پرسش: آیا در رای داوری که منتهی به صدور اجراییه شده، نیمعشر دولتی پس از انقضای ده روز بر عهده محکومعلیه قرار میگیرد؟
پاسخ: رای داور مانند حکم دادگاه قابل اجرا است و پس از انقضای ده روز از تاریخ ابلاغ اجراییه، نیمعشر دولتی بر عهده محکومعلیه قرار میگیرد.
به زبانِ ساده
رأی داور، با رعایت تشریفات گفتهشده در متن، مانند حکم دادگاه قابل اجراست. اگر محکومعلیه پس از ابلاغ اجراییه در ده روز آن را اجرا نکند، نیمعشر دولتی بر عهده او قرار میگیرد؛ اما دادگاه نباید رأیی را که نادرست و غیرقابل اجرا تشخیص داده، به اجرا بگذارد.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ پرسشکننده و طرفین اختلاف در متن معرفی نشدهاند.
چگونه: در پاسخ به پرسشی درباره تعلق نیمعشر دولتی به محکومعلیه در اجرای رأی داور، اداره کل حقوقی تشریفات اجرای رأی و مهلت دهروزه پس از ابلاغ اجراییه را بیان کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای محکومله و محکومعلیه و نیز دادگاههای مجری رأی داوری درباره زمان تعلق نیمعشر دولتی و حدود اجرای رأی داور کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: مواد ۴۸۵ و ۴۸۸ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
سؤال
احتراما در راي داوري كه درخواست اجراي آن از دادگاه شده و به صدور اجرائيه و تشكيل پرونده اجرائي منتهي شده است، ب. ت. ب. اينكه مبناي صدور اجرائيه راي داوري و محكوم به نيز مالي است، آيا نيم عشر دولتي پس از انقضاي ده روز از تاريخ ابلاغ اجرائيه بر عهده محكومعليه قرار ميگيرد يا خير؟
نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه
1- رأي داور بر طبق مواد 485و488 قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي وانقلاب درامورمدني مصوب 1379 مانند حكم دادگاه قابل اجراست. بدين ترتيب كه پس از رسيدن رأي داور، مديردفتر دادگاه ارجاع كننده دعوي به داوري يا دادگاهي كه صلاحيت رسيدگي به اصل دعوي را دارد، به دستور رئيس دادگاه، اصل رأي را بايگاني ورونوشت گواهي شده آن را براي ابلاغ به اصحاب دعوي مي فرستد و هرگاه محكومٌ عليه تا بيست روز پس از ابلاغ رأي به او، طوعاً حكم را اجرا نكرد، دادگاه ارجاع كننده دعوي به داوري ويا دادگاهي كه صلاحيت رسيدگي به اصل دعوي را دارد ، مكلف است به درخواست ذي نفع بر طبق رأي داور، اجرائيه صادر نمايد. بديهي است پس از انقضاي ده روز از تاريخ ابلاغ اجرائيه، نيم عشر دولتي برعهده محكومٌ عليه قرارمي گيرد. شايان ذكر است درصورتي كه دادگاه پس از ملاحظه اسناد ومدارك ... احراز كند كه رأي داور نادرست بوده وقابليت اجرايي ندارد، نمي تواند دستور اجرا بدهد.
نظریه مشورتی شماره 7/93/1388 مورخ 1393/06/15
موضوع استعلام به تعیین وضعیت نیم عشر دولتی پس از صدور اجراییه رای داوری و گذشت ده روز از تاریخ ابلاغ آن مربوط میشود. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، رای داور طبق مواد 485 و 488 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، مانند حکم دادگاه قابل اجرا است. اگر محکومٌ علیه ظرف بیست روز حکم را اجرا نکند، دادگاه موظف به صدور اجراییه است. همچنین، پس از گذشت ده روز از تاریخ ابلاغ اجراییه، نیم عشر دولتی بر عهده محکومٌ علیه میافتد. در صورتی که دادگاه تشخیص دهد رای داور نادرست است و قابلیت اجرا ندارد، نمیتواند دستور اجرا صادر کند.
تاریخ نظریه: 1393/06/15
شماره نظریه: 7/93/1388
شماره پرونده: 93-3/1-1779
احتراما در رای داوری که درخواست اجرای آن از دادگاه شده و به صدور اجرائیه و تشکیل پرونده اجرائی منتهی شده است، ب. ت. ب. اینکه مبنای صدور اجرائیه رای داوری و محکوم به نیز مالی است، آیا نیم عشر دولتی پس از انقضای ده روز از تاریخ ابلاغ اجرائیه بر عهده م. ع. قرار میگیرد یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- رأی داور بر طبق مواد 485و488 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 مانند حکم دادگاه قابل اجراست. بدین ترتیب که پس از رسیدن رأی داور، مدیردفتر دادگاه ارجاع کننده دعوی به داوری یا دادگاهی که صلاحیترسیدگی به اصل دعوی را دارد، به دستور رئیس دادگاه، اصل رأی را بایگانی و رونوشتگواهی شده آن را برای ابلاغ به اصحاب دعوی می فرستد و هرگاه م. ع. تا بیست روز پس از ابلاغ رأی به او، طوعاً حکم را اجرا نکرد، دادگاه ارجاع کننده دعوی به داوری و یا دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوی را دارد، مکلف است به درخواست ذینفع بر طبق رأی داور، اجرائیه صادر نماید. بدیهی است پس از انقضای ده روز از تاریخ ابلاغ اجرائیه، نیم عشر دولتی بر عهده م. ع. قرار میگیرد. شایان ذکر است در صورتی که دادگاه پس از ملاحظه اسناد و مدارک... احراز کند که رأی داور نادرست بوده و قابلیت اجرایی ندارد، نمیتواند دستور اجرا بدهد.