نظریهٔ مشورتی
نظر مشورتی 7/93/0938 مورخ 1393/04/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
سؤال
احتراما با نظر به مواد10و11 قانون تشكيلات آئين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب90 و راي شماره 199هيئت عمومي ديوان عدالت اداري كه حسب آن مرجع رسيدگي به شكايات اشخاص به طرفيت واحدهاي دولتي وشهرداريها در زمينه تملك اراضي و ابنيه واقع در طرحهاي دولتي وشهرداريها وهمچنين صدور راي بر اساس استحقاق يا عدم استحقاق مالكين اراضي مزبور به دريافت معوض يا بهاي آن را ديوان عدالت اداري دانسته است
1- آيا درتمام مواردي كه واحدهاي دولتي وشهرداريها با مجوز وانجام تشريفات قانوني يا بدون آن اقدام به تصرف اراضي و املاك مردم براي اجراي طرح جاده فضاي سبز، تصفيه خانه آب وفاضلاب ايستگاه برق و....نمودهاند ومالك نظربه مطالبه قيمت اراضي يا معوض آْن داشته باشد ابتدا بايد به ديوان عدالت اداري مراجعه كند؟
2- آيا دادگاه بدون مراجعه قبلي خواهان به ديوان عدالت اداري مجاز به ورود به موضوع و احراز يا عدم احراز استحقاق وصدورحكم به پرداخت قيمت اراضي يا معوض آن مي باشد؟ آيا مطالبه خسارات وضرروزيان ناشي از اجراي طرح ازسوي مالك يا ديگران كه متحمل خسارت شدهاند مثلا خسارت به محصول كشاورزي، سيستم آبياري، تخريب ساختمان يا خسارت به آن و...را نيز شامل ميشود يا اينگونه دعاوي مستقيما قابل طرح در دادگستري است.؟
نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه
1و2و3- تبصره 1 ماده10 قانون تشكيلات وآئين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب 22/9/90 كه تعيين ميزان خسارات وارده از ناحيه مؤسسات و اشخاص مذكور در بندهاي 1و2 اين ماده را پس از صدور رأي در ديوان بر وقوع تخلف در صلاحيت دادگاه عمومي دانسته است، ناظر به خساراتي است كه ناشي از تصميمات و اقدامات اداري مزبور ايجاد مي شود؛ وگرنه به عنوان مثال، چنانچه در اثر تخلف قراردادي اداره دولتي به طرف قرارداد خسارتي وارد آيد و يا در موردي كه خسارت وارده ارتباطي به تصميمات يا اقدامات اداري ندارد، در اين صورت احراز وقوع چنين تخلفي با دادگاه عمومي رسيدگيكننده است. همچنين دعواي مطالبه قيمت ملك يا معوض آن كه مالك به تملك ملك خود اعتراض ندارد و فقط قيمت آن را مطالبه مي نمايد، چون جنبه ترافعي دارد، رسيدگي به آن در صلاحيت دادگاههاي عمومي مي باشد و نيازي به مراجعه بدوي خواهان به ديوان عدالت اداري نمي باشد./ن
نظریه مشورتی شماره 7/93/0938 مورخ 1393/04/22
موضوع استعلام مربوط به بررسی صلاحیت دیوان عدالت اداری و دادگاههای عمومی برای رسیدگی به دعاوی ناشی از تملک اراضی و خسارات وارده به آنها توسط واحدهای دولتی و شهرداریها است. پرسشها شامل این موارد است: <br>1- آیا مالک باید ابتدا به دیوان عدالت اداری مراجعه کند تا حق خود را در خصوص قیمت یا معوض اراضی مطالبه کند؟ <br>2- آیا دادگاه عمومی میتواند بدون مراجعه قبلی به دیوان عدالت اداری به موضوع رسیدگی کند؟ <br>
3- آیا مطالبه خسارات ناشی از اجرای طرحها نیز شامل دیوان عدالت اداری میشود یا باید مستقیماً در دادگستری مطرح شود؟<br>پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه به این پرسشها، بر اساس تبصره 1 ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 22/9/90، بیان میکند که دعاوی مربوط به مطالبه قیمت ملک یا معوض آن به دلیل جنبه ترافعی، در صلاحیت دادگاههای عمومی قرار دارد و نیازی به مراجعه به دیوان عدالت اداری نیست. همچنین، خسارات ناشی از تصمیمات و اقدامات اداری در صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار دارد، اما خسارات ناشی از تخلفات قراردادی یا غیراداری باید در دادگاه عمومی بررسی شود.
تاریخ نظریه: 1393/04/22
شماره نظریه: 7/93/0938
شماره پرونده: 93-1/7-609
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1و2و3- تبصره 1 ماده 10 قانون تشکیلات وآئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 22/9/90 که تعیین میزان خسارات وارده از ناحیه موسسات و اشخاص مذکور در بندهای 1و2 این ماده را پس از صدور رأی در دیوان بر وقوع تخلف در صلاحیت دادگاه عمومی دانسته است، ناظر به خساراتی است که ناشی از تصمیمات و اقدامات اداری مزبور ایجاد میشود؛ وگرنه به عنوان مثال، چنانچه در اثر تخلف قراردادی اداره دولتی به طرف قرارداد خسارتی وارد آید و یا در موردی که خسارت وارده ارتباطی به تصمیمات یا اقدامات اداری ندارد، در این صورت احراز وقوع چنین تخلفی با دادگاه عمومی رسیدگیکننده است. همچنین دعوای مطالبه قیمت ملک یا معوض آن که مالک به تملک ملک خود اعتراض ندارد و فقط قیمت آن را مطالبه مینماید، چون جنبه ترافعی دارد، رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاههای عمومی م. ب. و نیازی به مراجعه بدوی خواهان به دیوان عدالت اداری نمیباشد./ن
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
