نظریهٔ مشورتی
نظر مشورتی 7/1403/62 مورخ 1403/02/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
#اداره_کل #هزینه_دادرسی #قیمت #رفع_نقص #اجرای_احکام #دادخواست #اخطار #بهای_خواسته #دعاوی_مالی #علیالحساب #رد_دادخواست #توقیف #تقویم #ابلاغ #اجرائیه #ضمانت #پیشبینی #ارجاع_امر_به_کارشناس #شناسایی_اموال #قضاییه #هزینه #صورت #نظریهمشورتی #دادگاه_بدوی #تعرفه #قضایی #اموال #نظریه
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: تکلیف دادگاه پس از تعیین بهای خواسته توسط کارشناس و عدم پرداخت هزینه دادرسی از سوی خواهان چیست؟
پاسخ: دادگاه نمیتواند پس از تعیین قیمت خواسته و پیش از صدور رأی اخطار رفع نقص صادر کند و وصول هزینه دادرسی بر عهده اجرای احکام است.
به زبانِ ساده
وقتی در دادگاه مشخص نیست دقیقاً ارزش مالیِ دعوا چقدر است، نباید پرونده را به خاطر هزینه دادرسی رد کرد. دادگاه باید اجازه دهد پرونده پیش برود و هزینه نهایی را بعد از صدور حکم از محکومعلیه یا خواهان بگیرد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه (پاسخدهنده)؛ دادگاهها و اصحاب دعوا (مخاطبان).
چگونه: با تفسیر قانون وصول درآمدهای دولت مبنی بر اینکه وصول هزینه دادرسی قطعی، تکلیفِ مرحله اجرای احکام است نه مرحله رسیدگی.
چرا مهم است: این متن به قضات و وکلا کمک میکند تا از اطاله دادرسی و صدور قرارهای رد دادخواستِ غیرقانونی جلوگیری کنند.
قوانینِ مرتبط: بند ۱۴ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین (مصوب ۱۳۷۳).
مفاهیمِ حقوقی: تقویم خواسته، هزینه دادرسی، قرار رد دادخواست، اجرای احکام، رفع نقص، دعوای مالی.
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر در زمان تقدیم دادخواست قیمت خواسته مشخص نباشد، تکلیف هزینه دادرسی چیست؟
هزینه دادرسی به صورت علیالحساب طبق جدول تعرفه پرداخت میشود و مبلغ قطعی پس از تعیین قیمت توسط دادگاه و صدور حکم وصول میگردد.
آیا دادگاه میتواند قبل از صدور رأی، به دلیل عدم پرداخت مابهالتفاوت هزینه دادرسی، قرار رد دادخواست صادر کند؟
خیر، دادگاه نمیتواند پیش از صدور رأی، اخطار رفع نقص برای این مورد صادر و قرار رد دادخواست صادر نماید.
اگر خواهان پس از صدور حکم، هزینه دادرسی قطعی را نپردازد، چگونه وصول میشود؟
اجرای احکام مکلف است در صورت شناسایی اموال، به میزان هزینه دادرسی آن را توقیف و وصول کند.
کلیدواژهها: هزینه دادرسی، بهای خواسته، رفع نقص، اجرای احکام، دادگاه بدوی
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
استعلام :
در دعوايي كه بهاي خواسته در زمان تقديم
دادخواست مشخص نيست، با ارجاع امر به كارشناس بهاي خواسته تعيين ميشود و دادگاه دستور
رفع نقص براي پرداخت هزينه دادرسي صادر ميكند؛ چنانچه پس از ارسال دستور رفع نقص از سوي دفتر، خواهان اقدام نكند، تكليف چيست؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، مستفاد از بند 14 ماده 3 قانون وصول برخي از درآمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين مصوب 1373 با اصلاحات و الحاقات بعدي، در مواردي كه قيمت خواسته در دعاوي مالي در هنگام تقديم دادخواست معلوم نيست، تقويم خواسته عملاً امكانپذير نيست و هزينه دادرسي به
صورت عليالحساب وفق جدول
تعرفه خدمات قضايي
ابلاغ شده از سوي رئيس محترم قوه قضاييه، پرداخت ميشود و مبلغ قطعي آن پس از تعيين قيمت خواسته توسط دادگاه بدوي و پس از صدور حكم وصول ميشود. بر اين اساس، دادگاه نميتواند پس از تعيين قيمت خواسته و پيش از صدور رأي، جهت پرداخت آن
اخطار رفع نقص صادر و در صورت عدم پرداخت، قرار
رد دادخواست صادر كند. ثانياً، وصول هزينه دادرسي پس از صدور حكم، تكليف اجراي احكام دادگاه است و نيازي به صدور اجراييه ندارد؛ اما از آنجا كه كه پرداخت هزينه دادرسي از سوي خواهان بدوي مستلزم اخطار براي پرداخت هزينه معين شده از سوي دادگاه است، چنانچه وي پس از اخطار هزينه را پرداخت نكند، اجراي احكام مكلف است در صورت شناسايي
اموال به ميزان هزينه دادرسي آن را توقيف و هزينه را وصول كند. شايسته ذكر است در قانون،
ضمانت اجراي خاصي در مورد استنكاف از پرداخت هزينه يادشده پيشبيني نشده و اجراي احكام مكلف است در صورت شناسايي اموال، به ميزان هزينه دادرسي، اموال را توقيف و هزينه را وصول كند.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/62 مورخ 1403/02/22
موضوع استعلام مربوط به
دعاوی مالی است که در آن
بهای خواسته هنگام تقدیم دادخواست مشخص نیست. پرسش این است که اگر خواهان پس از صدور دستور رفع نقص برای پرداخت
هزینه دادرسی اقدامی نکند، چه باید کرد. بر اساس نظریه مشورتی
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه و مطابق بند 14 ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین (مصوب 1373)، در این موارد
هزینه دادرسی به صورت
علیالحساب پرداخت میشود و مبلغ نهایی پس از تعیین
قیمت خواسته توسط
دادگاه بدوی وصول میگردد. بنابراین، دادگاه نمیتواند به دلیل عدم پرداخت هزینه دادرسی، قرار رد دادخواست صادر کند. همچنین، وصول هزینه دادرسی پس از صدور حکم بر عهده
اجرای احکام است و نیازی به صدور اجراییه نیست. اگر خواهان هزینه را پرداخت نکند، اجرای احکام موظف است اموال او را به میزان هزینه دادرسی شناسایی و
توقیف کند تا هزینه مذکور وصول شود، اما در قانون ضمانت اجرای خاصی برای عدم پرداخت هزینه
پیشبینی نشده است.
تاریخ نظریه: 1403/02/22
شماره نظریه: 7/1403/62
شماره پرونده: 1403-127-62 ح
اولاً، مستفاد از بند 14 ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373 با اصلاحات و الحاقات بعدی، در مواردی که قیمت خواسته در دعاوی مالی در هنگام تقدیم دادخواست معلوم نیست،
تقویم خواسته عملاً امکانپذیر نیست و هزینه دادرسی به صورت علیالحساب وفق جدول تعرفه خدمات
قضایی ابلاغ شده از سوی رئیس محترم قوه قضاییه، پرداخت میشود و مبلغ قطعی آن پس از تعیین قیمت خواسته توسط دادگاه بدوی و پس از صدور حکم وصول میشود. بر این اساس، دادگاه نمیتواند پس از تعیین قیمت خواسته و پیش از صدور رای، جهت پرداخت آن اخطار رفع نقص صادر و در صورت عدم پرداخت، قرار رد دادخواست صادر کند.