پرسش: ضمانت اجرای عدم اجرای احکام مربوط به اعاده حیثیت و عذرخواهی محکومعلیه در جرایم رایانهای چیست؟
پاسخ: نشر حکم اعاده حیثیت در جراید از طریق اجرای احکام کافی است، الزام به عذرخواهی قائم به شخص بوده و در صورت امتناع مشمول مقررات اجرای احکام مدنی است، و رفع اشکال نحوه اجرای حکم در فضای مجازی با مرجع مجری حکم است.
به زبانِ ساده
موضوع، شیوه اجرای حکم اعاده حیثیت در پروندههای جرایم رایانهای است. انتشار حکم در روزنامه با هزینه محکومعلیه کافی است. عذرخواهی شخصی و انتشار محتوا در فضای مجازی، هرکدام شیوه پیگیری جداگانه دارند.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است؛ پرسشکننده و طرفین پرونده در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: در پاسخ به استعلام درباره ضمانت اجرای اجرا نکردن موارد اعاده حیثیت، اداره کل حقوقی میان انتشار حکم، عذرخواهی شخصی و انتشار در فضای مجازی تفکیک کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای محکومان، شاکیان و مراجع اجرای احکام در تشخیص شیوه پیگیری اجرای اعاده حیثیت کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: ماده ۷۴۶ قانون مجازات اسلامی، تبصره ماده ۴۷ و ماده ۲۵ قانون اجرای احکام مدنی.
مفاهیمِ حقوقی: اعاده حیثیت، اجرای حکم، عذرخواهی محکومعلیه، انتشار حکم، اشکال در اجرای حکم
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
انتشار حکم اعاده حیثیت در روزنامه چگونه اجرا میشود؟
اجرای احکام کیفری آن را با هزینه محکومعلیه منتشر میکند و با این کار حکم اجراشده تلقی میشود.
اگر محکومعلیه از عذرخواهی امتناع کند، چه میشود؟
مطابق تبصره ماده ۴۷ قانون اجرای احکام مدنی رفتار میشود.
اجرای اعاده حیثیت از طریق کانالهای فضای مجازی چگونه پیگیری میشود؟
اشکال اجرا باید از مرجعی که حکم زیر نظر آن اجرا میشود رفع شود.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
مطابق ماده 746 قانون مجازات اسلامي بخش جرايم رايانهاي، افزون بر اعاده حيثيت (در صورت امكان)، حبس يا جزاي نقدي به عنوان مجازات پيشبيني شده است. در صورت تعيين نحوه اعاده حيثيت در رأي صادره، براي مثال الزام محكومعليه به انتشار عذرخواهي از شاكي در فضاي مجازي و تكذيب اخبار و تصاوير منتشر شده، ضمانت اجراي عدم اجراي موارد اعاده حيثيت چگونه ميباشد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1- اولاً، نشر حكم دائر بر اعاده حيثيت در جرايد از طريق اجراي احكام كيفري و با هزينه محكومعليه، كافي بوده و حكم اجرا شده تلقي ميشود. ثانياً، الزام به عذرخواهي محكوم، قائم به شخص بوده و در صورت امتناع وي از اجراي حكم، برابر تبصره ماده 47 قانون اجراي احكام مدني رفتار ميشود.
2- نحوه اجراي حكم به اعاده حيثيت از طريق كانالهاي فضاي مجازي توسط محكوم، مشمول ماده 25 قانون اجراي احكام مدني و از موارد اشكال در اجراي حكم است و بايد از مرجعي كه حكم تحت نظر آن اجرا ميشود، رفع اشكال شود.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/226 مورخ 1403/04/12
موضوع استعلام درباره نحوه اعاده حیثیت در جرایم رایانهای و ضمانت اجرای عدم اجرای موارد اعاده حیثیت طبق ماده 746 قانون مجازات اسلامی است. در پاسخ، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که انتشار حکم اعاده حیثیت در روزنامهها از طریق اجرای احکام کیفری و به هزینه م. ع. کافی است و این حکم به عنوان اجرا شده تلقی میشود. همچنین، الزام به عذرخواهی شخصی است و در صورت امتناع از اجرای حکم، مطابق تبصره ماده 47 قانون اجرای احکام مدنی اقدام خواهد شد. نحوه اجرای حکم اعاده حیثیت از طریق فضای مجازی نیز تحت پوشش ماده 25 قانون اجرای احکام مدنی است و در صورت بروز مشکل، باید از مرجع مربوطه رفع مشکل شود.
تاریخ نظریه: 1403/04/12
شماره نظریه: 7/1403/226
شماره پرونده: 1403-186/1-226ک
مطابق ماده 746 قانون مجازات اسلامی بخش جرایم رایانهای، افزون بر اعاده حیثیت (در صورت امکان)، حبس یا جزای نقدی به عنوان مجازات پیشبینی شده است. در صورت تعیین نحوه اعاده حیثیت در رای صادره، برای مثال الزام م. ع. ب. انتشار عذرخواهی از شاکی در فضای مجازی و تکذیب اخبار و تصاویر منتشر شده، ضمانت اجرای عدم اجرای موارد اعاده حیثیت چگونه میباشد؟