نظر مشورتی 7/95/1726 مورخ 1395/07/25 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص تعیین مرجع صالح جهت رسیدگی به خواسته اعتراض ثالث به رأی داور با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: مرجع صالح برای رسیدگی به اعتراض ثالث نسبت به رأی دادگاه و داور چیست؟
پاسخ: اعتراض ثالث نسبت به رأی دادگاه در دادگاه تجدیدنظر و نسبت به رأی داور در دادگاه بدوی رسیدگی میشود.
به زبانِ ساده
این نظر درباره مرجع رسیدگی به اعتراض شخص ثالث و امکان اعتراض سهامدار است. اعتراض به رأی دادگاه در دادگاه تجدیدنظر و اعتراض به رأی داور در دادگاه بدوی بررسی میشود. سهامدار فقط وقتی میتواند مستقلاً اعتراض کند که برای خود حق جداگانهای قائل باشد؛ اعتراض به نمایندگی از منافع شرکت، با شرایط بیانشده، پذیرفته نیست.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ طرفین اختلاف در متن مشخص نشدهاند و پرسش درباره معترض ثالث و سهامدار شرکت است.
چگونه: اداره کل حقوقی با تفکیک اعتراض به رأی دادگاه از اعتراض به رأی داور، مرجع صالح هرکدام را تعیین کرده است. همچنین میان اعتراض سهامدار برای حق مستقل خود و اعتراض او به اعتبار منافع شرکت تفاوت گذاشته است.
چرا مهم است: این نظر برای معترضان ثالث، سهامداران و وکلایی مفید است که میخواهند مرجع صالح و قابلیت طرح اعتراض را تشخیص دهند.
قوانینِ مرتبط: نامطمئن؛ در متن ماده یا قانون مشخصی ذکر نشده است.
مفاهیمِ حقوقی: اعتراض ثالث، رأی دادگاه، رأی داور، دادگاه بدوی، دادگاه تجدیدنظر، حق مستقل سهامدار، قابلیت استماع دعوا، نمایندگی شرکت
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اعتراض ثالث به رأی دادگاه در کدام مرجع رسیدگی میشود؟
دادگاه تجدیدنظر.
اعتراض ثالث به رأی داور در کدام مرجع رسیدگی میشود؟
دادگاه بدوی.
آیا سهامدار میتواند مستقلاً به رأی اعتراض کند؟
اگر برای خود حق مستقلی قائل باشد، دعوای او قابل استماع و رسیدگی است.
آیا سهامدار میتواند به اعتبار منافع شرکت و صرفاً به دلیل سهامدار بودن اعتراض کند؟
با شرایطی که در متن آمده، دعوای او قابلیت استماع ندارد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
1-در فرض سؤال، در صورتي كه خواسته معترض ثالث، اعتراض نسبت به رأي دادگاه باشد مرجع رسيدگي دادگاه تجديدنظر است. لكن در صورتي كه خواسته اعتراض ثالث به رأي داور باشد با عنايت به اين كه رسيدگي دادگاه بدوي و تجديدنظر به رأي داور، رسيدگي نظارتي و در حدود روابط في مابين طرفين رأي داور بوده است، به اعتراض نسبت به رأي داور در دادگاه بدوي رسيدگي خواهد شد.
2- در فرض سؤال شخصي كه سهامدار شركت است چنانچه مستقلاً حقي براي خود قائل باشد و به اين لحاظ به رأي اعتراض كند، دعواي وي برابر مقررات قابل استماع و رسيدگي است ولي طرح دعواي اعتراض ايشان در راستاي منافع شركت و به اعتبار سهامداربودن وي باشد، ب. ت. ب. اين كه قبلا نمايندگان قانوني شركت در دادرسي قبلي حضور داشته اند و به اعتراض يا مدافعات آنها رسيدگي شده است (و وي نيز در اين مورد نمايندگي نداشته و ندارد) دعواي مطرح شده قابليت استماع ندارد.
نظریه مشورتی شماره 7/95/1726 مورخ 1395/07/25
موضوع این استعلام، نحوه رسیدگی به اعتراض ثالث نسبت به آرای دادگاه و داور است. در پاسخ به این استعلام، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که اگر اعتراض ثالث به رای دادگاه باشد، مرجع رسیدگی دادگاه تجدیدنظر است. اما اگر اعتراض به رای داور باشد، رسیدگی در دادگاه بدوی انجام میشود، زیرا این رسیدگی نظارتی و محدود به روابط طرفین رای داور است. همچنین، اگر شخصی که سهامدار شرکت است، بهطور مستقل حقی برای خود قائل شده و به رای اعتراض کند، دعوای وی قابل استماع است. اما اگر اعتراض وی به نفع شرکت و به اعتبار سهامدار بودنش باشد و نمایندگان قانونی شرکت قبلاً در دادرسی حضور داشته و به اعتراض آنها رسیدگی شده باشد، دعوای او قابل استماع نیست.
تاریخ نظریه: 1395/07/25
شماره نظریه: 7/95/1726
شماره پرونده: 94-127/1-1453
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- در فرض سوال، در صورتی که خواسته معترض ثالث، اعتراض نسبت به رأی دادگاه باشد مرجع رسیدگی دادگاه تجدیدنظر است. لکن در صورتی که خواسته اعتراض ثالث به رأی داور باشد با عنایت به این که رسیدگی دادگاه بدوی و تجدیدنظر به رأی داور، رسیدگی نظارتی و در حدود روابط فیمابین طرفین رأی داور بوده است، به اعتراض نسبت به رأی داور در دادگاه بدوی رسیدگی خواهد شد.
2- در فرض سوال شخصی که سهامدار شرکت است چنانچه مستقلاً حقی برای خود قائل باشد و به این لحاظ به رأی اعتراض کند، دعوای وی برابر مقررات قابل استماع و رسیدگی است ولی طرح دعوای اعتراض ایشان در راستای منافع شرکت و به اعتبار سهامداربودن وی باشد، ب. ت. ب. این که قبلا نمایندگان قانونی شرکت در دادرسی قبلی حضور داشتهاند و به اعتراض یا مدافعات آنها رسیدگی شده است (و وی نیز در این مورد نمایندگی نداشته و ندارد) دعوای مطرح شده قابلیت استماع ندارد.