پرسش: حضانت فرزند پس از قتل مادر توسط پدر و نحوه رسیدگی به دعوای تفکیک کنتور گاز چگونه است؟
پاسخ: با رسیدن طفل به سن بلوغ شرعی، حضانت منتفی است؛ در غیر این صورت دادگاه با بررسی شرایط و ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی تصمیم میگیرد. دعوای تفکیک کنتور نیز قابل استماع است.
به زبانِ ساده
متن دو پرسش جداگانه را مطرح میکند: یکی درباره حضانت کودکی که مادرش به دست پدر کشته شده و دیگری درباره تفکیک امتیاز کنتور گاز مشترک. درباره حضانت، تصمیم نهایی را دادگاه با بررسی شرایط طفل و مدارک میگیرد؛ درباره دعوای کنتور، بخش موجود از متن نتیجهای ارائه نمیکند.
چه کسی: نظر مشورتی را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است. در پرسش نخست، پدر طفل مادر را به قتل رسانده و مادرِ مقتول از طفل نگهداری میکند؛ برادر و مادر پدر دادخواست استرداد طفل و حضانت دادهاند. پرسش دوم از سوی یکی از ساکنان آپارتمان علیه دو ساکن دیگر و شرکت گاز مطرح شده است.
چگونه: درباره حضانت، نظر با استناد به ماده ۱۲۱۰ و رأی وحدت رویه، اثر بلوغ را بیان کرده و درباره طفل نابالغ، اختیار تصمیمگیری را برای دادگاه دانسته است؛ دادگاه میتواند از کارشناس، تحقیقات محلی و مددکاری کمک بگیرد. متن موجود درباره پرسش کنتور گاز ادامه یا نتیجهای ندارد.
چرا مهم است: این نظر برای خانوادهها و وکلای پروندههای حضانت اهمیت دارد و یادآوری میکند که درباره طفل نابالغ، شرایط و مدارک پرونده در تصمیم دادگاه مؤثر است.
قوانینِ مرتبط: قانون مدنی، مواد ۱۲۱۰ و ۱۱۷۳؛ رأی وحدت رویه دیوان عالی کشور، شماره ۳۰ مورخ ۱۳۶۴/۱۰/۰۳.
مفاهیمِ حقوقی: حضانت، بلوغ شرعی، مصلحت طفل، صلاحیت دادگاه در تصمیمگیری درباره حضانت، تحقیق محلی، کارشناسی، مددکاری، استرداد طفل
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
پس از قتل مادر به دست پدر، حضانت طفل با چه کسی است؟
با توجه به ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی، دادگاه میتواند هر تصمیمی را درباره حضانت اتخاذ کند و باید اوضاع پرونده را بررسی کند.
طفل پس از رسیدن به بلوغ شرعی میتواند با چه کسی زندگی کند؟
میتواند با هر یک از والدین یا اجداد خود که بخواهد زندگی کند.
آیا دعوای الزام به تفکیک امتیاز کنتور گاز مشترک قابل استماع است؟
نامطمئن؛ در متن موجود پاسخی به این پرسش نیامده است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
سؤال
1- الف (زوج) ب (زوجه) را به قتل ميرساند فرزند مشترك توسط مادر ب نگهداري ميشود برادر و مادر الف دادخواستي به طرفيت مادر ب و الف به خواسته استرداد طفل وحضانت تسليم دادگاه مينمايند در پاسخ اعلام فرمائيد حضانت با چه كسي است؟
2- الف وب وج و دال در يك آپارتمان ساكن واز كنتور گاز مشترك استفاده ميكنند الف دادخواستي به طرفيت ب وج وشركت گاز به خواسته الزام به تفكيك امتياز كنتور گاز مشترك تقديم نموده است آيا چنين دعوايي قابليت استماع دارد يا خير./ع
نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه
اولاً- مستنداً به ماده 1210 قانون مدني و رأي وحدت رويه ديوانعالي كشور به شماره 30 مورخ 3/10/1364، با رسيدن طفل به سن بلوغ شرعي كه در پسر پانزده سال تمام قمري و در دختر نه سال تمام قمري است، موضوع حضانت ( امر غير مالي) منتفي است و فرد بالغ ( پس از بلوغ شرعي) مي تواند با هر يك از والدين يا اجداد خود كه بخواهد، زندگي نمايد. ثانياً- در فرض استعلام، بالحاظ قتل مادر طفل از سوي پدر طفل، با در نظر گرفتن ماده 1173 قانون مدني اصلاحي سال 1376، دادگاه مي تواند هر تصميمي را براي حضانت طفل اتخاذ نمايد، تشخيص دادگاه مي تواند از طرق مختلفي از جمله ارجاع امر به كارشناس، تحقيقات محلّي، ارجاع امر به مددكاري و بالحاظ مدارك و مستندات طرفين از جمله مفاد حكم محكوميت كيفري زوج ، صورت پذيرد.ق
نظریه مشورتی شماره 7/93/0041 مورخ 1393/01/18
موضوع استعلام شامل دو پرسش است:
1- درباره حضانت فرزند مشترک بین زوج و زوجه، پس از قتل زوجه توسط زوج، آیا حضانت به مادر فرزند میرسد یا دیگران هم میتوانند درخواست حضانت کنند؟ 2- آیا دعوای الزام به تفکیک امتیاز کنتور گاز مشترک بین ساکنان یک آپارتمان قابل استماع است؟ پاسخ به پرسش اول بر اساس ماده 1210 قانون مدنی و رای وحدت رویهدیوان عالی کشور به شماره 30 مورخ 1364/10/03، نشان میدهد که با رسیدن طفل به سن بلوغ شرعی، حضانت منتفی میشود و طفل میتواند با هر یک از والدین یا اجداد خود زندگی کند. در مورد این استعلام، ب. ت. ب. ماده 1173 قانون مدنی اصلاحی سال 1376، دادگاه میتواند به هر نحوی که صلاح میداند، تصمیمگیری کند. پاسخ به پرسش دوم بهطور صریح در متن ارائه نشده است، اما بهطور کلی، دعوای الزام به تفکیک امتیاز کنتور گاز مشترک میتواند قابل استماع باشد.
تاریخ نظریه: 1393/01/18
شماره نظریه: 7/93/0041
شماره پرونده: 92-9/3-2020
1- الف (زوج) ب (زوجه) را به قتل میرساند فرزند مشترک توسط مادر ب نگهداری میشود برادر و مادر الف د. ب. ط. مادر ب و الف به خواسته استرداد طفل وحضانت تسلیم دادگاه مینمایند در پاسخ اعلام فرمائید حضانت با چه کسی است؟
2- الف وب وج و دال در یک آپارتمان ساکن واز کنتور گاز مشترک استفاده میکنند الف د. ب. ط. ب وج وشرکت گاز به خواسته الزام به تفکیک امتیاز کنتور گاز مشترک تقدیم نموده است آیا چنین دعوایی قابلیت استماع دارد یا خیر./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً- مستنداً به ماده 1210 قانون مدنی و رأی وحدت رویه دیوانعالی کشور به شماره 30 مورخ 1364/10/3، با رسیدن طفل به سن بلوغ شرعی که در پسر پانزده سال تمام قمری و در دختر نه سال تمام قمری است، موضوع حضانت (امر غیر مالی) منتفی است و فرد بالغ (پس از بلوغ شرعی) میتواند با هر یک از والدین یا اجداد خود که بخواهد، زندگی نماید.