جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
نظر مشورتی 7/95/1730 مورخ 1395/07/25 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص مواد 714 الی 718 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 (تعزیرات) با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا برای شمول مواد ۷۱۴ تا ۷۱۸ قانون مجازات اسلامی، فعلیت داشتن رانندگی در زمان حادثه شرط است؟
پاسخ: خیر، شرط اعمال این مواد وقوع جنایت در اثر تقصیر راننده یا متصدی وسیله است و فعلیت رانندگی در لحظه حادثه شرط نیست.
به زبانِ ساده
این نظر درباره مسئولیت راننده یا متصدی وسیله موتوری در قتل یا صدمه بدنی غیرعمدی است. مسئولیت فقط به زمانی محدود نیست که وسیله در حال رانندگی باشد؛ اگر تقصیر شخص سبب جنایت شود، او میتواند مشمول مواد یادشده قرار گیرد.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است. طرفین یا پرسشکننده در متن مشخص نشدهاند؛ از راننده و متصدی وسیله موتوری بهعنوان اشخاص مشمول نظر نام برده شده است.
چگونه: اداره کل حقوقی مواد ۷۱۴ تا ۷۱۸ را بررسی کرده و ملاک را وقوع جنایت بر اثر تقصیر دانسته است. برای نمونه، حرکت خودرو پس از پارک به علت رعایت نکردن مقررات نیز میتواند موجب تعقیب راننده شود.
چرا مهم است: این نظر برای رانندگان، متصدیان وسایل موتوری و وکلای پروندههای تصادف روشن میکند که مسئولیت ممکن است حتی بدون رانندگیِ فعال در لحظه حادثه مطرح شود.
قوانینِ مرتبط: مواد ۷۱۴ تا ۷۱۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ (تعزیرات).
مفاهیمِ حقوقی: قتل غیرعمدی، صدمه بدنی غیرعمدی، تقصیر، بیاحتیاطی، بیمبالاتی، عدم مهارت، رعایت نظامات دولتی، رابطه سببیت
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا برای اعمال مواد ۷۱۴ تا ۷۱۸، راننده باید هنگام وقوع جنایت در حال رانندگی باشد؟
خیر؛ فعلیت داشتن رانندگی هنگام حادثه شرط نیست.
اگر راننده خودرو را متوقف کند و خودرو بهسبب رعایت نکردن مقررات حرکت کند و موجب جنایت شود، امکان تعقیب او هست؟
بله، در صورت وقوع جنایت بر اثر تقصیر او، مطابق مواد یادشده قابل تعقیب است.
چه چیزی برای شمول این مواد اهمیت دارد؟
اینکه قتل یا صدمه بدنی غیرعمدی بر اثر بیاحتیاطی، بیمبالاتی، نداشتن مهارت یا رعایت نکردن نظامات دولتی واقع شده باشد.
کلیدواژهها: قانون مجازات اسلامی، رانندگی، قتل غیرعمد، صدمات بدنی، تقصیر
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مستفاد از مواد 714 الي 718 قانون مجازات اسلامي مصوب 1375 (تعزيرات)، اين است كه مرتكبين جرايم مذكور در اين مواد اعم از "راننده" يا "متصدي وسيله موتوري" كه در اثر تقصير آنها (ناشي از فعل يا ترك فعل) باشد، بايد موجب قتل يا ايراد صدمات بدني غير عمدي به اشخاص شده باشند و ورود جنايت (مستقيم) در هنگام رانندگي يا تصدي وسيله نقليه شرط اعمال مجازات و شمول حادثه به مواد قانوني فوق الذكر و مرتكبين مزبور نمي باشد، بلكه آنچه مهم است اين كه جنايت بايد در اثر بي احتياطي، بي مبالاتي، عدم مهارت يا عدم رعايت نظامات دولتي از سوي افراد ياد شده، وقوع يافته باشد و به طور نمونه چنانچه راننده در پارك خودرو رعايت مقررات را ننموده باشد و خودرو متوقف به حركت درآمده و موجب جنايت گردد، راننده مزبور مطابق مواد قانوني صدرالذكر، قابل تعقيب خواهد بود و فعليت داشتن رانندگي يا تصدي وسيله موتوري در هنگام حادثه شرط اعمال كيفر فوق الذكر نمي باشد و مثال هاي عنوان شده در فرض استعلام نيز مي تواند از مصاديق آن باشد.
نظریه مشورتی شماره 7/95/1730 مورخ 1395/07/25
موضوع استعلام به بررسی مسئولیت قانونی راننده در حوادثی که منجر به فوت یا صدمه بدنی میشوند، میپردازد. این حوادث شامل مواردی است که خودرو به عنوان وسیلهای حادثهساز نقش دارد، حتی اگر خودرو خاموش یا متوقف باشد و راننده در آن حضور نداشته باشد. پرسش مطرح شده این است که آیا چنین مواردی تحت عنوان جرائم ناشی از تخلفات رانندگی، بر اساس مواد 714 تا 719 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، قرار میگیرند یا تنها به عنوان تسبیب در ورود صدمه بدنی محسوب میشوند و راننده فقط ملزم به پرداخت دیه است. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه توضیح میدهد که بر اساس مواد 714 تا 718 قانون مجازات اسلامی، مسئولیت کیفری راننده یا متصدی وسیله نقلیه زمانی محقق میشود که جنایت به دلیل بیاحتیاطی، بیمبالاتی یا عدم رعایت مقررات رخ داده باشد و نیازی به رانندگی فعال در زمان وقوع حادثه نیست. بنابراین، راننده در چنین مواردی میتواند تحت پیگرد قانونی قرار گیرد.
تاریخ نظریه: 1395/07/25
شماره نظریه: 7/95/1730
شماره پرونده: 1257-182-95
احتراماً ب. ت. ب. اینکه مواردی از حوادث منتهی به فوت یا صدمه بدنی که اتومبیل به عنوان وسیله حادثه ساز در آن نقش داشته ولی راننده نقش مستقیمی در تصادف نداشته مضافاً اینکه حتی درمواردی اتومبیل نیز در حال توقف یا خاموش بوده و بعضاً حتی راننده نیز در اتومبیل حضور ندارد نظیر باز نمودن در خودرو توسط راننده یا سرنشین هنگام توقف خورو و خاموش بودن و یا پارک وگذاشتن خودرو در محلهای حادثه ساز ودر محلهایی که توقف در آنها ممنوع م. ب. در فرض مذکور آیا موضوع مشمول جرائم ناشی از تخلفات رانندگی موضوع ماده 714 الی719 قانون مجازات اسلامی تعزیرات م. ب. و راننده در هر صورت به عنوان متصدی وسیله نقلیه مرتکب جرائم مذکور گردیده یا اینکه موضوع صرفاً تسبیب در ورود صدمه بدنی ناشی از عدم رعایت نظامات دولتی بوده و صرفاً راننده با سرنشین خودروی که در نتیجه فعل وی حادثه منتهی به جرح یا فوت واقع گردیده فقط ملزم به پرداخت دیه بوده و موضوع فاقد جنبه عمومی م. ب. یا خیر.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: