جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
پرسش: آیا در دعوای اعسار، پیوست کردن شهادتنامه کتبی و حضور شهود در دادگاه الزامی است؟
پاسخ: پیوست کردن شهادتنامه فقط در صورت لزوم اثبات اعسار توسط مدیون الزامی است و استماع شهادت شهود منوط به تشخیص ضرورت توسط دادگاه است، اما تشکیل جلسه دادرسی الزامی است.
به زبانِ ساده
این نظر توضیح میدهد در پرونده اعسار چه زمانی باید شهادتنامه ارائه شود و آیا حضور شهود لازم است یا نه. اگر محکومعلیه در برابر دین مالی گرفته یا مالی تحصیل کرده باشد، اثبات اعسار بر عهده اوست؛ اما اگر مالی دریافت نکرده باشد، میتواند با سوگند و طبق تشریفات قانونی ادعای اعسار کند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ موضوع درباره مدعی اعسار و دادگاه رسیدگیکننده است.
چگونه: نظر، فرضهای مختلفِ بار اثبات اعسار را از هم جدا کرده و درباره ضمیمهکردن شهادتنامه، حضور شهود و ضرورت تشکیل جلسه توضیح داده است.
چرا مهم است: این نظر برای مدعیان اعسار، محکومعلیهها و وکلای آنان در آمادهکردن دادخواست و ادله اثباتی کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ۱۳۹۴، مواد ۷ و ۸؛ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
اولاً برابرماده 8 قانون نحوه اجراي محكوميتهاي مالي مصوب 1394، در صورت وجود شرايط زير،مدعي اعسار بايد شهادت نامه كتبي حداقل دو شاهد را به دادخواست خود ضميمه نمايد:
1-بار اثبات بر عهده مديون باشد و يا سابقه ملائت او اثبات شده باشد.
2-مديون بخواهد ادعاي اعسار خود را با شهادت شهود ثابت كند. بنابراين در فرضي كه برابر ماده 7 قانون ياد شده اصولاً بار اثبات اعسار بر عهده مديون نيست، به لحاظ فقدان شرط اول، پيوست نمودن شهادتنامه اعسار الزامي نيست. ثانياً به طور كلي چه در دعواي اعسار از هزينه دادرسي و چه در دعواي اعسار از محكومٌ به، حضور شهود در دادگاه رسيدگي كننده و استماعشهادت آنان، منوط به احراز ضرورت اين امر از طرف دادگاه است و رسيدگي و صدور حكم بر مبناي شهادت كتبي، بدون حضور و استماع شهادت آن ها، قانوناً بلااشكال است و در صورتي كه دادگاه ضروري بداند، با دعوت طرفين و تشكيل جلسه، اظهارات شهود را نيز استماع و حكم مقتضي صادر خواهد نمود؛ ولي در هر حال تشكيل جلسه دادرسي الزامي است. ثالثاً مطابق مواد 7 و 8 قانون مزبور در مواردي كه محكومعليه(مديون) در عوض دين مالي دريافت كرده يا به هر نحو تحصيل مال كرده باشد، بار اثبات اعساربر عهده اوست. اما اگر وي در عوض دين، مالي دريافت نكرده يا تحصيل نكرده باشد ادعاي اعسار با سوگند محكومعليه مطابق تشريفات مقرر در قانون آيين دادرسي در امور مدني پذيرفته ميشود و نيازي به معرفي شهود و ارائه شهادتنامه كتبي ندارد./
نظریه مشورتی شماره 7/95/1928 مورخ 1395/08/11
موضوع استعلام به بررسی امکان صدور حکم اعسار از پرداخت محکومبه بدون نیاز به شهادت شهود در مواردی که دین غیر معارض وجود دارد، میپردازد. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، طبق ماده 8 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394، اگر مدیون بخواهد ادعای اعسار خود را با شهادت شهود اثبات کند، باید شهادتنامه کتبی حداقل دو شاهد را به دادخواست خود ضمیمه کند. اما اگر بار اثبات بر عهده مدیون نباشد، نیازی به ضمیمه کردن شهادتنامه نیست. همچنین، حضور شهود و شنیدن شهادت آنان به تشخیص دادگاه بستگی دارد و صدور حکم بر اساس شهادت کتبی بدون حضور شهود قانونی است. در مواردی که مدیون مالی در عوض دین دریافت نکرده باشد، ادعای اعسار با سوگند پذیرفته میشود و نیازی به معرفی شهود نیست.
تاریخ نظریه: 1395/08/11
شماره نظریه: 7/95/1928
شماره پرونده: 1243-26-95
آیا در خصوص اعسار از پرداخت محکوم به موضوع ماده 8 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی آیا دادگاه میتواند بدون اخذ شهادت شهود برفرض که دین غیر معارضی است حکم به اعسار و تقسیط محکوم به صادر نماید آیا اخذ شهادت شهود در جلسه دادگاه موضوعیت دارد یا به صرف ارائه استشهادیه ها با مشخصات کامل در ماده 8 کفایت می کند آیا فرقی میان دین معارضی و غیر معارضی در فرض اخیر است یا خیر؟/ب
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- بار اثبات بر عهده مدیون باشد و یا سابقه ملائت او اثبات شده باشد.
2- مدیون بخواهد ادعای اعسار خود را با شهادت شهود ثابت کند. بنابراین در فرضی که برابر ماده 7 قانون یاد شده اصولاً بار اثبات اعسار بر عهده مدیون نیست، به لحاظ فقدان شرط اول، پیوست نمودن شهادتنامه اعسار الزامی نیست. ثانیاً به طور کلی چه در دعوای اعسار از هزینه دادرسی و چه در دعوای اعسار از محکومٌ به، حضور شهود در دادگاه رسیدگی کننده و استماع شهادت آنان، منوط به احراز ضرورت این امر از طرف دادگاه است و رسیدگی و صدور حکم بر مبنای شهادت کتبی، بدون حضور و استماع شهادت آن ها، قانوناً بلااشکال است و در صورتی که دادگاه ضروری بداند، با دعوت طرفین و تشکیل جلسه، اظهارات شهود را نیز استماع و حکم مقتضی صادر خواهد نمود؛ ولی در هر حال تشکیل جلسه دادرسی الزامی است. ثالثاً مطابق مواد 7 و 8 قانون مزبور در مواردی که محکوم-علیه(مدیون) در عوض دین مالی دریافت کرده یا به هر نحو تحصیل مال کرده باشد، بار اثبات اعساربر عهده اوست. اما اگر وی در عوض دین، مالی دریافت نکرده یا تحصیل نکرده باشد ادعای اعسار با سوگند م. ع. مطابق تشریفات مقرر در قانون آیین دادرسی در امور مدنی پذیرفته می-شود و نیازی به معرفی شهود و ارائه شهادتنامه کتبی ندارد./