پرسش: نحوه احتساب مرخصی و کسر آن از جزای نقدی و مرخصی پایان حبس زندانیان به چه صورت است؟
پاسخ: با عنایت به ماده ۲۱۵ آییننامه اجرایی سازمان زندانها اقدامات لازم در خصوص محاسبه ایام مرخصی محکومان به جزای نقدی بر اساس مقررات مربوطه انجام میشود.
به زبانِ ساده
متن سه پرسش درباره محاسبه مرخصی و جزای نقدی، مرخصی پایان حبس، و زندانی دارای چند محکومیت مطرح میکند. اما پاسخ نظریه در متن موجود پس از آغاز پاسخ به پرسش اول قطع شده است؛ بنابراین نتیجه این موارد از متن قابل تعیین نیست.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است؛ پرسشکننده در متن معرفی نشده و پرسشها درباره زندانیان محکوم به جزای نقدی یا دارای چند محکومیت است.
چگونه: سه پرسش به اداره کل حقوقی ارجاع شده، اما پاسخ نقلشده پس از اشاره به ماده ۲۱۵ ناقص مانده است.
چرا مهم است: این متن موضوعات مهمی درباره محاسبه مدت حبس و مرخصی را مطرح میکند، ولی برای نتیجهگیری قطعی باید ادامه نظریه در دسترس باشد.
قوانینِ مرتبط: مواد ۲۱۵، ۲۱۹ و ۲۲۵ آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور؛ متن به اصلاح ماده ۲۱۵ در سال ۱۳۸۹ اشاره دارد.
مفاهیمِ حقوقی: حبس بدل از جزای نقدی، جزای نقدی، مرخصی زندانی، مرخصی پایان حبس، تعدد محکومیت، احتساب مدت حبس
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا روزهای مرخصی از میزان جزای نقدیِ محکومانی که در حبس بدل از جزای نقدی هستند کسر میشود؟
نامطمئن؛ پاسخ نظریه در متن ارائهشده ناقص است.
آیا محکوم به حبس بدل از جزای نقدی حق مرخصی پایان حبس دارد؟
نامطمئن؛ پاسخ نظریه در متن ارائهشده ناقص است.
مرخصی پایان حبس برای زندانی دارای دو محکومیت حبس چگونه محاسبه میشود؟
نامطمئن؛ پاسخ نظریه در متن ارائهشده ناقص است.
کلیدواژهها: جزای نقدی، مرخصی، سازمان زندانها، حبس بدل از جزای نقدی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
سؤال
- در خصوص زندانياني كه به لحاظ عجز از پرداخت جزاي نقدي در حبس به سر مي برند، آيا وفق مواد 215و225 آيين نامه سازمان زندانها ايام مرخصي اعطايي از مبلغ جزاي نقدي موضوع محكوميت ايشان كسر مي گردد يا خير؟ بنا بر فرض مثال چنانچه زنداني به ده روز مرخصي اعزام گردد، آيا مبلغ سيصد هزار تومان از جزاي نقدي ايشان مستهلك گرديده يا مي بايست ايام مرخصي وي مورد محاسبه قرار نگيرد؟
2- آيا به زندانيان محكوم به حبس بدل از جزاي نقدي مرخصي پايان حبس تعلق مي گيرد يا خير؟ در صورت تعلق، نحوه احتساب بر چه اساسي مي باشد؟ آيا مي توان بر اساس ماده 219 از آيين نامه سازمان زندانها (ملاك يك دهم از محكوميت ) اقدام نمود؟
3- زنداني كه داراي دو محكوميت حبس مي باشد. به عنوان مثال، در پرونده اول داراي ده سال حبس بوده و در طي دوران محكوميت به علت غيبت يا ارتكاب جرم جديد مثلا به سه ماه حبس محكوم مي گردد. نحوه محاسبه مرخصي پايان حبس چگونه خواهد بود؟ چرا كه با اتمام حبس محكوميت اوليه ( در فرض سئوال ده سال) زنداني داراي محكوميت ديگري بوده و مستحق استفاده از مرخصي پايان حبس نمي باشد. حال در اعطاي مرخصي پايان حبس بابت جرم دوم ( در فرض سه ماه ) آيا مي توان مرخصي پايان حبس تعلق گرفته به حبس اوليه را نيز لحاظ نمود يا صرفا مستحق استفاده از مرخصي پايان حبس بزه ارتكابي اخير مي باشد؟
نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه
1- با عنايت به مادّه 215 (اصلاحي سال1389) آئين نامه اجرائي سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي كشور، در صورت اعطاء مرخصي تشويقي موضوع اين مادّه به محكوميني كه به علت عجز از پرداخت جزاي نقدي در حبس به سر مي برند، ايام مرخصي بابت جزاي نقدي مورد محاسبه قرار مي گيرد.
2- اعمال مادّه 219 (اصلاحي 1389) آئين نامه سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي كشور مصوب سال 1384 توسط شوراي طبقه بندي جهت اعطاء مرخصي پايان حبس به محكومين با رعايت مفاد مادّه 5 دستورالعمل اجرائي ضوابط اعطاي مرخصي به زندانيان مصوّب سال 1389 رئيس سازمان زندانها مشروط بر اينكه تبديل ميزان جزاي نقدي به حبس و يا محاسبه باقيمانده حبس و تبديل جزاي نقدي به حبس، حداكثر از شش ماه تجاوز ننمايد، همچنين مدت مزبور كه باقيمانده حبس تلقي مي شود، از حداكثر يك دهم كل محكوميت قطعي و لازم الاجراي محكومين به حبس تجاوز ننمايد، فاقد اشكال قانوني است. در نتيجه، چنانچه اعطاء مرخصي پايان حبس به محكوميني كه فقط به لحاظ عجز از پرداخت جزاي نقدي محبوس شده اند و يا به محكوميني كه حبس توأم با جزاي نقدي دارند، با رعايت مراتب فوق صورت پذيرفته باشد، فاقد اشكال قانوني است.
3- مدت حبس مورد محاسبه در مرخصي موضوع مادّه 219 آئين نامه فوق الذكر، شامل كليه محكوميت هاي حبس مربوط به محكومٌ عليه مي گردد و لذا در فرض سؤال، جمع آنها (ده سال و سه ماه) بايد مورد محاسبه قرار گيرد. ضمناً در فرض سؤال (محكوميت به حبس به لحاظ غيبت)، موارد مذكور در مادّه 225 آئين نامه يادشده مي بايد مورد توجه و رعايت قرار گيرد./ع
نظریه مشورتی شماره 7/93/2354 مورخ 1393/09/26
در پاسخ به استعلامات درباره زندانیانی که به دلیل ناتوانی در پرداخت جزای نقدی در حبس هستند، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه به این شرح است: اولاً، بر اساس ماده 215 آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور، روزهای مرخصی تشویقی از مبلغ جزای نقدی محکومینی که به دلیل ناتوانی در پرداخت آن در حبس هستند، کسر میشود. ثانیاً، طبق ماده 219 این آییننامه، اعطای مرخصی پایان حبس به محکومین با رعایت مفاد ماده 5 دستورالعمل اجرایی ضوابط اعطای مرخصی امکانپذیر است. در این حالت، تبدیل جزای نقدی به حبس و محاسبه باقیمانده حبس باید حداکثر شش ماه باشد و از یکدهم کل محکومیت تجاوز نکند. ثالثاً، برای زندانیانی که دو محکومیت حبس دارند، مدت حبس برای محاسبه مرخصی پایان حبس شامل تمام محکومیتها میشود. بنابراین، در مثال ارائهشده، باید مجموع ده سال و سه ماه محاسبه شود. همچنین، باید موارد ذکرشده در ماده 225 این آییننامه نیز مدنظر قرار گیرد.
تاریخ نظریه: 1393/09/26
شماره نظریه: 7/93/2354
شماره پرونده: 93-22-1471
3- زندانی که دارای دو محکومیت حبس م. ب.. به عنوان مثال، در پرونده اول دارای ده سال حبس بوده و در طی دوران محکومیت به علت غیبت یا ارتکاب جرم جدید مثلا به سه ماه حبس محکوم میگردد. نحوه محاسبه مرخصی پایان حبس چگونه خواهد بود؟ چرا که با اتمام حبس محکومیت اولیه (در فرض سئوال ده سال) زندانی دارای محکومیت دیگری بوده و مستحق استفاده از مرخصی پایان حبس نمیباشد. حال در اعطای مرخصی پایان حبس بابت جرم دوم (در فرض سه ماه) آیا می توان مرخصی پایان حبس تعلق گرفته به حبس اولیه را نیز لحاظ نمود یا صرفا مستحق استفاده از مرخصی پایان حبس بزه ارتکابی اخیر میباشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
3- مدت حبس مورد محاسبه در مرخصی موضوع مادّه 219 آئین نامه فوق الذکر، شامل کلیه محکومیت های حبس مربوط به محکومٌ علیه میگردد و لذا در فرض سوال، جمع آنها (ده سال و سه ماه) باید مورد محاسبه قرار گیرد. ضمناً در فرض سوال (محکومیت به حبس به لحاظ غیبت)، موارد مذکور در مادّه 225 آئین نامه یادشده می باید مورد توجه و رعایت قرار گیرد./ع