نظر مشورتی 7/92/1565 مورخ 1392/08/15 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم الزام به پرداخت عوارض در صورت تخلف از ماده 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374 به موجب اصلا
پرسش: آیا پس از قلع و قمع بنای ناشی از تغییر کاربری غیرمجاز، اخذ عوارض جایز است؟
پاسخ: با قلع و قمع بنا، تغییر کاربری منتفی شده و دلیلی بر محکومیت به پرداخت عوارض وجود ندارد.
به زبانِ ساده
این نظر درباره تغییر کاربری غیرمجاز زمین زراعی یا باغ پس از اصلاح قانون است. بنا باید قلعوقمع شود و به گفته متن، برای همان وضعیت عوارض تغییر کاربری نیز قابل مطالبه نیست؛ درباره تخلف پیش از اصلاح قانون، اگر رأی قطعی مبهم باشد باید به دادگاه صادرکننده مراجعه کرد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ مرجع استعلامکننده و طرفین مشخص نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی با استناد به اصلاح قانون در سال ۱۳۸۵، قلعوقمع بنا را جایگزین الزام به پرداخت عوارض دانسته و برای آرای قطعی مبهمِ مربوط به تخلفهای پیشین، مراجعه به دادگاه صادرکننده را بیان کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای مالکان، متصرفان و مراجع رسیدگیکننده به تغییر کاربری غیرمجاز درباره عوارض و آثار اصلاح قانون کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها، ماده ۴ اصلاحی مورخ ۱۳۸۵/۸/۱ و تبصره ۱ ماده ۱؛ ماده ۳ قانون سال ۱۳۷۴ که طبق متن اصلاح شده است.
اگر پس از اصلاح قانون، بدون مجوز تغییر کاربری انجام شود، چه پیامدی دارد؟
طبق متن، قلعوقمع بنا و جزای نقدی مقرر در ماده ۴ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مطرح است.
آیا در این حالت باید عوارض تغییر کاربری هم پرداخت شود؟
خیر؛ متن میگوید قانونگذار پرداخت عوارض را تجویز نکرده و با قلعوقمع بنا، تغییر کاربری منتفی میشود.
کلیدواژهها: تغییر کاربری، اراضي زراعی و باغها، قلع و قمع بنا، عوارض، حفظ کاربری اراضی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
طبق ماده 4 قانون حفظ كاربري اراضي زراعي وباغها اصلاحي مورخ 1/8/1385 كه ماده 3 قانون سال 1374 را اصلاح كرده است، كليه مالكان يا متصرّفان اراضي زراعي وباغ ها را در صورتي كه بدون اخذ مجوّز از كميسيون موضوع تبصره 1ماده 1 قانون مذكور اقدام به تغيير كاربري نمايند، علاوه بر قلع وقمع بنا به پرداخت جزاي نقدي از يك تا سه برابر اراضي زراعي وباغ ها با كاربري جديد كه مورد نظر متخلّف بوده است، ممكن مي نمايد. بنابراين در اصلاحيه قانون، تكليف تغيير كاربري زمين مشخص شده است؛ به اين ترتيب كه اولاً: با قلع و قمع بناي احداثي، وضعيّـت زمين به حالت اوليه برمي گردد و موضوع تغيير كاربري منتفي مي شود و با اصلاحيه قانون در سال 1385 الزام به پرداخت عوارض حذف وبه جاي آن قلع وقمع بنا آمده است. ثانياً: چون تغيير كاربري با قلع وقمع بناي احداثي منتفي شده است، بدين لحاظ دليلي بر محكوميّت به پرداخت عوارض وجود ندارد وقانونگذار نيز پرداخت عوارض را تجويز نكرده است، ولي اگر قبل از اصلاح قانون تخلّفي صورت گرفته و منتهي به صدور رأي قطعي شده است، چنانچه اجمال وابهامي در رأي صادره وجود داشته باشد، بايد براي رفع آن به دادگاه صادركننده حكم مراجعه شود.
نظریه مشورتی شماره 7/92/1565 مورخ 1392/08/15
موضوع استعلام مربوط به تغییر کاربری اراضی زراعی و باغها و پیامدهای قانونی آن است. طبق نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، بر اساس ماده 4 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی وباغها که در تاریخ 1385/08/01 اصلاح شده است، مالکان یا متصرفان اراضی که بدون مجوز اقدام به تغییر کاربری میکنند، علاوه بر تخریب بنا، موظف به پرداخت جریمه نقدی معادل یک تا سه برابر ارزش اراضی با کاربری جدید هستند. اصلاحیه این قانون، الزام به پرداخت عوارض را حذف کرده و تخریب بنا را به عنوان تنها پیامد قانونی تغییر کاربری تعیین کرده است. بنابراین، در صورت وقوع تخلف قبل از اصلاح قانون و صدور حکم قطعی، در صورت بروز ابهام، باید به دادگاه صادرکننده حکم مراجعه شود.
تاریخ نظریه: 1392/08/15
شماره نظریه: 7/92/1565
شماره پرونده: 92-192-1102
طبق ماده 4 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی وباغها اصلاحی مورخ 1385/8/1 که ماده 3 قانون سال 1374 را اصلاح کرده است، کلیه مالکان یا متصرّفان اراضی زراعی وباغ ها را در صورتی که بدون اخذ مجوّز از کمیسیون موضوع تبصره 1ماده 1 قانون مذکور اقدام به تغییر کاربری نمایند، علاوه بر قلع وقمع بنا به پرداخت جزای نقدی از یک تا سه برابر اراضی زراعی وباغ ها با کاربری جدید که مورد نظر متخلّف بوده است، ممکن مینماید. بنابراین در اصلاحیه قانون، تکلیف تغییر کاربری زمین مشخص شده است؛ به این ترتیب که اولاً: با قلع و قمع بنای احداثی، وضعیّت زمین به حالت اولیه برمی گردد و موضوع تغییر کاربری منتفی میشود و با اصلاحیه قانون در سال 1385 الزام به پرداخت عوارض حذف وبه جای آن قلع وقمع بنا آمده است.