پرسش: آیا مجمع عمومی فوقالعاده شرکت سهامی پس از ثبت انحلال میتواند مصوبه انحلال را لغو و شرکت را احیا کند؟
پاسخ: خیر، با ثبت انحلال، اختیارات شرکت محدود به تصفیه بوده و مجمع عمومی فوقالعاده صلاحیتی برای احیای شرکت منحله ندارد.
به زبانِ ساده
متن درباره امکان لغو انحلال ثبتشده یک شرکت سهامی و نیز وضعیت شرکت در دوره تصفیه پرسش میکند. پاسخ موجود میگوید پس از ثبت انحلال، احیای شرکت با تصمیم دوباره مجمع امکانپذیر نیست؛ بخش پاسخ درباره شخصیت حقوقی در دوران تصفیه و طرف دعوای بستانکاران در متن موجود کامل نشده است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ پرسشکننده در متن مشخص نشده و موضوع پرسش به شرکت سهامی و بستانکاران آن مربوط است.
چگونه: در پاسخ به دو پرسش درباره انحلال شرکت سهامی و دوران تصفیه، نظر مشورتی ارائه شده است؛ متنِ پاسخ به پرسش دوم ناقص است.
چرا مهم است: این نظر برای شرکتهای سهامی، سهامداران و بستانکاران در فهم آثار انحلال و حدود اختیارات پس از آن کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷، مواد ۲۰۸ و ۸۳؛ بند ۵ ماده ۱۹۹ همان لایحه در متن آمده، اما ادامه پاسخ به آن موجود نیست.
مفاهیمِ حقوقی: انحلال شرکت، مجمع عمومی فوقالعاده، احیای شرکت، تصفیه، اختیارات شرکت، بستانکاران
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا مجمع عمومی فوقالعاده میتواند پس از ثبت انحلال، با مصوبهای شرکت را احیا کند؟
خیر؛ راهاندازی مجدد شرکت منحلشده فاقد وجاهت قانونی دانسته شده است.
پس از انحلال، اختیارات شرکت به چه اموری محدود میشود؟
به انجام امور مربوط به تصفیه.
آیا شرکتِ باطلشده در دوران تصفیه شخصیت حقوقی ناقص دارد و بستانکاران باید علیه چه کسی طرح دعوا کنند؟
نامطمئن؛ متن ارائهشده در میانه پاسخ به پرسش دوم قطع شده است.
کلیدواژهها: شرکت سهامی، انحلال شرکت، مجمع عمومی فوقالعاده، تصفیه، احیای شرکت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
1- چنانچه شركت سهامي به موجب مصوبه مجمع عمومي فوقالعاده و با رعايت موازين قانوني منحل شود و پس از ثبت انحلال، بار ديگر مجمع دوم فوقالعاده با رعايت موازين تشكيل و مصوبه انحلال را لغو كند، آيا مصوبه دوم داراي اعتبار است و يا آنكه مجمع فوقالعاده دوم فاقد صلاحيت براي اتخاذ چنين تصميمي است؟
2- در صورتي كه شركت در نتيجه حكم مرجع قضايي باطل شود و عمليات ختم تصفيه آغاز شود، آيا شركت مذكور در دوران تصفيه داراي شخصيت حقوقي (ناقص) است؟ طرح دعواي حقوقي از سوي بستانكاران شركت مذكور عليه چه اشخاصي بايد باشد؛ شركت و يا سهامداران؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1- در فرض سؤال كه شركت سهامي با تصميم مجمع عمومي فوقالعاده منحل و اين تصميم ثبت شده است، احياء شركت وفق مقررات قانوني، امكانپذير نيست؛ زيرا اولاً، به موجب ماده 208 لايحه قانوني اصلاح قسمتي از قانون تجارت مصوب 1347، اختيارات شركت پس از انحلال محدود به انجام امور مربوط به تصفيه است. ثانياً، به موجب ماده 83 لايحه قانوني يادشده، اختيارات مجمع عمومي فوقالعاده، انحصاري است و موارد آن در قانون مشخص شده است و احياء شركت منحله از جمله اين اختيارات نميباشد. ثالثاً، با انحلال شركت، براي سهامداران اقليت حقوقي ايجاد ميشود كه بدون رعايت آن، احياء شركت امكانپذير نميباشد؛ بنا به مراتب پيشگفته، در فرض سؤال راهاندازي مجدد شركت منحله فاقد وجاهت قانوني است.
2- به موجب بند 5 ماده 199 لايحه قانوني اصلاح قسمتي از قانون تجارت مصوب 1347، صدور حكم قطعي دادگاه بر بطلان شركت، از جمله موارد انحلال شركت سهامي است و وفق ماده 274 اين لايحه قانوني، دادگاه ضمن صدور حكم بر بطلان شركت، يك يا چند نفر را به عنوان مدير تصفيه تعيين ميكند تا طبق مقررات اين قانون انجام وظيفه نمايند و مطابق ماده 208 لايحه قانوني يادشده، شخصيت حقوقي شركت صرفاً از جهت انجام امور تصفيه و خاتمه دادن به دعاوي جاري و انجام تعهدات آن باقي است؛ بر اين اساس، تمامي دعاوي مربوط به شركت منحله كه ناشي از فعاليت آن بوده و يا مربوط به امور تصفيه است، بايد به طرفيت شركت اقامه شود و دعوا متوجه شركا و مديران تصفيه نيست؛ چرا كه شخصيتي مستقل از شركت منحله دارند و نميتوانند طرف دعوا قرار گيرند؛ بنابراين، در فرض سؤال، بستانكاران شركت بايد به طرفيت شركت در حال تصفيه (منحله) اقامه دعوا كنند.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/7 مورخ 1403/08/01
موضوع استعلام درباره وضعیت قانونی شرکتهای سهامی در صورت انحلال و فرآیند تصفیه آنها است. در پاسخ به پرسش اول، اداره کل حقوقی قوه قضاییه توضیح میدهد که احیای شرکت منحلشده از طریق مصوبه مجمع عمومی فوقالعاده و پس از ثبت انحلال امکانپذیر نیست. دلیل این امر این است که طبق ماده 208 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، اختیارات شرکت پس از انحلال تنها به امور تصفیه محدود میشود و بر اساس ماده 83 این لایحه، احیای شرکت منحلشده در صلاحیتمجمع عمومی فوقالعاده نیست. در پاسخ به پرسش دوم، بر اساس بند 5 ماده 199 و ماده 274 لایحه قانونی مذکور، در صورت بطلان شرکت به حکم دادگاه، شخصیت حقوقی شرکت تنها برای انجام امور تصفیه باقی میماند. دعاوی مربوط به شرکت منحلشده باید علیه خود شرکت (در حال تصفیه) اقامه شوند و نه علیه سهامداران یا مدیران تصفیه.
تاریخ نظریه: 1403/08/01
شماره نظریه: 7/1403/7
شماره پرونده: 1403-115-7ح
1- در فرض سوال که شرکت سهامی با تصمیم مجمع عمومی فوقالعاده منحل و این تصمیم ثبت شده است، احیاء شرکت وفق مقررات قانونی، امکانپذیر نیست؛ زیرا اولاً، به موجب ماده 208 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، اختیارات شرکت پس از انحلال محدود به انجام امور مربوط به تصفیه است.
ثالثاً، با انحلال شرکت، برای سهامداران اقلیت حقوقی ایجاد میشود که بدون رعایت آن، احیاء شرکت امکانپذیر نمیباشد؛ بنا به مراتب پیشگفته، در فرض سوال راهاندازی مجدد شرکت منحله فاقد وجاهت قانونی است.
2- به موجب بند 5 ماده 199 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، صدور حکم قطعی دادگاه بر بطلان شرکت، از جمله موارد انحلال شرکت سهامی است و وفق ماده 274 این لایحه قانونی، دادگاه ضمن صدور حکم بر بطلان شرکت، یک یا چند نفر را به عنوان مدیر تصفیه تعیین میکند تا طبق مقررات این قانون انجام وظیفه نمایند و مطابق ماده 208 لایحه قانونی یادشده، شخصیت حقوقی شرکت صرفاً از جهت انجام امور تصفیه و خاتمه دادن به دعاوی جاری و انجام تعهدات آن باقی است؛ بر این اساس، تمامی دعاوی مربوط به شرکت منحله که ناشی از فعالیت آن بوده و یا مربوط به امور تصفیه است، باید به طرفیت شرکت اقامه شود و دعوا متوجه شرکا و مدیران تصفیه نیست؛ چرا که شخصیتی مستقل از شرکت منحله دارند و نمیتوانند طرف دعوا قرار گیرند؛ بنابراین، در فرض سوال، بستانکاران شرکت باید به طرفیت شرکت در حال تصفیه (منحله) اقامه دعوا کنند.