جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
پرسش: تکلیف دادگاه تجدیدنظر در صورت عدم اظهارنظر دادگاه بدوی نسبت به بخشی از دعوا چیست؟
پاسخ: دادگاه تجدیدنظر میتواند به اصل اعتراض رسیدگی کرده و تذکر دهد که بخش مسکوتمانده در دادگاه بدوی تعیین تکلیف شود؛ مگر اینکه ارتباط موضوعی مانع باشد.
به زبانِ ساده
گاهی دادگاه بدوی درباره بخشی از خواستهها تصمیم نمیگیرد. این نقص همیشه مانع رسیدگی دادگاه تجدیدنظر به اعتراض نیست؛ اگر آن بخش برای رسیدگی به اعتراض لازم نباشد، دادگاه تجدیدنظر رأی میدهد و پرونده برای رسیدگی به خواسته باقیمانده به دادگاه بدوی برمیگردد.
چه کسی: نظریه از اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ پرسش از سوی مرجع استعلامکننده مطرح شده و طرفین پرونده در متن معرفی نشدهاند.
چگونه: پرسش درباره اثر رأیندادن دادگاه بدوی به بخشی از دعوا بر رسیدگی تجدیدنظر مطرح شد. اداره کل حقوقی میان خواسته مرتبط و خواستهای که رسیدگی به اعتراض به آن وابسته نیست تفاوت گذاشت.
چرا مهم است: این نظر برای دادگاهها و وکلا در تعیین مسیر رسیدگی به اعتراض، هنگامی که دادگاه بدوی درباره بخشی از خواستهها سکوت کرده، کاربرد دارد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
چنانچه دادگاه بدوي نسبت به قسمتي از دعوا نفياً يا اثباتاً اظهار نظري نكرده باشد؛ مانند دعواي مطالبهخسارت تأخير تأديه، آيا پس از تجديدنظرخواهي توسط محكومعليه، دادگاه تجديدنظر بايد بدون رسيدگي به دعوا پرونده را جهت رسيدگي به آن قسمت از دعوا كه حكمي صادر نشده است به دادگاه بدوي ارسال كند يا آنكه بايد به اعتراض رسيدگي كرده و پس از صدور رأي، رسيدگي به آن قسمت از دعوا كه در مورد آن اتخاذ تصميم نشده است را صرفاً به دادگاه بدوي تذكر دهد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
چنانچه دادگاه بدوي در خصوص يك يا برخي از خواستهها نفياً يا اثباتاً اتخاذ تصميم نكرده باشد، دادگاه تجديدنظر ميتواند به تجديدنظرخواهي رسيدگي و رأي مقتضي صادر كند؛ مگر اين كه ارتباط موضوع و تأثير نتيجه رسيدگي به خواستهاي كه در مورد آن اتخاذ تصميم نشده با موضوع تجديدنظرخواهي به گونهاي باشد كه رسيدگي به تجديدنظرخواهي بدون تعيين تكليف بخش ديگر ممكن نباشد. در فرض سؤال ب. ت. ب. اينكه رسيدگي به تجديدنظرخواهي منوط به تصميمگيري در مورد مطالبه خسارت تأخير تأديه نيست، براي رسيدگي و اتخاذ تصميم از سوي دادگاه تجديدنظر و اعاده بعدي پرونده به دادگاه بدوي براي رسيدگي و اتخاذ تصميم در خصوص خسارت تأخير تأديه مورد مطالبه خواهان منعي وجود ندارد.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/282 مورخ 1403/05/08
موضوع استعلام به نحوه رسیدگی دادگاه تجدیدنظر در مواردی میپردازد که دادگاه بدوی درباره برخی خواستهها، مانند مطالبه خسارت تاخیر تادیه، اظهار نظر نکرده است. سوال این است که آیا دادگاه تجدیدنظر باید پرونده را به دادگاه بدوی بازگرداند یا میتواند به تجدیدنظرخواهی رسیدگی کند و پس از صدور رای، صرفاً به دادگاه بدوی تذکر دهد. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که دادگاه تجدیدنظر میتواند به تجدیدنظرخواهی رسیدگی کرده و رای مقتضی صادر کند، مگر اینکه ارتباط موضوع و تاثیر نتیجه رسیدگی به خواستههای بدون تصمیمگیری به گونهای باشد که رسیدگی به تجدیدنظرخواهی ممکن نباشد. در این مورد خاص، چون رسیدگی به تجدیدنظرخواهی وابسته به تصمیمگیری درباره مطالبه خسارت تاخیر تادیه نیست، دادگاه تجدیدنظر میتواند به پرونده رسیدگی کند و در صورت لزوم، آن را برای تصمیمگیری درباره خسارت تاخیر تادیه به دادگاه بدوی بازگرداند.
تاریخ نظریه: 1403/05/08
شماره نظریه: 7/1403/282
شماره پرونده: 1403-127-282ح
چنانچه دادگاه بدوی نسبت به قسمتی از دعوا نفیاً یا اثباتاً اظهار نظری نکرده باشد؛ مانند دعوای مطالبه خسارت تاخیر تادیه، آیا پس از تجدیدنظرخواهی توسط محکومعلیه، دادگاه تجدیدنظر باید بدون رسیدگی به دعوا پرونده را جهت رسیدگی به آن قسمت از دعوا که حکمی صادر نشده است به دادگاه بدوی ارسال کند یا آنکه باید به اعتراض رسیدگی کرده و پس از صدور رای، رسیدگی به آن قسمت از دعوا که در مورد آن اتخاذ تصمیم نشده است را صرفاً به دادگاه بدوی تذکر دهد؟
چنانچه دادگاه بدوی در خصوص یک یا برخی از خواستهها نفیاً یا اثباتاً اتخاذ تصمیم نکرده باشد، دادگاه تجدیدنظر میتواند به تجدیدنظرخواهی رسیدگی و رای مقتضی صادر کند؛ مگر این که ارتباط موضوع و تاثیر نتیجه رسیدگی به خواستهای که در مورد آن اتخاذ تصمیم نشده با موضوع تجدیدنظرخواهی به گونهای باشد که رسیدگی به تجدیدنظرخواهی بدون تعیین تکلیف بخش دیگر ممکن نباشد. در فرض سوال ب. ت. ب. اینکه رسیدگی به تجدیدنظرخواهی منوط به تصمیمگیری در مورد مطالبه خسارت تاخیر تادیه نیست، برای رسیدگی و اتخاذ تصمیم از سوی دادگاه تجدیدنظر و اعاده بعدی پرونده به دادگاه بدوی برای رسیدگی و اتخاذ تصمیم در خصوص خسارت تاخیر تادیه مورد مطالبه خواهان منعی وجود ندارد.