پرسش: تکلیف پرونده در صورت محجور بودن یکی از خواندگان قبل از طرح دعوی چیست و آیا استرداد دعوای بدوی در تجدیدنظر ممکن است؟
پاسخ: در صورت محجوریت خوانده پیش از طرح دعوی، قرار رد دعوی صادر میشود و استرداد دعوای بدوی مردود در مرحله تجدیدنظر ممکن نیست، اما تجدیدنظرخواه میتواند دادخواست خود را مسترد کند.
به زبانِ ساده
این نظر دو مسئله آیین دادرسی مدنی را بررسی میکند: محجور بودن یکی از خواندگان و استرداد دعوا یا تجدیدنظرخواهی. در مورد نخست، متن صدور قرار رد دعوا را بیان میکند؛ در مرحله تجدیدنظر نیز میان استرداد دادخواست تجدیدنظرخواهی و استرداد دعوا تفاوت میگذارد.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکنندگان در متن مشخص نشدهاند؛ اشخاصِ مورد بحث خواهان، خوانده محجور، تجدیدنظرخواه و تجدیدنظرخواندهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی به دو پرسش درباره آثار حجر یکی از خواندگان و امکان استرداد در مرحله تجدیدنظر پاسخ داده است.
چرا مهم است: این نظر برای طرفین دعوا و وکلایی مفید است که با حجر خوانده یا استرداد در مرحله تجدیدنظر روبهرو هستند.
قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، مواد ۸۹ و ۳۶۳ و بند «ج» ماده ۱۰۷.
مفاهیمِ حقوقی: حجر، قرار رد دعوا، استرداد دعوا، تجدیدنظرخواهی، استرداد دادخواست تجدیدنظر، نقض حکم، قرار سقوط دعوا
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر در جریان رسیدگی معلوم شود یکی از خواندگان پیش از طرح دعوا محجور بوده است، چه تصمیمی گرفته میشود؟
طبق ماده ۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی، قرار رد دعوا صادر میشود.
آیا خواهان میتواند در مرحله تجدیدنظر دعوای بدویِ ردشده را مسترد کند؟
خیر؛ متن استرداد دعوای مردود را ممکن نمیداند.
تجدیدنظرخواه در مرحله تجدیدنظر چه چیزی را میتواند مسترد کند؟
میتواند دادخواست تجدیدنظرخواهی خود را مسترد کند.
اگر تجدیدنظرخواندهای که در مرحله بدوی حکم به نفعش صادر شده دعوا را در مرحله تجدیدنظر مسترد کند، چه تصمیمی صادر میشود؟
دادگاه تجدیدنظر حکم بدوی را نقض و قرار سقوط دعوا صادر میکند.
کلیدواژهها: محجوریت، قرار رد دعوی، استرداد دعوا، مرحله تجدیدنظر، قانون آیین دادرسی مدنی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
سؤال
1- چنانچه در اثناي رسيدگي مشخص شود يكي ازخواندگان قبل از طرح دعوي محجور بوده است، آيا ميبايد دعوي رد شود يا قرار توقيف دادرسي صادرگردد؟
2- آيا درمرحله تجديدنظر امكان استرداد دعواي بدوي وجود دارد يا خير؟ درصورت مثبت بودن چه تصميمي بايد اتخاذ شود؟
نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه
1- طبق ماده 89 قانون آئين دادرسي دادگاه هاي عمومي وانقلاب در امور مدني در مانحن فيه قرار ردّ دعوي صادر مي شود.
2- اگر خواهان بدوي تجديد نظرخواهي نموده، اين بدان معنا است كه دعواي وي در مرحله بدوي، شكلاً يا ماهيتاً رد شده است و استرداد دعواي مردود غيرممكن است، از اين رو در مرحله تجديدنظر به استناد ماده 363 قانون اخيرالذكر، تجديدنظرخواه مي تواند دادخواست تجديدنظرخواهي خود را مسترد سازد؛ اما در صورت استرداد دعوي از جانب تجديدنظر خوانده در مرحله تجديدنظر كه حكم به نفع او صادر شده، طبق بند ج ماده 107 قانون آئين دادرسي دادگاه هاي عمومي وانقلاب در امور مدني، دادگاه تجديدنظر ضمن نقض حكم بدوي بايستي قرار سقوط دعوي صادر نمايد.
نظریه مشورتی شماره 7/92/1860 مورخ 1392/09/24
موضوع استعلام درباره وضعیت حقوقی یک دعوی است که در آن یکی از خواندگان قبل از طرح دعوی محجور بوده و نیز امکان استرداد دعوی در مرحله تجدیدنظر بررسی میشود. در پاسخ به سوال اول، بر اساس ماده 89 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، اگر یکی از خواندگان محجور باشد، دادگاه قرار رد دعوی را صادر میکند. در پاسخ به سوال دوم، اگر خواهان در مرحله بدوی درخواست تجدیدنظر کند، به این معناست که دعوای او در مرحله بدوی رد شده و استرداد آن امکانپذیر نیست؛ اما طبق ماده 363 همان قانون، ت. ن. خ. میتواند دادخواست تجدیدنظرخواهی خود را پس بگیرد. همچنین، اگر ت. ن. خ. که حکم به نفع او صادر شده دعوی را مسترد کند، دادگاه تجدیدنظر باید طبق بند ج ماده 107 قانون مذکور، ضمن نقض حکم بدوی، قرار سقوط دعوی را صادر کند.
تاریخ نظریه: 1392/09/24
شماره نظریه: 7/92/1860
شماره پرونده: 92-127/1-1302
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
2- اگر خواهان بدوی تجدید نظرخواهی نموده، این بدان معنا است که دعوای وی در مرحله بدوی، شکلاً یا ماهیتاً رد شده است و استرداد دعوای مردود غیرممکن است، از این رو در مرحله تجدیدنظر به استناد ماده 363 قانون اخیرالذکر، ت. ن. خ. میتواند دادخواست تجدیدنظرخواهی خود را مسترد سازد؛ اما در صورت استرداد دعوی از جانب ت. ن. خ. در مرحله تجدیدنظر که حکم به نفع او صادر شده، طبق بند ج ماده 107 قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی وانقلاب در امور مدنی، دادگاه تجدیدنظر ضمن نقض حکم بدوی بایستی قرار سقوط دعوی صادر نماید.