پرسش: آیا در دعوای نفی ولد و لعان، میتوان زوجه را به دلیل عدم حضور برای تست DNA جلب کرد؟
پاسخ: خیر، این دعوا حقوقی است و جلب خوانده برای حضور در دادگاه یا انجام آزمایش برخلاف اصول آیین دادرسی مدنی است.
به زبانِ ساده
زوج از دادگاه خواسته بود مراسم لعان اجرا و نسب فرزند نفی شود. زوجه برای تست DNA و حضور در دادگاه حاضر نشد. نظریه میگوید چون اثبات ادعا بر عهده خواهان است، نمیتوان زوجه را به حضور یا انجام آزمایش مجبور کرد.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر کرده است؛ اختلاف میان زوجِ خواهان و زوجهِ خوانده بوده است.
چگونه: پس از رد دعوای زوج در دادگاه بدوی، پرونده با تجدیدنظرخواهی او مطرح شد. درباره امکان جلب زوجه به علت حاضر نشدن برای تست DNA و اجرای لعان استعلام شد.
چرا مهم است: این نظریه برای طرفین و وکلای دعاوی نفی ولد روشن میکند که خوانده را نمیتوان برای انجام آزمایش یا حضور در دادگاه مجبور کرد.
قوانینِ مرتبط: اصول و مقررات آیین دادرسی مدنی؛ ماده مشخصی در متن ذکر نشده است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/93/193 مورخ 1393/02/06
خ. م.:
در پرونده شماره 2302/92/45، زوج علیه زوجه دادخواستی با موضوع اجرای مراسم لعان و نفی ولد ارائه داده است. دادگاه بدوی این خواسته را رد کرده است. پس از تجدیدنظرخواهی زوج، زوجه از حضور در دادگاه برای انجام تست DNA و اجرای مراسم لعان خودداری کرده است. سوالی مطرح شده که آیا میتوان زوجه را به دلیل عدم حضور عمدیاش جلب کرد. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که دعوای نفی ولد و لعان از جمله دعاوی حقوقی است و مسئولیت اثبات آن بر عهده خواهان است. بنابراین، نمیتوان خوانده را مجبور به انجام تست DNA یا حضور در دادگاه کرد و صدور دستور جلب وی در این پرونده برخلاف اصول و مقررات آیین دادرسی مدنی است.
تاریخ نظریه: 1393/02/06
شماره نظریه: 7/93/193
شماره پرونده: 39-9/5-01
استعلام:
احتراما در پرونده کلاسه 45/92/2302 این شعبه زوج به طرفیت دادخواستی با خواسته اجرای مراسم لعان و نفی ولد تقدیم که محکمه بدوی حکم بر رد خواسته تصدیر نموده و با تجدیدنظرخواهی زوج پرونده مطرح رسیدگی است بارها از زوجه و وکیل وی درخواست شده که جهت تست DNA و زان پس برای اجرای مراسم لعان در جلسه دادگاه حاضر شود لیکن علیرغم استحضار از وقت دادرسی و انتظار کافی حاضر نشده است ضمنا زوجه دارای وکیل است از طریق وی نیز اقدام شده حال نظر به لزوم تست و آزمایش DNA و سپس اجرای مراسم لعان وعدم حضور زوجه آیا در مانحن فیه میشود زوجه را جلب نمود یا خیر؟ لازم به ذکر است که حکم بدوی به رد خواسته شوهر وی بوده و عدم حضورش تعمدا صورت میگیرد که دادگاه را مجبور به تائید رد خواسته زوج نماید زیرا بدون این دو امر آمازیش ولعان اظهارنظر در مورد خواسته و به ویژه فرزند که نفی آن را از آثار لعان خواهد بود امکان پذیر نمیباشد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
دعوای نفی ولد و لعان در زمره دعاوی حقوقی است و لذا بار اثبات آن به عهده خواهان است و بنابراین خوانده دعوی را نمی توان مجبور به انجام تست DNA و یا حضور در دادگاه نمود و با اوصاف مذکور، دستور جلب خوانده در پرونده حقوقی بر خلاف اصول و مقررات مربوط به آیین دادرسی مدنی است.