Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/95/1571 مورخ 1395/07/04 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #دیه #مطالبه #قتل_عمد #تعزیر #قتل #دادسرا #قصاص #قتل_غیرعمد #قطعیت_رأی #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #دادگاه_کیفری #قضات #حکم_برائت #تشخیص #اولیای_دم #وقت_رسیدگی #رسیدگی #تسلیم #دادگاه_کیفری_یک #دادرسی #هیئت #کیفرخواست #تحقیقات #قتل_عمدی #فرجام‌خواهی #مجازات #ماترک #ارث #مقتول #شرکت #قضاییه #صورت #نظریه‌مشورتی #نظریه #احراز #اتهام #استماع #مقتضی #ولی

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: تکلیف دادگاه کیفری یک در صورت اعتقاد بر غیرعمدی بودن قتل در پرونده قتل عمد چیست؟

پاسخ: دادگاه باید از اتهام قتل عمد حکم برائت و نسبت به قتل غیرعمد حکم صادر کند و نیازی به طرح مجدد در دادسرا نیست.

به زبانِ ساده

موضوع درباره پرونده‌ای است که اتهام قتل عمد مطرح شده، اما دادگاه آن را غیرعمدی می‌داند. دادگاه از اتهام قتل عمد برائت می‌دهد و درباره جنبه عمومی قتل غیرعمد تصمیم می‌گیرد؛ اولیای دم نیز می‌توانند درخواست دیه را مستقیماً در دادگاه مطرح کنند.

چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ طرف‌های مطرح‌شده متهم و اولیای دم هستند و رسیدگی به دادگاه کیفری یک و دادگاه کیفری ذی‌ربط مربوط می‌شود.

چگونه: پس از طرح پرونده در دادگاه کیفری یک و تشکیل جلسه یا جلسات، اگر قضات قتل را غیرعمدی بدانند، درباره اتهام عمد حکم برائت و درباره جنبه عمومی قتل غیرعمد حکم صادر می‌کنند. پس از قطعیت رأی نیز اولیای دم می‌توانند درخواست دیه را در دادگاه مطرح کنند.

چرا مهم است: این نظر برای دادگاه‌ها، متهمان و اولیای دم روشن می‌کند که تشخیص قتل غیرعمد چه اثری بر رسیدگی به اتهام عمد و مطالبه دیه دارد.

قوانینِ مرتبط: ماده ۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و تبصره‌های ۱ و ۲ آن.

مفاهیمِ حقوقی: قتل عمد، قتل غیرعمد، حکم برائت، جنبه عمومی جرم، اولیای دم، دیه، دادگاه کیفری یک

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

اگر دادگاه کیفری یک قتل را غیرعمدی بداند، با اتهام قتل عمد چه می‌کند؟

باید درباره اتهام قتل عمد حکم برائت صادر کند و درباره جنبه عمومی قتل غیرعمد، بر پایه محتویات پرونده و تحقیقات، حکم مقتضی بدهد.

آیا اولیای دم پس از قطعی شدن رأی درباره قتل غیرعمد، برای مطالبه دیه باید پرونده را به دادسرا ببرند؟

خیر؛ طرح پرونده در دادسرا ضرورت ندارد و می‌توانند درخواست خود را در دادگاه کیفری مربوط مطرح کنند.

دادگاه برای رسیدگی به درخواست دیه چه اقدامی می‌کند؟

با رعایت مقررات، از جمله تعیین وقت رسیدگی و شنیدن اظهارات طرفین، رأی مقتضی صادر می‌کند.

کلیدواژه‌ها: قتل عمد، قتل غیرعمد، برائت، دیه، دادگاه کیفری یک

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

1و3) پس از طرح پرونده در دادگاه كيفري يك و تشكيل جلسه يا جلسات دادرسي چنانچه هيئت قضات دادگاه عقيده بر غير عمدي بودن قتل داشته باشند و كيفرخواست صادره مبني بر قتل عمد و صدور حكم به قصاص باشد، قضات دادگاه بايد از حيث قتل عمد حكم برائت صادر و حسب تشخيص خود كه بر مبناي محتويات پرونده و تحقيقات انجام شده مي باشد، نسبت به جنبه عمومي قتل غيرعمد حكم صادر كنند. 2) درصورتي كه پس از قطعيت رأي دادگاه بر احراز قتل غيرعمدي و تبرئه متهم از اتهام عمدي، اولياي دم مطالبه ديه نمايند، با اتخاذ ملاك از ماده 85 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 و اصلاحات و الحاقات بعدي و تبصره هاي يك و دو آن، طرح پرونده در دادسرا ضرورتي نداشته (اصولاً نيازي به طرح آن در دادسرا نبوده) و اولياء دم مي توانند در دادگاه كيفري ذيربط تقاضاي خود را مطرح نمايند، در اين صورت دادگاه ياد شده با رعايت مقررات مربوط و از جمله تعيين وقت رسيدگي و استماع اظهارات طرفين دعوي، رأي مقتضي را صادر خواهد كرد نظریه مشورتی شماره 7/95/1571 مورخ 1395/07/04 موضوع استعلام درباره وضعیت حقوقی اولیاء دم در صورت تبرئه متهم از قتل عمد و صدور حکم به استحقاق دیه به دلیل قتل غیرعمد است. پرسش‌ها شامل امکان مطالبه دیه قبل از قطعیت رای، مرجع صالح برای درخواست دیه، و امکان صدور حکم تعزیر در صورت تبرئه از قتل عمد می‌شود. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه توضیح می‌دهد که در صورت تبرئه متهم از قتل عمد و صدور حکم برائت، اولیاء دم می‌توانند پس از قطعیت رای، با استناد به ماده 85 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، از دادگاه کیفری مربوطه تقاضای دیه کنند و نیازی به مطرح کردن پرونده در دادسرا نیست. همچنین، در صورتی که صدور حکم تعزیر نیز لازم باشد، می‌توان در همان جلسه رسیدگی به دیه و تعزیر، حکم را صادر کرد. تاریخ نظریه: 1395/07/04 شماره نظریه: 7/95/1571 شماره پرونده: 666-1/168-95 1- حسب نظریه شماره 6935/7- 24/11/72 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در صورتی که اولیاءدم مدعی عمد در قتل شده و تقاضای قصاص نمایند ولی دادگاه متهم به قتل عمدی را از وصف عمد تبرئه و حکم به استحقاق دیه غیرعمد بدهد اولیاء مذکور می‌توانند از حکم برائت فرجام خواهی و یا با تسلیم به آن مطالبه دیه نمایند. 2- برابر ماده 450 قانون مجازات اسلامی 92 صدور حکم به پرداخت دیه منوط به درخواست اولیاءدم شده است. 3- زوج و زوجه در مطالبه قصاص حقی ندارد ولی با تبدیل موضوع به دیه یا اینکه تشخیص غیرعمدی بودن فعل قتل انتسابی چون دیه از ماترک محسوب است چنین استحقاقی را پیدا می‌کند حالیه اعلام فرمایند ب. ت. ب. اینکه حکم به استحقاق دیه جنبه اعلامی وحکم به پرداخت جنبه انشایی دارد: 1- مطالب دیه پس از قطعیت رأی است یا با تقاضای دیه قبل از قطعیت تبرئه از قتل عمد هم می‌توان دیه را مطالبه کرد و آیا این مطالبه دلالت بر تسلیم دادگاه مبنی بر تبرئه از قتل عمد دارد؟ 2- در هر دو فرض این درخواست از کدام مرجع می‌شود با نبودن وصف عمد؟ اگر کیفری یک را صالح بدانیم که حکم فوق را صادر کرده است آیا برای حکم به پرداخت دیه متعاقب درخواست همه ورثه‌ای که ممنوع از ارث نمی‌باشند نیاز به تشکیل جلسه جدید هم هست به لحاظ اینکه گاهی در موارد همسر مقتول هم که در بدو امر حقی در قصاص نداشته به شکات علاوه می‌گردد و بعضاً در جلسات قبل دعوت نشده و شرکت نکرده است؟ 3- اگر با وصف تبرئه متهم از قتل عمد علاوه بر حکم به استحقاق مطالبه دیه قائل به تعزیر متهم به قتل غیرعمد باشیم حکم به تعزیر وی می‌بایست در همان رأی قبلی می‌آمد و در فرض عدم صدور حکم در این زمینه آیا می‌توان با مطالبه دیه به تعزیر هم حکم داد؟ آیا در این فرض هم باید به جلسه رسیدگی تشکیل شود و یا در وقت فوق ‌العاده می‌توان هم به دیه و هم به تعزیر حکم کرد. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: 2) در صورتی که پس از قطعیت رأی دادگاه بر احراز قتل غیرعمدی و تبرئه متهم از اتهام عمدی، اولیای دم مطالبه دیه نمایند، با اتخاذ ملاک از ماده 85 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اصلاحات و الحاقات بعدی و تبصره‌های یک و دو آن، طرح پرونده در دادسرا ضرورتی نداشته (اصولاً نیازی به طرح آن در دادسرا نبوده) و اولیاء دم می‌توانند در دادگاه کیفری ذیربط تقاضای خود را مطرح نمایند، در این صورت دادگاه یاد شده ب. ر. م. مربوط و از جمله تعیین وقت رسیدگی و استماع اظهارات طرفین دعوی، رأی مقتضی را صادر خواهد کرد.

موارد مرتبط 38

آرای مرتبط 2

نظریات مشورتی 35

مواد مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین