نظر مشورتی 7/89/667 مورخ 1389/02/08 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص صحت محکوم کردن طرف دعوی حقوقی به پرداخت خسارت حق الوکاله وکیل معاضدتی یا وکیل تعیینی با اصلاحات و الحاقات بعدی

سؤال با فرض اجباري نبودن تعيين وكيل براي اقامه دعاوي حقوقي، آيا محكوم كردن طرف دعوي به پرداخت خسارت حق الوكاله وكيل معاضدتي يا وكيل تعييني صحيح است؟ نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه ب. ت. ب. رأي وحدت رويه شماره 714 مورخ 11/12/1388 هيأت عمومي ديوان عالي كشور براي اقامه دعاوي حقوقي، شكايت از آراء و دفاع از آنها دخالت وكيل قانوناً الزامي نيست. ولي با عنايت به اينكه در شق 12 بند ب فصل دوم دستورالعمل شماره1 از طرح جامع رفع اطاله دادرسي مصوب 30/7/1384 رياست قوه قضائيه مقرر شده است «اگر متقاضي در دعوي، محكومٌ له واقع شود حق الوكاله جزء خسارات دادرسي از محكومٌ عليه به حكم دادگاه دريافت خواهد شد»، بنظر مي رسد اولاً حق الوكاله موضوع شق 12 بند ب فصل دوم از دستورالعمل مزبور بايد براساس آيين نامه تعرفه حق الوكاله، حق المشاوره و هزينه سفر وكلاي دادگستري و وكلاي موضوع ماده187 قانون برنامه سوم توسعه... مصوب 27/4/1358 رياست قوه قضائيه (مندرج در روزنامه رسمي شماره 17889 مورخ 5/5/1385) مطالبه شود. ثانياً ذكر آن در حكم دادگاه و محكوميت محكومٌ عليه به پرداخت آن، مستلزم مطالبه حق الوكاله موصوف توسط وكيل معاضدتي يا خواهان است. ثالثاً وصول آن در صورت استنكاف محكومٌ عليه از اجراي حكم مزبور، مستلزم تقاضاي آن ضمن درخواست اصدار و ابلاغ اجرائيه، عليه محكومٌ عليه است. نظریه مشورتی شماره 7/89/667 مورخ 1389/02/08 موضوع استعلام درباره امکان محکوم کردن طرف دعوی به پرداخت خسارت حق‌الوکاله وکیل معاضدتی یا وکیل تعیینی در دعاوی حقوقی است. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه و رای وحدت رویه شماره 714 مورخ 1388/12/11 دیوان عالی کشور، تعیین وکیل برای اقامه دعاوی حقوقی الزامی نیست. با این حال، طبق شق 12 بند ب فصل دوم دستورالعمل شماره 1 از طرح جامع رفع اطاله دادرسی مصوب 1384/07/30، اگر متقاضی در دعوی محکوم‌له شود، حق‌الوکاله به عنوان خسارت دادرسی از م. ع. دریافت می‌شود. همچنین، حق‌الوکاله باید بر اساس آیین‌نامه تعرفه حق‌الوکاله و هزینه سفر وکلای دادگستری مصوب 1358/04/27 مطالبه شود و ذکر آن در حکم دادگاه و محکومیت م. ع. ب. پرداخت آن، نیازمند مطالبه حق‌الوکاله توسط وکیل معاضدتی یا خواهان است. در صورت امتناع م. ع. از اجرای حکم، دریافت حق‌الوکاله نیازمند درخواست صدور و ابلاغ اجراییه علیه او است. تاریخ نظریه: 1389/02/08 شماره نظریه: 7/89/667 شماره پرونده: 89-97-15 نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: ب. ت. ب. رأی وحدت رویه شماره 714 مورخ 1388/12/11 هیأت عمومی دیوان‌عالی کشور برای اقامه دعاوی حقوقی، شکایت از آراء و دفاع از آنها دخالت وکیل قانوناً الزامی نیست. ولی با عنایت به اینکه در شق 12 بند ب فصل دوم دستورالعمل شماره 1 از طرح جامع رفع اطاله دادرسی مصوب 1384/7/30 ریاست قوه‌قضائیه مقرر شده است «اگر متقاضی در دعوی، محکومٌ له واقع شود حق‌الوکاله جزء خسارات دادرسی از محکومٌ‌علیه به حکم دادگاه دریافت خواهد شد»، بنظر می‌رسد اولاً حق‌الوکاله موضوع شق 12 بند ب فصل دوم از دستورالعمل مزبور باید براساس آیین‌نامه تعرفه حق‌الوکاله، حق‌المشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری و وکلای موضوع ماده 187 قانون برنامه سوم توسعه... مصوب 1358/4/27 ریاست قوه‌قضائیه (مندرج در روزنامه رسمی شماره 17889 مورخ 1385/5/5) مطالبه شود. ثانیاً ذکر آن در حکم دادگاه و محکومیت محکومٌ‌علیه به پرداخت آن، مستلزم مطالبه حق‌الوکاله موصوف توسط وکیل معاضدتی یا خواهان است. ثالثاً وصول آن در صورت استنکاف محکومٌ‌علیه از اجرای حکم مزبور، مستلزم تقاضای آن ضمن درخواست اصدار و ابلاغ اجرائیه، علیه محکومٌ‌علیه است.