استعلام :
در دعواي الزام به تمكين،
دادگاه خانواده پرونده را جهت حصول
سازش نزد شوراي
حل اختلاف ارسال كرده و در اين مرجع به سازش منجر شده و زوجين صدور
گزارش اصلاحي را درخواست كردهاند. چنانچه پرونده به دادگاه خانواده اعاده شود و زوجين در دادگاه حاضر نشوند، آيا دادگاه خانواده ميتواند بدون حضور زوجين مطابق
صورتجلسه تنظيمي توسط شوراي حل اختلاف، گزارش اصلاحي صادر كند؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، ب. ت. ب. مواد 15 و 20
قانون شوراهاي حل اختلاف مصوب 22/6/1402، در
صورت ارجاع پرونده از سوي دادگاه به شوراي حل اختلاف، چنانچه شورا موفق به ايجاد سازش ميان طرفين شود، رأساً نسبت به صدور گزارش اصلاحي اقدام و مراتب را به همراه تصوير گزارش فوق، به مرجع قضايي ارسال ميكند تا نسبت به
مختومه كردن پرونده با دستور اداري اقدام كند؛ بنابراين در فرض استعلام كه دادگاه خانواده پرونده الزام به تمكين را به شوراي حل اختلاف ارجاع داده است، در صورت سازش زوجين، صدور گزارش اصلاحي از سوي دادگاه خانواده منتفي خواهد بود. ثانياً، با عنايت به اينكه تاكنون دادگاههاي
صلح موضوع قانون جديد شوراهاي حل اختلاف تشكيل و راهاندازي نشده است و با لحاظ حكم مقرر در ماده 36 اين قانون و حكومت قانون شوراهاي حل اختلاف مصوب 16/9/1394 تا
زمان تشكيل دادگاههاي صلح و ب. ت. ب. ماده 24 قانون اخيرالذكر، در مواردي مانند تمكين كه موضوع در صلاحيت شوراي حل اختلاف نبوده و منتهي به سازش شده است، شورا موضوع سازش و شرايط آن را به ترتيبي كه واقع شده است، در صورتمجلس منعكس و مراتب را به مرجع قانوني صالح اعلام ميكند و سازشنامهاي كه مطابق اين ماده از سوي شوراي مذكور صادر ميشود، براي صدور گزارش اصلاحي از سوي مرجع قضايي داراي اعتبار است و نيازي به دعوت از طرفين و
استماع اقرار آنان به
صحت آن نميباشد؛ مگر آنكه از جهات ديگري مانند ابهام در مفاد سازشنامه، مرجع قضايي دعوت از طرفين و استماع اظهارات آنان را ضروري تشخيص دهد.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/75 مورخ 1403/04/15
در استعلام مربوط به دعوای
الزام به تمکین، سوال این است که آیا دادگاه خانواده میتواند بدون حضور زوجین، بر اساس صورتجلسه
شورای حل اختلاف،
گزارش اصلاحی صادر کند، در حالی که پرونده به این
شورا ارجاع داده شده و به سازش منجر شده است. طبق نظریه مشورتی
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه و با استناد به مواد 15 و 20 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402/06/22، اگر شورای حل اختلاف بتواند میان طرفین سازش ایجاد کند، مجاز است به صورت مستقل گزارش اصلاحی صادر کرده و آن را به مرجع
قضایی ارسال کند. بنابراین، در این مورد خاص، صدور گزارش اصلاحی توسط دادگاه خانواده در صورت سازش زوجین منتفی است. همچنین، ب. ت. ب. عدم تشکیل دادگاههای صلح طبق قانون جدید و با استناد به ماده 36 این قانون و ماده 24 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394/09/16، شورای حل اختلاف میتواند سازش و شرایط آن را در صورتجلسه ثبت کند و نیازی به دعوت از طرفین برای صدور گزارش اصلاحی نیست، مگر اینکه مرجع قضایی نیاز به دعوت و شنیدن اظهارات طرفین را
تشخیص دهد.
تاریخ نظریه: 1403/04/15
شماره نظریه: 7/1403/75
شماره پرونده: 1403-9/16-75ح
اولاً، ب. ت. ب. مواد 15 و 20 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402/06/22، در صورت ارجاع پرونده از سوی دادگاه به شورای حل اختلاف، چنانچه شورا موفق به ایجاد سازش میان طرفین شود، راساً نسبت به صدور گزارش اصلاحی اقدام و مراتب را به همراه تصویر گزارش فوق، به مرجع قضایی ارسال میکند تا نسبت به مختومه کردن پرونده با دستور اداری اقدام کند؛ بنابراین در فرض استعلام که دادگاه خانواده پرونده الزام به
تمکین را به شورای حل اختلاف ارجاع داده است، در صورت سازش زوجین، صدور گزارش اصلاحی از سوی دادگاه خانواده منتفی خواهد بود.
ثانیاً، با عنایت به اینکه تاکنون دادگاههای صلح موضوع قانون جدید شوراهای حل اختلاف تشکیل و
راهاندازی نشده است و با لحاظ حکم مقرر در ماده 36 این قانون و
حکومت قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394/09/16 تا زمان تشکیل دادگاههای صلح و ب. ت. ب. ماده 24 قانون اخیرالذکر، در مواردی مانند تمکین که موضوع در
صلاحیت شورای حل اختلاف نبوده و منتهی به سازش شده است، شورا موضوع سازش و شرایط آن را به ترتیبی که واقع شده است، در صورتمجلس منعکس و مراتب را به مرجع قانونی صالح اعلام میکند و سازشنامهای که مطابق این ماده از سوی شورای مذکور صادر میشود، برای صدور گزارش اصلاحی از سوی مرجع قضایی دارای اعتبار است و نیازی به دعوت از طرفین و استماع اقرار آنان به صحت آن نمیباشد؛ مگر آنکه از جهات دیگری مانند ابهام در مفاد سازشنامه، مرجع قضایی دعوت از طرفین و استماع اظهارات آنان را ضروری تشخیص دهد.