پرسش: آیا دعوای اعسار از محکومبه، مالی است و نیاز به پرداخت هزینه دادرسی دارد؟
پاسخ: دعوای اعسار از محکومبه غیرمالی است و خواهان باید هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی را پرداخت کند؛ همچنین اعسار از هزینه دادرسیِ دعوای اعسار نیز مسموع است.
به زبانِ ساده
این نظر درباره هزینه دادرسیِ دعوای اعسار از محکومبه و ناتوانی از پرداخت همان هزینه است. دعوای اعسار از محکومبه غیرمالی شناخته شده و هزینه دادرسی دارد، اما شخص میتواند برای معافیت از پرداخت آن نیز دعوای اعسار مطرح کند. کم بودن هزینه، بهتنهایی دلیل رد این درخواست نیست.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ اشخاص مطرحشده، خواهان اعسار از محکومبه و خواهان اعسار از هزینه دادرسی هستند.
چگونه: اداره کل حقوقی دعوای اعسار از محکومبه را غیرمالی دانسته و پرداخت هزینه دادرسی غیرمالی را لازم شمرده است. در عین حال، طرح دعوای اعسار از پرداخت این هزینه را بدون پرداخت قبلی آن ممکن دانسته است.
چرا مهم است: این نظر برای محکومان و وکلای آنان در تصمیمگیری درباره هزینه و ترتیب طرح دعوای اعسار کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ۱۳۹۴؛ مواد ۵۰۴ به بعد قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
مفاهیمِ حقوقی: اعسار از محکومبه، دعوای غیرمالی، هزینه دادرسی، اعسار از هزینه دادرسی، استماع دعوا
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
دعوای اعسار از محکومبه مالی است یا غیرمالی؟
غیرمالی است.
آیا خواهان اعسار از محکومبه باید هزینه دادرسی دعوای غیرمالی را بپردازد؟
بله؛ اما اگر از پرداخت آن معسر باشد، میتواند مطابق مواد ۵۰۴ به بعد قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی اقدام کند.
آیا برای رسیدگی به اعسار از هزینه دادرسیِ دعوای اعسار از محکومبه، ابتدا باید هزینه دادرسی پرداخت شود؟
خیر؛ خواهان ملزم به پرداخت آن پیش از استماع دعوای اعسار از هزینه دادرسی نیست، مگر آنکه ادعای اعسار او رد شود.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1و2-با عنايت به قانون نحوه اجراي محكوميت¬هاي مالي مصوب 1394، دعواي اعسار از محكوم¬به غير مالي است، لذا خواهان اعسار از محكوم¬به بايد هزينه دادرسي دعاوي غير مالي را پرداخت كند و چنانچه مدعي اعسار از پرداخت هزينه دادرسي است بايد مطابق مواد 504 به بعد قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني اقدام نمايد. بنابراين، در فرض سوال دعواي اعسار از پرداخت هزينه دادرسي دعواي اعسار از محكوم¬به مسموع بوده و خواهان ملزم به پرداخت هزينه دادرسي قبل از استماع دعواي اعسار از پرداخت هزينه دادرسي نيست، مگر اين كه ادعاي اعسار از پرداخت هزينه دادرسي وي رد شود. شايسته ذكر است جزئي بودن مبلغ هزينه دادرسي در دعاوي غير مالي مجوز قانوني براي عدم استماع دعواي اعسار از پرداخت آن نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/95/1010 مورخ 1395/05/02
موضوع این استعلام، چگونگی پرداخت هزینه دادرسی در دعوای اعسار از محکوم به، بر اساس قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394 و قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی است. در نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، تصریح شده است که دعوای اعسار از محکوم به، یک دعوای غیر مالی محسوب میشود و خواهان اعسار باید هزینهدادرسی دعاوی غیر مالی را بپردازد. همچنین، اگر خواهان ادعای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی داشته باشد، باید طبق مواد 504 به بعد قانون آیین دادرسی اقدام کند. در نهایت، دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی قابل استماع است و خواهان نیازی به پرداخت هزینه دادرسی قبل از بررسی دعوای اعسار ندارد، مگر اینکه ادعای اعسار او رد شود. همچنین، کوچک بودن مبلغ هزینه دادرسی نمیتواند دلیلی برای عدم استماع دعوای اعسار باشد.
تاریخ نظریه: 1395/05/02
شماره نظریه: 7/95/1010
شماره پرونده: 59-62-392
1و2- با عنایت به قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394، دعوای اعسار از محکوم ب. غ. مالی است، لذا خواهان اعسار از محکوم به باید هزینه دادرسی دعاوی غیر مالی را پرداخت کند و چنانچه مدعی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی است باید مطابق مواد 504 به بعد قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی اقدام نماید. بنابراین، در فرض سوال دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی دعوای اعسار از محکوم به مسموع بوده و خواهان ملزم به پرداخت هزینه دادرسی قبل از استماع دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی نیست، مگر این که ادعای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی وی رد شود. شایسته ذکر است جزئی بودن مبلغ هزینه دادرسی در دعاوی غیر مالی مجوز قانونی برای عدم استماع دعوای اعسار از پرداخت آن نیست.