نظر مشورتی 7/90/4291 مورخ 1390/10/03 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص تعیین مرجع صالح جهت تأیید گزارش اصلاحی شورای حل اختلاف با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: تأیید گزارش اصلاحی شورای حل اختلاف چه زماني در صلاحیت قاضی شورا است؟
پاسخ: در صورت تراضي طرفين و قرار داشتن موضوع در حدود صلاحيت شورا، قاضي شورا مجاز به تأييد گزارش اصلاحي است و پس از آن حق عدول ندارد.
به زبانِ ساده
متن روشن میکند که قاضی شورا فقط در محدوده صلاحیت شورا میتواند گزارش اصلاحی را تأیید کند. پس از اتخاذ تصمیم نهایی، قاضی شورا نمیتواند از آن برگردد؛ اما طرف معترض میتواند موضوع را در دادگاه عمومی محل پیگیری کند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده در متن مشخص نشده و موضوع درباره طرفین سازش در شورای حل اختلاف است.
چگونه: اداره کل حقوقی با استناد به ماده ۲۵ قانون شوراها و ماده ۳۳ آییننامه اجرایی، حدود تأیید گزارش اصلاحی را بیان کرده و سپس حق اعتراض و ممنوعیت عدول قاضی شورا را توضیح داده است.
چرا مهم است: این نظر برای طرفین سازش، وکلا و قضات شورا در تشخیص مرجع تأیید گزارش اصلاحی و راه اعتراض به آن مفید است.
قوانینِ مرتبط: ماده ۸ و ماده ۲۵ قانون شوراهای حل اختلاف؛ ماده ۳۳ آییننامه اجرایی آن.
مفاهیمِ حقوقی: گزارش اصلاحی، صلاحیت شورای حل اختلاف، سازش، قاعده فراغ دادرس، عدول از تصمیم، اعتراض، دادگاه عمومی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
گزارش اصلاحی شورای حل اختلاف چه زمانی به تأیید قاضی شورا میرسد؟
وقتی موضوع در حدود صلاحیت شورای حل اختلاف باشد.
اگر موضوع خارج از صلاحیت یا بیش از صلاحیت شورا باشد، چه باید کرد؟
موضوع سازش و شرایط آن در صورتمجلس درج و پرونده و خواهان یا شاکی به مرجع قضایی صالح هدایت میشوند.
آیا قاضی شورا پس از اعتراض یکی از طرفین میتواند از گزارش اصلاحی عدول کند؟
خیر؛ معترض میتواند در دادگاه عمومی محل اعتراض کند.
کلیدواژهها: گزارش اصلاحی، شورای حل اختلاف، قاضی شورا، فراغ دادرس
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
سؤال
1ـ تأييد گزارش اصلاحي شوراي حل اختلاف چه زماني در صلاحيت قاضي شورا و در چه مواردي در صلاحيت دادگاه است؟
2ـ آيا پس از صدور گزارش اصلاحي در شورا به لحاظ اعتراض يكي از طرفين، شوراي حل اختلاف حق عدول از گزارش اصلاحي مزبور را دارد؟
نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه
1ـ ب. ت. ب. ماده 25 قانون شوراهاي حل اختلاف و ماده 33 آئين نامه اجرائي آن رسيدگي شورا در موارد تراضي طرفين و صدور گزارش اصلاحي به استناد ماده 8 قانون يادشده در صورتي كه در حدود صلاحيت شوراي حل اختلاف باشد قابل تائيد از طرف قاضي شورا مي باشد ولي اگر خارج از صلاحيت يا مازاد بر صلاحيت شورا باشد موضوع سازش و شرايط آن به ترتيبي كه واقع شده در صورت مجلس منعكس و پرونده و خواهان يا شاكي به مرجع قضائي ذيصلاح هدايت مي شود و قاضي شورا نمي تواند چنين گزارش اصلاحي را تائيد كند.
2ـ اصولاً پس از اتخاذ تصميم نهائي كه از جمله آنها گزارش اصلاحي است قاعده فراغ دادرس حاكم بر قضيه بوده و قاضي شورا راساً حق عدول از آن را ندارد زيرا تائيد گزارش اصلاحي در زمره تصميمات اعدادي يا اداري نيست كه قابل عدول باشد ولي معترض حق اعتراض به آن را در دادگاه عمومي محل دارد.
نظریه مشورتی شماره 7/90/4291 مورخ 1390/10/03
موضوع استعلام شامل دو سوال است: اول، درباره صلاحیت قاضی شورا در تایید گزارش اصلاحی و دوم، امکان عدول شورای حل اختلاف از این گزارش. در پاسخ به سوال اول، با استناد به ماده 25 قانون شوراهای حل اختلاف و ماده 33 آییننامه اجرایی آن، بیان شده که قاضی شورا میتواند گزارش اصلاحی را تایید کند، به شرطی که در چارچوب صلاحیت شورای حل اختلاف باشد. در غیر این صورت، موضوع باید به مرجع قضایی ذیصلاح ارجاع شود. در پاسخ به سوال دوم، آمده است که پس از صدور گزارش اصلاحی، قاعده فراغ دادرس اعمال میشود و قاضی شورا نمیتواند از گزارش عدول کند. اما طرف معترض میتواند به دادگاه عمومی محل اعتراض کند.
تاریخ نظریه: 1390/10/03
شماره نظریه: 7/90/4291
شماره پرونده: 90-218-1476
1- تأیید گزارش اصلاحی شورای حل اختلاف چه زمانی در صلاحیت قاضی شورا و در چه مواردی در صلاحیت دادگاه است؟
2- آیا پس از صدور گزارش اصلاحی در شورا به لحاظ اعتراض یکی از طرفین، شورای حل اختلاف حق عدول از گزارش اصلاحی مزبور را دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- ب. ت. ب. ماده 25 قانون شوراهای حل اختلاف و ماده 33 آئیننامه اجرائی آن رسیدگی شورا در موارد تراضی طرفین و صدور گزارش اصلاحی به استناد ماده 8 قانون یادشده در صورتی که در حدود صلاحیت شورای حل اختلاف باشد قابل تائید از طرف قاضی شورا م. ب. ولی اگر خارج از صلاحیت یا مازاد بر صلاحیت شورا باشد موضوع سازش و شرایط آن به ترتیبی که واقع شده در صورت مجلس منعکس و پرونده و خواهان یا شاکی به مرجع قضائی ذیصلاح هدایت میشود و قاضی شورا نمیتواند چنین گزارش اصلاحی را تائید کند.
2- اصولاً پس از اتخاذ تصمیم نهائی که از جمله آنها گزارش اصلاحی است قاعده فراغ دادرس حاکم بر قضیه بوده و قاضی شورا راساً حق عدول از آن را ندارد زیرا تائید گزارش اصلاحی در زمره تصمیمات اعدادی یا اداری نیست که قابل عدول باشد ولی معترض حق اعتراض به آن را در دادگاه عمومی محل دارد.