پرسش: آیا صدور چک از حساب مشترک با یک امضا جرم است؟
پاسخ: بله، صادرکننده چک (امضاکننده) از نظر کیفری و حقوقی مسئول است و صدور چک بلامحل از حساب مشترک با یک امضا جرم محسوب میشود.
به زبانِ ساده
بر اساس این نظر، اگر چک حساب مشترک فقط به امضای یکی از صاحبان حساب صادر شود، همان امضاکننده مسئول است. کسی که چک را امضا نکرده، صرفاً به دلیل مشترکبودن حساب مسئولیت کیفری یا حقوقی ندارد.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است. طرفین اختلاف در متن معرفی نشدهاند؛ موضوع، مسئولیت امضاکننده و شخصِ امضانکرده در حساب مشترک است.
چگونه: در پاسخ به پرسش درباره صدور چک مشترک با یک امضا، نظریه امضاکننده را صادرکننده چک دانسته و مسئولیت را متوجه او کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای صاحبان حساب مشترک، دارندگان چک و وکلا در تشخیص مسئول پرداخت و مسئولیت کیفری چک کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون اصلاح موادی از قانون صدور چک مصوب ۱۳۷۲، مواد ۷، ۱۳ و ۱۸.
آیا صدور چک از حساب مشترک با امضای فقط یک نفر جرم است؟
بله؛ متن آن را جرم و قابل تعقیب کیفری میداند.
چه کسی در برابر چک مسئول است؟
امضاکننده چک که صادرکننده آن تلقی میشود، مسئولیت کیفری و حقوقی دارد.
آیا کسی که چک را امضا نکرده مسئول پرداخت آن است؟
خیر؛ مطالبه وجه چک از او وجاهت قانونی ندارد.
کلیدواژهها: چک بلامحل، حساب مشترک، صادرکننده چک، مسئولیت کیفری، قانون صدور چک
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
ب. ت. ب. مفاد مواد7و13و18از قانون اصلاح موادي ازقانون صدور چك مصوب 1372اساساً صدور چك بلامحل و يا صادر كردن چك به نحوي كه قابل پرداخت نباشد تحت هرشرايطي از سوي صادر كننده آن جرم، قابل تعقيب كيفري است، بنابراين صدور چك از حساب مشترك فقط با يك امضاء جرم است وامضاء كننده آن كه همان صادركننده چك تلقّي مي شود از حيث كيفري و حقوقي مسئول است ليكن اگر كسي چكي را امضاء نكرده باشد بديهي است مسئوليتي متوجه او نخواهد بود و مطالبه وجه چك از كسي كه آن را امضاء نكرده است وجاهت قانوني ندارد و تنها فردي كه ذيل چك را امضاء كرده و در واقع صادركننده چك مي باشد مسئوليت حقوقي و كيفري دارد.
نظریه مشورتی شماره 7/92/1438 مورخ 1392/07/30
موضوع استعلام به بررسی مسئولیت کیفری و حقوقی ناشی از صدور چک بلامحل و شرایط امضای آن میپردازد. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه و ب. ت. ب. مواد 7، 13 و 18 قانون اصلاح موادی از قانون صدور چک مصوب 1372، صدور چک بلامحل یا چکی که قابل پرداخت نباشد، در هر شرایطی جرم تلقی شده و قابل پیگرد کیفری است. بهویژه، صدور چک از حساب مشترک حتی با یک امضا نیز جرم محسوب میشود و امضاکننده چک به عنوان صادرکننده، مسئولیت کیفری و حقوقی دارد. چنانچه فردی چکی را امضا نکرده باشد، هیچ مسئولیتی متوجه او نیست و مطالبه وجه چک از وی مبنای قانونی ندارد. تنها فردی که چک را امضا کرده است، مسئولیت حقوقی و کیفری دارد.
تاریخ نظریه: 1392/07/30
شماره نظریه: 7/92/1438
شماره پرونده: 92-88-1079
ب. ت. ب. مفاد مواد 7و13و18از قانون اصلاح موادی ازقانون صدور چک مصوب 1372اساساً صدور چک بلامحل و یا صادر کردن چک به نحوی که قابل پرداخت نباشد تحت هرشرایطی از سوی صادر کننده آن جرم، قابل تعقیب کیفری است، بنابراین صدور چک از حساب مشترک فقط با یک امضاء جرم است وامضاء کننده آن که همان صادرکننده چک تلقّی میشود از حیث کیفری و حقوقی مسئول است لیکن اگر کسی چکی را امضاء نکرده باشد بدیهی است مسئولیتی متوجه او نخواهد بود و مطالبه وجه چک از کسی که آن را امضاء نکرده است وجاهت قانونی ندارد و تنها فردی که ذیل چک را امضاء کرده و در واقع صادرکننده چک م. ب. مسئولیت حقوقی و کیفری دارد.