نظر مشورتی 7/95/1771 مورخ 1395/07/27 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص صلاحیت دادگاه انقلاب مرکز استان و دادسراهای عمومی و انقلاب در رسیدگی به جرائم با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: حوزه صلاحیت دادگاه انقلاب مرکز استان شامل چه مراکزی میشود؟
پاسخ: دادگاه انقلاب مرکز استان به کلیه جرایم در صلاحیت دادگاه انقلاب در تمام نقاط آن استان (به جز حوزههای دارای دادگاه انقلاب مستقل) رسیدگی میکند.
به زبانِ ساده
متن درباره محدوده صلاحیت دادگاه انقلاب مرکز استان و نقش دادسراهای شهرستانهاست. اگر در یک حوزه شهرستانی دادگاه انقلاب تشکیل نشده باشد، دادگاه انقلاب مرکز استان صلاحیت استانی دارد و دادسرای همان حوزه میتواند تحقیقات مقدماتی را انجام دهد.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین اختلاف یا پرسشکننده در متن ذکر نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی با تفسیر ماده ۲۹۷ و توجه به مواد ۳۴۰ و ۲۶، محدوده صلاحیت دادگاه انقلاب مرکز استان و جایگاه دادسراهای شهرستانها را بیان کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای تشخیص مرجع تحقیق و رسیدگی در جرایمِ در صلاحیت دادگاه انقلاب در استانها کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، مواد ۲۹۷، ۳۴۰ و ۲۶.
مفاهیمِ حقوقی: دادگاه انقلاب مرکز استان، صلاحیت استانی، دادسرای عمومی و انقلاب، تحقیقات مقدماتی، دادسرای در معیت دادگاه
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
صلاحیت دادگاه انقلاب مرکز استان تا کجا امتداد دارد؟
به جرایم داخل در صلاحیت دادگاه انقلاب که در نقاط استان واقع شدهاند، جز در حوزههایی که دادگاه انقلاب در آنها تشکیل شده است.
دادسراهای شهرستانهای استان در جرایمِ در صلاحیت دادگاه انقلاب چه نقشی دارند؟
دادسراهای عمومی و انقلاب آن شهرستانها، در این جرایم دادسرای در معیت دادگاه انقلاب مرکز استان محسوب میشوند و تحقیقات مقدماتی را انجام میدهند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مطابق ماده 297 قانون آيين دادرسي كيفري 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدي، "دادگاه انقلاب در مركز هر استان و به تشخيص رييس قوه قضاييه در حوزه قضايي شهرستانها تشكيل ميشود....". بنابراين، حوزه صلاحيت "دادگاه انقلاب مركز استان"، رسيدگي به كليه جرايم داخل در صلاحيت دادگاه انقلاب كه در تمام نقاط آن استان واقع ميشود، است؛ به عبارت ديگر «دادگاه انقلاب مركز استان» جز در مورد حوزه هايي كه در آن، دادگاه انقلاب تشكيل شده است، صلاحيت استاني دارد و هر يك از دادسراهاي عمومي و انقلاب حوزه قضايي شهرستانهاي آن استان (در جرايم مشمول دادگاه انقلاب)، دادسراي در معيت "دادگاه انقلاب مركز استان" محسوب شده و صلاحيت رسيدگي و انجام تحقيقات مقدماتي جرايم داخل در صلاحيت دادگاه انقلاب را (با لحاظ ماده 340 قانون مزبور) دارند و اين امر منصرف از مفاد ماده 26 قانون يادشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/95/1771 مورخ 1395/07/27
موضوع این استعلام، تعیین صلاحیت دادسرای دیواندره در رسیدگی به پروندههای مربوط به دادگاه انقلاب است، ب. ت. ب. اینکه این دادگاه در شهرستان دیواندره وجود ندارد. پرسش اصلی این است که آیا دادسرای دیواندره میتواند کیفرخواست را صادر کند یا باید موضوع را به دادسرای مرکز استان ارجاع دهد تا در معیت دادگاه انقلاب بررسی شود. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه با استناد به ماده 297 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 بیان میکند که دادگاه انقلاب در مرکز هر استان تشکیل میشود و این دادگاه صلاحیت رسیدگی به تمامی جرایم مربوط به دادگاه انقلاب در استان را دارد. همچنین، دادسرای عمومی و انقلاب شهرستانها، در جرایم مرتبط با دادگاه انقلاب، به عنوان دادسرای معیت با دادگاه انقلاب مرکز استان شناخته میشوند و صلاحیت انجام تحقیقات مقدماتی و رسیدگی را دارند. بنابراین، این موضوع مستقل از مفاد ماده 26 قانون مذکور است.
تاریخ نظریه: 1395/07/27
شماره نظریه: 7/95/1771
شماره پرونده: 1156-1/168-95
در شهرستان محل خدمت دیواندره دادگاه انقلاب وجود نداشته و پرونده های در صلاحیت آن دادگاه سابق بر این با کیفرخواست توسط دادسرای محل وقوع دیواندره ارسال می شد حال نظر به ماده 26 قانون آئین دادرسی کیفری جدید که اشعار می دارد انجام وظایف دادسرا در مورد جرایمی که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاهی غیر از دادگاه محل وقوع جرم است به عهده دادسرایی است که در معیت دادگاه صالح انجام وظیفه می کند مگر... لذا اینجانب را ارشاد نمایید که در کلیه پرونده های صلاحیت دادگاه انقلاب می بایست این دادسرا به صلاحیت دادسرای مرکز استان در معیت دادگاه انقلاب عدم صلاحیت صادر نماید یا کما فی السابق کیفرخواست توسط دادسرای دیواندره صادر شود/ب
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: