پرسش: بار اثبات خروج اقلام جهیزیه از منزل مشترک بر عهده چه کسی است و تکلیف اقلام خریداریشده مشترک چیست؟
پاسخ: بار اثبات خروج اقلام جهیزیه بر عهده زوج است و اقلام خریداریشده مشترک تابع مقررات تقسیم مال مشاع میباشد.
به زبانِ ساده
این نظریه درباره اثبات خارجکردن جهیزیه و تعیین تکلیف وسیلهای است که زوجین مشترکاً خریدهاند. اگر زوج ورود وسایل به خانه را پذیرفته باشد، اثبات اینکه زوجه بعداً آنها را خارج کرده بر عهده زوج است. مال مشترک نیز باید طبق قواعد تقسیم مال مشاع تعیین تکلیف شود.
چه کسی: نظریه اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ پرسش درباره اختلاف فرضی زوج و زوجه بر سر جهیزیه و وسیلهای با هزینه مشترک است.
چگونه: پرسش درباره اثبات خروج وسایل و نحوه رسیدگی به قلم مشترک مطرح شده و اداره کل حقوقی درباره هر دو موضوع پاسخ داده است.
چرا مهم است: این نظریه به زوجین و وکلا در تشخیص بار اثبات و شیوه تعیین تکلیف اموال مشترک کمک میکند.
قوانینِ مرتبط: نامطمئن؛ متن به عمومات حاکم بر تقسیم مال مشاع اشاره کرده، اما ماده مشخصی را ذکر نکرده است.
مفاهیمِ حقوقی: جهیزیه، بار اثبات، استرداد جهیزیه، مال مشاع، تقسیم مال مشاع، تعدیل، تقسیم به رد
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر زوج بپذیرد جهیزیه به خانه مشترک آورده شده، اما بگوید زوجه بعداً آن را خارج کرده است، چه کسی باید خروج وسایل را ثابت کند؟
زوج باید ادعای خروج وسایل را ثابت کند.
اگر زوجین هزینه خرید یک قلم از جهیزیه را مشترکاً پرداخته باشند، تکلیف آن چیست؟
موضوع تابع قواعد تقسیم مال مشاع است و حسب مورد با تعدیل یا تقسیم به رد انجام میشود.
کلیدواژهها: جهیزیه، منزل مشترک، بار اثبات، استصحاب، مال مشاع
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/611 مورخ 1404/01/30
تاریخ نظریه: 1404/01/30
شماره نظریه: 7/1403/611
شماره پرونده: 1403-9/16-611ح
استعلام:
1- چنانچه زوجه مدعی شود وسایل و اقلام جهیزیه را به منزل مشترک برده و زوج نیز این امر را تایید کند؛ اما مدعی شود زوجه بعدها وسایل را از منزل مشترک خارج کرده است، آیا وجود وسایل در منزل مشترک استصحاب میشود و زوج باید ثابت کند زوجه وسایل را از منزل خارج کرده است و یا آنکه زوجه باید ثابت کند وسایل همچنان در منزل مشترک موجود است؟
2- چنانچه زوج مدعی شود نیمی از هزینه خرید برخی اقلام (در فرض سوال یک دستگاه یخچال) را پرداخت کرده است و زوجه نیز آن را تایید کند، آیا دادگاه میتواند در دادنامه راجع به استرداد جهیزیه قید کند که این قلم از جهیزیه باید در اجرای احکام به فروش برسد و هر یک از زوجین نیمی از بهای آن را دریافت کنند و یا آنکه در این قسمت باید قرار رد دعوا صادر شود و زوجه دادخواست جداگانهای مبنی بر تقسیم و فروش حصه وی از مال یادشده را تقدیم کند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- در فرض سوال که زوج ورود اقلام جهیزیه را به منزل مشترک پذیرفته و در خصوص آن نیز اختلافی نیست؛ اما مدعی است که زوجه پس از آن برخی اقلام را از منزل مشترک خارج کرده است، بار اثبات این ادعا بر عهده زوج است.
2- در فرض سوال که یکی از اقلام جهیزیه توسط زوجین خریداری شده است، موضوع تابع عمومات حاکم بر تقسیم مال مشاع است که حسب مورد با تعدیل و یا تقسیم به رد انجام میپذیرد و در صورت عدم امکان تقسیم، مال مشاع به فروش میرسد و ثمن آن تقسیم میشود؛ بنابراین در فرض سوال، وسیله خریداری شده توسط زوجین (یک دستگاه یخچال)، در قالب دعوای زوجه مبنی بر استرداد جهیزیه قابل استرداد نیست.