پرسش: آیا چکهای صیادی ثبتنشده در سامانه، مشمول آثار قانونی از جمله مسئولیت تضامنی هستند؟
پاسخ: صدور و ظهرنویسی بدون ثبت در سامانه صیاد، فاقد آثار قانون صدور چک است و ضمانت آن تابع مقررات قانون تجارت خواهد بود.
به زبانِ ساده
این استعلام درباره چکی است که در سامانه صیاد ثبت نشده و امضای پشت آن برای ضمانت یا انتقال گذاشته شده است. متن موجود میگوید ضمانت از صادرکننده یا ظهرنویس تابع مقررات قانون تجارت است و ثبت خودِ ضمانت در سامانه لازم نیست؛ اما نتیجه کامل درباره چکی که اصلاً در سامانه ثبت نشده، در متن دیده نمیشود.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه؛ پرسشکننده در متن مشخص نشده است.
چگونه: استعلام درباره اعتبار امضای پشت چک ثبتنشده و امکان صدور حکم به مسئولیت تضامنی مطرح شده است. پاسخ قابل مشاهده میان ثبت صدور و ظهرنویسی چک و ثبت ضمانت از صادرکننده یا ظهرنویس تمایز میگذارد؛ ادامه پاسخ درباره چک ثبتنشده در دسترس نیست.
چرا مهم است: این نظریه برای دارندگان چک، ضامنان، وکلا و دادگاههایی مفید است که با چکهای صیادی و امضاهای تضمینی یا ظهرنویسی روبهرو هستند.
قوانینِ مرتبط: قانون صدور چک، تبصره ۱ ماده ۲۱ مکرر؛ قانون تجارت
آیا ضمانت از صادرکننده یا ظهرنویس چک صیادی باید در سامانه صیاد ثبت شود؟
طبق بخش قابل مشاهده متن، ضمانت مطابق مقررات قانون تجارت انجام میشود و ثبت ضمانت در سامانه صیاد الزامی نیست.
اگر صدور یا ظهرنویسی چک صیادی در سامانه ثبت نشده باشد، آیا آثار چک و مسئولیت تضامنی برقرار است؟
نامطمئن؛ متنِ ارائهشده در میانه پاسخ قطع شده است.
کلیدواژهها: چک صیادی، سامانه صیاد، ظهرنویسی، ضمانت، قانون صدور چک، قانون تجارت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/1404/10 مورخ 1404/03/13
تاریخ نظریه: 1404/03/13
شماره نظریه: 7/1404/10
شماره پرونده: 1404-88-10ح
استعلام:
در مورد چکهای صیادی که در سامانه به ثبت نرسیده و بر اساس عرف تجار و با شیوه سنتی ظهر آن به عنوان ضمانت و. .. ظهرنویسی میشود، آیا بر اساس شروط بنایی و عرفی میتوان این امضا را به عنوان ضمانت تلقی و حکم بر محکومیت تضامنی صادر کرد و یا به سبب عدم ثبت چک در سامانه، چک مزبور فاقد آثار این سند؛ از جمله مسئولیت تضامنی و معافیت از پرداخت خسارت احتمالی است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
به موجب تبصره یک (اصلاحی 1400/1/29) ماده 21 مکرر قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی، صدور و ظهرنویسی چکهای صادره از دسته چکهای از ابتدای سال 1400 (چک صیادی) در سامانه صیاد انجام میگیرد و این فرآیند جایگزین شیوه صدور و انتقال چک به نحو مذکور در قانون تجارت است؛ بنابراین در صورتی که صدور و ظهرنویسی چک در سامانه صیاد انجام گرفته باشد، ب. ت. ب. اینکه مقنن در اصلاحات قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی راجع به شیوه ضمانت از صادرکننده یا ظهرنویسان مقررهای بیان نکرده و حکم خاصی ندارد؛ بر این اساس، همچنان ضمانت برابر مقررات قانون تجارت انجام میگیرد و ثبت آن در سامانه صیاد الزامی نیست؛ اما چنانچه صدور و یا ظهرنویسی چکهای فوق (چک صیادی) بدون ثبت در سامانه صیاد انجام گرفته باشد، از آنجا که در این فرض، صدور و ظهرنویسی چک بدون درج در این سامانه فاقد اعتبار است و روابط طرفین تابع عمومات قانون مدنی است، ضمانت از صادرکننده یا ظهرنویس نیز از شمول قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده 249 قانون تجارت مصوب 1311 خارج است. در هر صورت، در چنین فرضی میزان و حدود مسئولیت ضامن با لحاظ اراده طرفین قرارداد، امری موضوعی و بر عهده مرجع قضایی رسیدگیکننده است.