرسش: آیا وکالتنامههای بلاعزل انتقال اموال غیرمنقول مربوط به اسناد مالکیت صادر شده قبل از لازمالاجرا شدن قانون ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول مشمول پرداخت وجوه متعلقه نظیر حقالثبت هستند؟
پاسخ: خیر، وصول هزینههای قانونی مربوط به وکالتنامههای بلاعزل انتقال مالکیت صرفاً در خصوص اسناد مالکیتی است که پس از لازمالاجرا شدن این قانون صادر گردیدهاند.
به زبانِ ساده
پرسش این است که برای تنظیم وکالتنامه بلاعزل انتقال ملک، وجوه قانونی درباره اسناد مالکیت قدیمی هم دریافت میشود یا فقط درباره اسناد جدید. متن، دیدگاه سازمان ثبت و سازمان امور مالیاتی را نقل میکند، اما بخش نتیجهگیری اداره کل حقوقی ناقص است؛ بنابراین پاسخ نهایی از این متن مشخص نیست.
چه کسی: استعلام از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مطرح شده است؛ سازمان امور مالیاتی نیز دیدگاه خود را بیان کرده است. نظر به اداره کل حقوقی قوه قضائیه منتسب است، اما متن آن ناقص است.
چگونه: سازمان ثبت درباره شمول وجوه قانونی نسبت به اسناد قدیمی و جدید استعلام کرده و اختلاف دیدگاهها را شرح داده است. متن پاسخ مشورتی پیش از بیان نتیجه قطع شده است.
چرا مهم است: برای دفاتر اسناد رسمی و مراجع مربوط به وصول وجوه قانونی مهم است، اما نتیجه نهایی از متن موجود قابل احراز نیست.
قوانینِ مرتبط: قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول مصوب ۱۴۰۳، ماده ۱ و تبصرههای ۲ و ۴؛ ماده ۲ همان قانون.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
با عنايت به تبصره 2 و ماده 1 قانون الزام به ثبت رسمي معاملات اموال غير منقول مصوب 1403 و تبصره 4 ماده 1 قانون ياد شده در تعيين مصاديق موضوع تبصره 2 ماده 1 قانون فوقالذكر و اخذ وجوه متعلقه منجمله حقالتحرير، حقالثبت و حتي ماليات وكالتنامههاي بلاعزل تنظيمي انتقال مالكيت اموال غير منقول نسبت به اسناد مالكيت صادره قبل و بعد از لازمالاجرا شدن قانون ياد شده ابهام وجود داشته بدين صورتكه آيا وكالتنامههاي بلاعزل انتقال اموال غير منقول نسبت به اسناد مالكيتي كه قبل از لازمالاجرا شدن قانون صادر گرديدهاند نيز مشمول پرداخت وجوه مزبور ميباشند يا تعلق وجوه مزبور صرفاً نسبت به وكالتنامههاي بلاعزل انتقال اموال غيرمنقول نسبت به اسناد مالكيتي كه قبل از لازمالاجرا شدن قانون صادر گرديدهاند نيز مشمول پرداخت وجوه مزبور ميباشند يا تعلق وجوه مزبور صرفاً نسبت به وكالتنامهةاي بلاعزل انتقال اموال غير منقول با تاريخ صدور اسناد مالكيت مربوطه بعد از لازمالاجرا شدن قانون است؟ از نظر اين سازمان مفاد ماده 2 قانون ياد شده منطبق با حكم تبصره 4 ماده 1 قانون مذكور صرفاً در خصوص وصول هزينههاي قانوني (حقالثبت و...) وكالتنامههاي بلاعزل انتقال مالكيتي است كه اسناد مالكيت تك برگ (كاداستر) آن پس از لازمالاجرا شدن اين قانون صادر ميگردد و سازمان امور مالياتي بر تسري وكالتنامه به اسناد قبل و بعد از اجراي قانون است.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، حكم مقرر در تبصره 2 ماده يك قانون الزام به ثبت رسمي معاملات اموال غير منقول مصوب 1403 داير مدار لازمالاجرا شدن تمامي احكام مقرر در اين قانون نميباشد. ثانياً، ب. ت. ب. اطلاق تبصره 2 ماده يك يادشده كه راجع به مطلق «وكالتهاي بلاعزل انتقال مالكيت در خصوص اموال غير منقول» است؛ صرف نظر از تاريخ صدور سند رسمي مالكيت ملك موضوع وكالت، چنانچه قرارداد وكالت بلاعزل انتقال مالكيت در زمان اجرايي شدن اين تبصره - كه در حال حاضر نيز لازمالاجرا است - تنظيم شده باشد، ميزان ماليات، حقالثبت و حقالتحرير تنظيم چنين وكالتنامهاي بر اساس معيار تعيين شده در اين ماده، معادل تنظيم سند رسمي انتقال ملك است؛ اعم از آنكه سند رسمي مالكيت ملك موضوع وكالت بلاعزل انتقال، قبل يا بعد از لازمالاجرا شدن اين قانون صادر شده باشد.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/1065 مورخ 1403/12/19
موضوع این استعلام مربوط به تعیین وضعیت وکالتنامههای بلاعزل برای انتقال مالکیتاموال غیرمنقول و پرداخت وجوه قانونی مانند حقالتحریر، حقالثبت و مالیات بر اساس قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول مصوب 1403 و تبصرههای مرتبط با آن است. سوال مطرح شده این است که آیا این وجوه فقط به وکالتنامههای بلاعزل با اسناد مالکیت صادره پس از لازمالاجرا شدن قانون تعلق میگیرد، یا شامل اسناد صادره قبل از آن نیز میشود. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که حکم مقرر در تبصره 2 ماده 1 این قانون شامل وکالتهای بلاعزل برای انتقال مالکیت اموال غیرمنقول است. بدون توجه به تاریخ صدورسند رسمی مالکیت، اگر قرارداد وکالت در زمان اجرای تبصره تنظیم شده باشد، وجوه قانونی معادل تنظیم سند رسمی انتقال ملک خواهد بود. بنابراین، تاریخ صدور سند مالکیت در مورد وکالتنامههای بلاعزل تاثیری بر تعلق این وجوه ندارد.
تاریخ نظریه: 1403/12/19
شماره نظریه: 7/1403/1065
شماره پرونده: 1403-75-1065ح