پرسش: آیا انتخاب بازرس توسط مجمع عمومی شرکت، مانع از اجرای حکم دادگاه مبنی بر انتخاب بازرس میشود؟
پاسخ: خیر، بازرس منتخب دادگاه طبق ماده ۱۵۳ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت، برای همان سال مالی وظیفه دارد و مجمع عمومی نمیتواند در همان سال بازرس دیگری انتخاب کند.
به زبانِ ساده
موضوع این بود که پس از انتخاب بازرس شرکت بهوسیله دادگاه، آیا انتخاب بازرس توسط مجمع عمومی همان سال میتواند حکم دادگاه را بیاثر کند. نظریه میگوید بازرس دادگاه برای همان سال مالی انجام وظیفه میکند و مجمع عمومی عادی در همان سال برای تعیین بازرس تشکیل نمیشود. بنابراین درخواست وکیل برای بیاثرشدن حکم پذیرفته نیست.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ دادگاه بازرس شرکت را انتخاب کرده و وکیل خوانده به آن انتخاب اعتراض کرده است؛ شرکت و خوانده نیز در فرض استعلام مطرحاند.
چگونه: پس از صدور حکم قطعی برای تعیین مؤسسه حسابداری بهعنوان بازرس، وکیل خوانده به انتخاب بازرس توسط مجمع عمومی استناد کرد. اداره کل حقوقی با استناد به ماده ۱۵۳، درخواست بیاثرشدن حکم را نپذیرفت.
چرا مهم است: این نظر برای شرکتها و وکلا در فهم اثر انتخاب بازرس توسط دادگاه و حدود نقش مجمع عمومی در همان سال مالی مفید است.
قوانینِ مرتبط: لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷، ماده ۱۵۳
مفاهیمِ حقوقی: بازرس شرکت، انتخاب بازرس توسط دادگاه، مجمع عمومی عادی، سال مالی، حکم قطعی، ذینفع
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر مجمع عمومی برای همان سال مالی بازرس تعیین کند، آیا حکم قطعی دادگاه برای تعیین بازرس بیاثر میشود؟
خیر، درخواست بیاثرشدن حکم قابل پذیرش نیست.
بازرس منتخب دادگاه برای چه مدتی وظیفه دارد؟
صرفاً برای همان سال مالی.
آیا مجمع عمومی عادی در همان سال برای تعیین بازرس تشکیل میشود؟
در این فرض، خیر.
کلیدواژهها: بازرس شرکت، مجمع عمومی، لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت، دادگاه، سال مالی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
چنانچه حكم قطعي مبني بر تعيين مؤسسه حسابداري به عنوان بازرس شركت صادر شود؛ اما وكيل خوانده به استناد ماده 153 لايحه قانوني اصلاح قسمتي از قانون تجارت مصوب 1347 اعلام كند مجمع عمومي بازرس را تعيين كرده و نيازي به اقدام توسط بازرس تعيين شده در رأي صادره نميباشد و رأي در اين قسمت به استناد قسمت اخير ماده يادشده فاقد اثر است؛ خواهشمند است در خصوص اين ادعاي وكيل اعلام نظر فرماييد.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
به موجب ماده 153 لايحه قانوني اصلاح قسمتي از قانون تجارت مصوب 1347 «در صورتيكه مجمع عمومي بازرس معين نكرده باشد يا يك يا چند نفر از بازرسان به عللي نتوانند گزارش بدهند يا از دادن گزارش امتناع كنند، رئيس دادگاه شهرستان به تقاضاي هر ذينفع بازرس يا بازرسان را به تعداد مقرر در اساسنامه شركت انتخاب خواهد كرد تا وظايف مربوط را تا انتخاب بازرس به وسيله مجمع عمومي انجام دهند ...»؛ در فرض سؤال كه دادگاه در اجراي اين ماده بازرس را انتخاب كرده است، بازرس منتخب دادگاه صرفاً براي همان سال مالي انجام وظيفه ميكند و در اين صورت، مجمع عمومي عادي شركت در همان سال براي تعيين بازرس يا بازرسان تشكيل نميشود؛ بنابراين در فرض سؤال، درخواست وكيل خوانده مبني بر فاقد اثر شدن حكم دادگاه به سبب انتخاب بازرس توسط مجمع عمومي عادي شركت براي همان سال مالي، قابل پذيرش نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/66 مورخ 1403/04/17
موضوع استعلام به تعیین موسسه حسابداری به عنوان بازرس شرکت و ادعای وکیل خوانده مربوط میشود. بر اساس ماده 153 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، مجمع عمومیوظیفه تعیین بازرس را بر عهده دارد و به همین دلیل وکیل خوانده معتقد است که حکم دادگاه در این زمینه بیاثر است. اما نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که اگر دادگاه بازرس را انتخاب کند، این بازرس تنها برای همان سال مالی فعالیت خواهد داشت. در صورتی که مجمع عمومی عادی برای همان سال تشکیل نشود، ادعای وکیل خ. م. ب. بیاثر بودن حکم دادگاه به دلیل انتخاب بازرس توسط مجمع عمومی پذیرفته نمیشود.
تاریخ نظریه: 1403/04/17
شماره نظریه: 7/1403/66
شماره پرونده: 1403-115-66ح
چنانچه حکم قطعی مبنی بر تعیین موسسه حسابداری به عنوان بازرس شرکت صادر شود؛ اما وکیل خوانده به استناد ماده 153 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 اعلام کند مجمع عمومی بازرس را تعیین کرده و نیازی به اقدام توسط بازرس تعیین شده در رای صادره نمیباشد و رای در این قسمت به استناد قسمت اخیر ماده یادشده فاقد اثر است؛ خواهشمند است در خصوص این ادعای وکیل اعلام نظر فرمایید.
به موجب ماده 153 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 «در صورتیکه مجمع عمومی بازرس معین نکرده باشد یا یک یا چند نفر از بازرسان به عللی نتوانند گزارش بدهند یا از دادن گزارش امتناع کنند، رئیس دادگاه شهرستان به تقاضای هر ذینفع بازرس یا بازرسان را به تعداد مقرر در اساسنامه شرکت انتخاب خواهد کرد تا وظایف مربوط را تا انتخاب بازرس به وسیله مجمع عمومی انجام دهند...»؛ در فرض سوال که دادگاه در اجرای این ماده بازرس را انتخاب کرده است، بازرس منتخب دادگاه صرفاً برای همان سال مالی انجام وظیفه میکند و در این صورت، مجمع عمومی عادی شرکت در همان سال برای تعیین بازرس یا بازرسان تشکیل نمیشود؛ بنابراین در فرض سوال، درخواست وکیل خوانده مبنی بر فاقد اثر شدن حکم دادگاه به سبب انتخاب بازرس توسط مجمع عمومی عادی شرکت برای همان سال مالی، قابل پذیرش نیست.