نظریهٔ مشورتی
نظریه مشورتی شماره 7/94/444 مورخ 1394/02/20
#مطالبه #خسارت_معنوی #زیان #کارشناس #ضرر_و_زیان #خسارت #اداره_کل #هزینه_دادرسی #قانون_اساسی #جمهوری #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #قوانین #مسئولیت_مدنی #پرداخت_خسارت #نام #اثبات #تصمیمگیری #ضرر_معنوی #دعاوی_مالی #تشخیص #کارشناسی #وجه_نقد #شاکی #جرم #قانون_مطبوعات #قانون_ثبت #تقویم #نظریهمشورتی #نظریه #قضاییه
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: آیا دعوای مطالبه خسارت معنوی مالی است یا غیرمالی و مرجع تعیین آن کجاست؟
پاسخ: دعوای مطالبه خسارت معنوی مالی محسوب میشود و دادگاه میتواند برای تعیین میزان آن از نظر کارشناس استفاده کند.
به زبانِ ساده
این متن توضیح میدهد که وقتی کسی به دلیل آسیب روحی یا هتک حیثیت درخواست خسارت میکند، این دعوا از نظر قانونی «مالی» محسوب میشود. بنابراین، شاکی باید هزینه دادرسی را بر اساس مبلغی که مطالبه میکند، بپردازد و دادگاه نیز برای تعیین دقیق مبلغ خسارت میتواند از نظر کارشناس استفاده کند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه (پاسخدهنده)؛ استعلامکننده (پرسشکننده).
چگونه: با استناد به قوانین آیین دادرسی کیفری و مسئولیت مدنی، اداره حقوقی اعلام کرد که چون خسارت معنوی قابل تقویم به پول است، دعوا مالی محسوب میشود.
چرا مهم است: این متن برای وکلایی که میخواهند بدانند هزینه دادرسی دعوای خسارت معنوی را چگونه محاسبه کنند، کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: اصل ۱۷۱ قانون اساسی، ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۷۹، قانون حمایت از مولفان و مصنفان مصوب ۱۳۴۸.
مفاهیمِ حقوقی: خسارت معنوی، دعوای مالی، هزینه دادرسی، هتک حیثیت، زیان مادی، مسئولیت مدنی.
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا دعوای مطالبه خسارت معنوی مالی است یا غیرمالی؟
مالی است و هزینه دادرسی بر اساس ارزش آن محاسبه میشود.
آیا برای تعیین میزان خسارت معنوی نیاز به کارشناس است؟
بله، دادگاه میتواند با نظر کارشناس اقدام کند.
زیان معنوی در قانون چگونه تعریف شده است؟
طبق تبصره ۱ ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری، صدمات روحی یا هتک حیثیت است.
کلیدواژهها: خسارت معنوی، ضرر و زیان، دعوای مالی، کارشناس، مسئولیت مدنی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/94/444 مورخ 1394/02/20
خ. م.:
موضوع استعلام درباره دعوای
مطالبه خسارت معنوی و ویژگیهای آن است. سوالات مطرح شده شامل موارد زیر است:
1- آیا دعوای مطالبه
خسارت معنوی به عنوان دعوای مالی دستهبندی میشود یا غیر مالی؟
2- در صورت
اثبات دعوا، باید به کدام ماده قانونی یا قاعده فقهی استناد کرد؟
3- آیا برای تعیین خسارت معنوی نیاز به ارجاع به
کارشناس است یا دادگاه میتواند بهطور مستقل
تصمیمگیری کند؟ پاسخ
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه به این استعلام به شرح زیر است:
1- دعوای مطالبه خسارت معنوی دارای جنبه مالی است و
هزینه دادرسی بر اساس ارزش مال مورد مطالبه محاسبه میشود.
2- اصل 171
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده 14
قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 بهطور صریح به
ضرر و زیان مادی و معنوی اشاره دارند و تبصره 1 ماده 14،
زیان معنوی را به صدمات روحی یا هتک حیثیت تعریف میکند. همچنین
قوانین دیگری مانند قانون
مسئولیت مدنی مصوب 1379 و قانون حمایت از مولفان و مصنفان مصوب 1348 نیز به
پرداخت خسارت معنوی اشاره دارند.
3- برای تعیین خسارت مالی زیان معنوی، دادگاه میتواند با نظر کارشناس اقدام کند.
تاریخ نظریه: 1394/02/20
شماره نظریه: 7/94/444
شماره پرونده: 54-1/127-94
استعلام:
در دعوای مطالبه خسارت معنوی (
ضرر معنوی)
1- جزء
دعاوی مالی بوده یا غیر مالی ؟
2- در صورتی که دادگاه دعوا را ثابت
تشخیص دهد در مقام استناد قانونی به جه ماده قانونی یا قاعده فقهی و.... بهتر است استناد شود؟
3- ایا برای تعیین خسارت معنوی، موضوع باید به
کارشناسی ارجاع شود یا ب. ت. ب. اوضاع واحوال قضیه دادگاه راسا ّ نوع ومیزان وطریقه وکیفیت جبران آن را تعیین نماید ویا اینکه معیار ومبنای دیگری برای تعیین خسارت معنوی وجود دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- دعوای مطالبه ضررو زیان معنوی که خواهان برای جبران آن، مالی اعم از
وجه نقد وغیره را مطالبه نماید، جنبه مالی داشته و هزینه دادرسی باید بر اساس ارزش مال مورد مطالبه پرداخت شود.
2- اصل 171 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بالصراحه از ضرر و زیان مادی و معنوی...
نام برده است و مطابق ماده 14 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 1392،
شاکی میتواند تمام ضرر و زیان مادی و معنوی و... ناشی از
جرم را مطالبه نماید و تبصره 1 این ماده، زیان معنوی را تعریف نموده و بیان داشته که زیان معنوی عبارت از صدمات روحی یا هتک حیثیت و اعتبار شخص و خانوادگی یا اجتماعی است و قوانین دیگری نظیر مواد،1،2 ،9و10 قانون مسئولیت مدنی مصوب 1379 و مواد 1، 2، 8 ،9، و10 حمایت از مولفان، مصنفان و هنرمندان مصوب 1348، موادّی از
قانون مطبوعات مصوب 1366 و اصلاحات بعدی
قانون ثبت اختراعات طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب 1389 و قانون حمایت از پدیدآورندگان نرم افزاری و رایانهای مصوب 1379 را نیز میتوان از مصادیق تذکر به پرداخت خسارت معنوی نام برد.
3- برای
تقویم خسارت مالی زیان معنوی، دادگاه میتواند با اخذ نظر کارشناس اقدام نماید