جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
پرسش: در صورت اختلاف وراث برای اهدای عضو متوفی، کالبدشکافی یا محل دفن، نظر کدام یک ارجح است؟
پاسخ: برای اهدای عضو رضایت تمامی وراث قانونی ضروری است، اما کالبدشکافی به دستور مقام قضایی نیاز به رضایت اولیاء دم ندارد. در خصوص محل دفن نیز باید توافق شود و در غیر این صورت جسد به فوریت دفن میگردد.
به زبانِ ساده
این نظریه درباره اختلاف خانواده بر سر اهدای عضو، کالبدشکافی و محل دفن فرد فوتشده است. برای اهدای عضو رضایت همه وراث قانونی لازم دانسته شده؛ اما کالبدشکافی با دستور مقام قضایی برای تعیین علت فوت، به رضایت آنان نیاز ندارد. در اختلاف درباره محل دفن نیز باید ابتدا برای توافق کوشش کرد و در صورت ناکامی، جسد زود دفن شود.
چه کسی: نظریه از اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر شده است. استعلامکننده و اعضای خانواده فرد فوتشده در متن با نام مشخص نشدهاند.
چگونه: موضوع در قالب استعلام درباره اختلاف میان اعضای خانواده مطرح شد و اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره رضایت لازم برای اهدای عضو و کالبدشکافی و نحوه برخورد با اختلاف درباره محل دفن پاسخ داد.
چرا مهم است: این نظریه برای خانوادهها و مراجع رسیدگیکننده در تصمیمگیری درباره اهدای عضو، کالبدشکافی و دفن فرد فوتشده راهنماست.
قوانینِ مرتبط: ماده ۷ آییننامه اجرایی ماده واحده قانون پیوند اعضای بیماران فوتشده مصوب ۱۷/۱/۱۳۷۹؛ ماده واحده قانون پیوند اعضای بیماران فوتشده.
برای اهدای عضو فرد فوتشده رضایت چه کسانی لازم است؟
رضایت همه وراث قانونی لازم است و اگر یکی از آنان رضایت ندهد، اهدای عضو ممکن نیست.
آیا برای کالبدشکافی همیشه رضایت اولیای دم لازم است؟
خیر؛ اگر مقام قضایی برای تعیین علت فوت دستور کالبدشکافی بدهد، رضایت اولیای دم لازم نیست.
اگر وراث درباره محل دفن اختلاف داشته باشند چه باید کرد؟
ابتدا باید برای توافق تلاش شود و اگر توافق نشد، جسد باید در اولین فرصت دفن شود.
کلیدواژهها: اهدای عضو، مرگ مغزی، کالبدشکافی، محل دفن، وراث قانونی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/93/2243 مورخ 1393/09/18
خ. م.:
موضوع استعلام مربوط به اهدای اعضای بدن افراد در شرایط خاص مانند مرگ مغزی و نیاز به رضایت اولیاء فرد در صورت وجود اختلاف میان پدر و مادر، فرزندان یا همسر فرد متوفی است. بر اساس ماده 7 آییننامه اجرایی ماده واحده قانون پیوند اعضای بیماران فوت شده مصوب 17/1/79، رضایت تمامی وراث قانونی برای اهدای یا پیوند عضو ضروری است و در صورت عدم رضایت، امکان اهدای عضو وجود ندارد. در خصوص کالبد شکافی، در مواردی که دستور مقام قضایی برای تعیین علت فوت صادر میشود، رضایت اولیاء دم الزامی نیست، اما در سایر موارد، رضایت تمامی وراث لازم است. در مورد محل دفن، در صورت بروز اختلاف میان وراث، باید تلاش شود تا توافقی حاصل گردد و در غیر این صورت، جسد باید در اولین فرصت دفن شود تا از هتک حرمت جلوگیری شود. همچنین، رعایت جنبههای شرعی و پیروی از نظرات مراجع تقلید در این زمینه توصیه میشود.
تاریخ نظریه: 1393/09/18
شماره نظریه: 7/93/2243
شماره پرونده: 93-76-1400
استعلام:
ب. ت. ب. امکان اهداء اعضاء افراد در شرایط خاصی نظیر مرگ مغزی و لزوم اخذ رضایت اولیاء فرد در صورت اختلاف پدر و مادر یا فرزندان یا همسر فرد مذکورریال نظر کدامیک جاری و متغییر خواهد بود؟
چنانچه در خصوص کالبد گشایی یا تدفین و محل دفن وی اختلاف حاصل آید تصمیم کدامیک ارجحیت خواهد داشت؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً ب. ت. ب. صراحت ذیل ماده 7 آیین نامه اجرائی ماده واحده قانون پیوند اعضاء بیماران فوت شده... مصوب 17/1/79 مبنی براین که رضایت کلیه وراث جهت پیوند عضو متوفی یا کسی که دچار مرگ مغزی شده، لازم میباشد، بنابراین در فرض استعلام می بایست کلیه وراث قانونی جهت اهداء یا پیوند عضو فرد متوفی رضایت دهند، والاّ موضوع پیوند و اهداء عضو امکانپذیر نبوده و برخلاف مقررات م. ب.. البته اگر شخص وصیت کرده باشد، موضوع تابع ماده 6 آییننامه یادشده خواهد بود.
ثانیاً در خصوص کالبد شکافی متوفی، در مواردی که دستور مقام قضائی برای تعیین علت فوت صورت میگیرد، موضوع منوط به رضایت اولیاء دم نمیباشد. اما در سایر موارد باید کلیه وراث رضایت خود را اعلام نمایند.
ثالثاً در مورد محل دفن در صورت اختلاف بین وراث، بدواً می بایست به نحوی نامبردگان مصالحه وتوافق نمایند و جسد متوفی نباید بر روی زمین بماند و در اولین فرصت دفن شود تا موجب هتک حرمت جسد میت نشود. با این حال بهتر است ب. ت. ب. جنبه های شرعی قضیه، دراین مورد براساس نظر مراجع محترم تقلید رفتار شود./ن