پرسش: وضعیت ولایت قهری پدری که تغییر جنسیت داده است چیست؟
پاسخ: با توجه به سکوت قانون و رجوع به موازات فقهی، با تغییر جنسیت پدر، ولایت او بر صغار ساقط میشود.
به زبانِ ساده
پرسش درباره وضعیت ولایت قهری پدری است که پس از جدایی از مادرِ دو فرزند، تغییر جنسیت داده است. نظر مشورتی میگوید قانون در این مورد ساکت است و به فتوای نقلشده از امام خمینی استناد میکند که تغییر جنسیت پدر را موجب سقوط ولایت بر فرزندان صغیر میداند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ استعلامکننده در متن مشخص نشده است. وضعیتِ مطرحشده مربوط به پدرِ تغییرجنسیتداده و دو فرزند اوست.
چگونه: درباره باقیماندن یا سقوط ولایت قهری پس از تغییر جنسیت استعلام شد. اداره کل حقوقی موضوع را مشمول سکوت قانون دانست و بر پایه اصل ۱۶۷ و فتوای نقلشده پاسخ داد.
چرا مهم است: این نظر برای آگاهی از مبنای پاسخ در موضوع ولایت قهریِ پدرِ تغییرجنسیتداده و آثار آن بر فرزندان صغیر اهمیت دارد.
قوانینِ مرتبط: اصل ۱۶۷ قانون اساسی؛ جلد چهارم تحریرالوسیله، مسئله ۶ از باب «چند فرع»
مفاهیمِ حقوقی: ولایت قهری، تغییر جنسیت، سکوت قانون، منابع اسلامی، فتوای معتبر، احوال شخصیه، معاملات صغیر
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا پس از تغییر جنسیت پدر، ولایت قهری او بر فرزندان صغیر سابق باقی میماند؟
نظر مشورتی، موضوع را از موارد سکوت قانون میداند و با استناد به فتوای نقلشده، سقوط ولایت را بیان میکند.
در نبود حکم صریح قانونی، مرجع پاسخ به چه چیزی مراجعه کرده است؟
بهموجب اصل ۱۶۷ قانون اساسی، به منابع اسلامی یا فتواهای معتبر.
کلیدواژهها: ولایت قهری، تغییر جنسیت، احوال شخصیه، اصل ۱۶۷ قانون اساسی، تحریرالوسیله
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
احتراما زن ومردي با هم ازدواج نموده وداراي دو فرزند شده اند. متعاقبا از هم طلاق گرفته و مرد تغيير جنسيت داده و به عنوان زوجه با مرد ديگري عقد ازدواج منعقد نمودهاند. حال، ازحيث ولايت قهري وعوارض مترتب بر آن، از جمله معاملات و احوال شخصيه اولاد سابق، سوال اين است كه ولايت قهري وي باقي است يا ساقط شده است؟
نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه
موضوع سؤال از موارد سكوت قانون است و ب. ت. ب. اصل 167 قانون اساسي بايد به منابع اسلامي يا فتاوي معتبر مراجعه نمود. شايان ذكر است كه بنابر فتواي امام خميني (ره) در جلد چهارم تحريرالوسيله، مسئله 6 از باب «چند فرع»،اگر جنس پدر به مخالف تغيير كند، ولايت او بر صغيرهايش ساقط مي شود./ب
نظریه مشورتی شماره 7/93/0297 مورخ 1393/02/14
موضوع استعلام درباره وضعیت ولایت قهری مردی است که پس از طلاق و تغییر جنسیت، به عنوان زوجه با مرد دیگری ازدواج کرده است. پرسش این است که آیا ولایت قهری او بر فرزندانش همچنان پابرجاست یا از بین رفته است. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که این موضوع در قانون صراحت ندارد و بر اساس اصل 167 قانون اساسی، باید به منابع اسلامی و فتاوی معتبر مراجعه شود. طبق فتوای امام خمینی (ره) در جلد چهارم تحریرالوسیله، مسئله 6، در صورتی که جنسیت پدر تغییر کند، ولایت او بر فرزندانش ساقط میشود.
تاریخ نظریه: 1393/02/14
شماره نظریه: 7/93/0297
شماره پرونده: 93-9/6-133
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
موضوع سوال از موارد سکوت قانون است و ب. ت. ب. اصل 167 قانون اساسی باید به منابع اسلامی یا فتاوی معتبر مراجعه نمود. شایان ذکر است که بنابر فتوای امام خمینی (ره) در جلد چهارم تحریرالوسیله، مسئله 6 از باب «چند فرع»،اگر جنس پدر به مخالف تغییر کند، ولایت او بر صغیرهایش ساقط میشود./ب