نظریهٔ مشورتی
نظریه مشورتی شماره 7/1403/819 مورخ 1404/04/18
#داور #قرارداد #سازش #داوری #اختیار_صلح #داور_مرضی‌الطرفین #ارجاع_به_داوری #حل_اختلاف #صلح #تفسیر #نظارت_بر #دادگاه_صالح #اجرای_رأی_داور #اجازه #رسیدگی_به_اختلاف #اداره_کل #شرط_داوری #رسیدگی #نظریه‌مشورتی #نظریه #صورت #متمم #توافق #تصمیم #می_کنند #اختیاری
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: آیا درج شرط ارجاع به داوری در قرارداد، به معنای تفویض اختیار صلح و سازش به داور است؟
پاسخ: خیر، صرف درج شرط داوری مفید اختیار صلح و سازش نیست و این اختیار باید به صراحت به داور تفویض شود.
به زبانِ ساده
اگر در قرارداد نوشته‌اید که اختلافات از طریق داوری حل شود، داور فقط حق دارد بر اساس قانون و قرارداد رای بدهد. او حق ندارد بین طرفین صلح و سازش برقرار کند، مگر اینکه شما در قرارداد دقیقاً نوشته باشید که «داور اختیار صلح و سازش دارد».
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه (صادرکننده)، طرفین قرارداد (پرسش‌کننده).
چگونه: با بیان اینکه تفسیر قرارداد و احراز اراده طرفین بر عهده مرجع رسیدگی‌کننده است و صرف درج شرط داوری کافی نیست.
چرا مهم است: این متن به تنظیم‌کنندگان قراردادها هشدار می‌دهد که اگر می‌خواهند داور بتواند با صلح و سازش اختلاف را حل کند، باید این موضوع را صریحاً بنویسند.
قوانینِ مرتبط: نامطمئن (قانون آیین دادرسی مدنی در باب داوری).
مفاهیمِ حقوقی: داوری، داور مرضی‌الطرفین، صلح و سازش، تفسیر قرارداد، اراده طرفین، اصل تناظر.
پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد
آیا صرف درج عبارت «حل اختلاف به صورت مسالمت‌آمیز از طریق داوری» به داور اختیار صلح و سازش می‌دهد؟
خیر، این عبارات به تنهایی مفید اختیار صلح و سازش نیست.
آیا اختیار صلح و سازش باید به صراحت در قرارداد به داور داده شود؟
بله، اختیار صلح و سازش باید به طور صریح به داور تفویض شود.
کلیدواژه‌ها: داوری، صلح و سازش، قرارداد، تفسیر قرارداد، داور مرضی‌الطرفین
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/819 مورخ 1404/04/18
تاریخ نظریه: 1404/04/18
شماره نظریه: 7/1403/819
شماره پرونده: 1403-139-819ح
استعلام:
در قراردادی به رفع اختلاف به
صورت مسالمت‌آمیز و
نظارت بر حسن اجرای
قرارداد از طریق
داوری تصریح و شخصی به عنوان
داور مرضی‌الطرفین انتخاب می‌شود. پس از آن در
متمم قرارداد، طرفین
توافق می‌کنند رای و
تصمیم نهایی داوری توسط داور مرضی‌الطرفین صادر شود؛ در این متمم همچنین
دادگاه صالح برای اجرای رای
داور را نیز با توافق تعیین می‌کنند. در خصوص فرض پیش‌گفته، خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید:
1- آیا درج عبارت «
ارجاع به داوری» و یا «
حل اختلاف به صورت مسالمت‌آمیز از طریق داوری و توسط داور مرضی‌الطرفین تعیینی» در قرارداد اصلی و صدور تصمیم نهایی داوری توسط داور به واسطه توافق طرفین در متمم بعدی قرارداد، افاده
اختیار صلح و
سازش توسط داور را می‌نماید؟ به عبارت دیگر، با درج قیود یادشده در قرارداد، آیا داور اختیار
صلح و سازش را دارد و یا آنکه اختیار داور برای صلح و سازش باید به صراحت به داور تفویض و در قرارداد تصریح شود؟
2- آیا در فرض سوال، داور با رعایت اصل تناظر،
اجازه رسیدگی به اختلاف و اتخاذ تصمیم نهایی داور را داراست؟
نظریه مشورتی
اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- اولاً،
تفسیر مفاد قرارداد و احراز اراده طرفین، امری قضایی و بر عهده مرجع
رسیدگی‌کننده است.
ثانیاً، صرف درج شرط ارجاع به داوری و یا حل اختلاف به صورت مسالمت‌آمیز مفید اختیار داور در صلح و سازش نمی‌باشد؛ به‌ویژه آنکه در فرض سوال، در قرارداد متمم به صدور رای توسط داور نیز اشاره شده است؛ از حکم مقرر در ماده 483
قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 نیز چنین مستفاد است که اختیار صلح و سازش توسط داور نیازمند تصریح در قرارداد یا
شرط داوری است و در صورت تردید، اصل بر عدم چنین
اختیاری است.
2- صرف‌‌نظر از آن که عبارت مندرج در قرارداد به گونه‌ای تفسیر شود که داور اختیار صلح و سازش داشته باشد و یا آنکه چنین اختیاری را فاقد باشد، از آنجا که عبارت یادشده ظهور در ارجاع امر به داوری دارد، داور تعیین شده برای رسیدگی با منع قانونی مواجه نیست.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
