جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
پرسش: آیا عنوان مجرمانه ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی شامل متهم نیز میشود یا صرفاً ناظر بر مجرم است؟
پاسخ: واژه «مجرم» در این ماده در معنای مرتكب جرم و متهم به کار رفته و مفاد ماده شامل متهم نیز میشود.
به زبانِ ساده
پرسش درباره کسی است که برای رهایی فردی از محاکمه یا محکومیت به او کمک میکند. نظر مشورتی میگوید مقصود ماده، کمک به مرتکب جرم است و این عنوان به متهم به ارتکاب جرم نیز مربوط میشود؛ نه فقط کسی که پیشتر محکوم شده است.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین یا اشخاص پرونده مشخص نشدهاند و پرسش بهصورت کلی مطرح شده است.
چگونه: اداره کل حقوقی با توجه به عبارتهای ماده و تفاوت واژههای «مجرم»، «مرتکب» و «متهم» در ماده و تبصره آن، معنای «مجرم» را بررسی کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای تشخیص شمول ماده ۵۵۴ درباره کمک به متهم و ارزیابی رفتار اشخاصی که به او کمک میکنند مفید است.
قوانینِ مرتبط: ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی، بخش تعزیرات مصوب ۱۳۷۵.
مفاهیمِ حقوقی: مساعدت به مجرم، متهم، مرتکب جرم، خلاصی از محاکمه، خلاصی از محکومیت، مخفیکردن ادله جرم، ادله جعلی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی فقط درباره «مجرم» است یا «متهم» را هم در بر میگیرد؟
ناظر بر متهم به ارتکاب جرم است و واژه «مجرم» در این ماده به معنای «مرتکب جرم» به کار رفته است.
کلیدواژهها: مساعدت به مجرم، ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی، متهم، فرار مجرم، تعزیرات
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
مطابق ماده 554 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات مصوب 1375) «هر كس از وقوع جرمي مطلع شده و براي خلاصي مجرم از محاكمه و محكوميت مساعدت كند از قبيل اينكه براي او منزل تهيه كند يا ادله جرم را مخفي نمايد يا براي تبرئه مجرم ادله جعلي ابراز كند حسب مورد به يك تا سه سال حبس محكوم خواهد شد.» آيا مفاد ماده مذكور صرفاً شامل «مجرم» ميشود يا اينكه «متهم» را نيز در بر ميگيرد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
عنوان مجرمانه «مساعدت به مجرم براي خلاصي از محاكمه و محكوميت» موضوع ماده 554 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات مصوب 1375) ب. ت. ب. سياق عبارات و به كار بردن واژهها و عبارات «خلاصي مجرم از محاكمه و محكوميت»، «تبرئه مجرم» و «ادله جرم را مخفي كند» در متن ماده و واژههاي «مرتكب» و «متهم» در تبصره اين ماده، ناظر بر متهم به ارتكاب جرم است و واژه «مجرم» در ماده يادشده در معناي «مرتكب جرم» به كار رفته است؛ زيرا اگر واژه «مجرم» به معناي «محكوم» در نظر گرفته و تعبير شود، عبارت قانونگذار دائر به «مساعدت براي خلاصي وي از محاكمه و محكوميت و يا تبرئه» معني نخواهد داشت.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/664 مورخ 1403/10/15
موضوع استعلام درباره تفسیر ماده 554 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات مصوب 1375) است که به کمک به مجرم برای فرار از محاکمه و محکومیت میپردازد. سوال این است که آیا این ماده فقط شامل «مجرم» میشود یا «متهم» را نیز در بر میگیرد. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که عنوان مجرمانه مذکور به متهم به ارتکاب جرم اشاره دارد و واژه «مجرم» در این ماده به معنای «مرتکب جرم» استفاده شده است. بنابراین، در این ماده، واژه «مجرم» به معنای «محکوم» نیست، زیرا در این صورت، مفهوم قانونگذار درباره کمک برای فرار از محاکمه و محکومیت و تبرئه از بین میرود.
تاریخ نظریه: 1403/10/15
شماره نظریه: 7/1403/664
شماره پرونده: 1403-186/1-664ک