پرسش: آیا حضور شهود در دعاوی اعسار برای استماع شهادت الزامی است؟
پاسخ: استماع شهادت شهود منوط به احراز ضرورت از سوی دادگاه است و صدور حکم بر مبنای شهادت کتبی بدون حضور آنان بلااشکل است؛ اما تشکیل جلسه دادرسی در هر حال الزامی است.
به زبانِ ساده
این نظر درباره رسیدگی به دعوای اعسار از هزینه دادرسی یا اعسار از پرداخت محکومبه است. دادگاه میتواند شهادت کتبی را مبنای رأی قرار دهد و لازم نیست همیشه شهود را حضوری بشنود؛ اما باید جلسه دادرسی تشکیل شود.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین دعوای اعسار و شهود آنان.
چگونه: دادگاه ضرورت حضور شهود را بررسی میکند. اگر حضور آنان را لازم بداند، با دعوت طرفین جلسه تشکیل میدهد و شهادت را میشنود؛ در غیر این صورت میتواند بر اساس شهادت کتبی رسیدگی و رأی صادر کند.
چرا مهم است: این نظر برای دادگاهها و طرفین دعوای اعسار روشن میکند که حضور شهود همیشه لازم نیست، ولی تشکیل جلسه الزامی است.
مفاهیمِ حقوقی: اعسار از هزینه دادرسی، اعسار از محکومبه، شهادت کتبی، استماع شهادت، جلسه دادرسی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا حضور شهود در دادگاه برای رسیدگی به دعوای اعسار الزامی است؟
فقط اگر دادگاه حضور و استماع شهادت آنان را ضروری بداند.
آیا دادگاه میتواند بر پایه شهادت کتبی و بدون حضور شهود رأی دهد؟
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
به طور كلي چه در دعواي اعسار از هزينه دادرسي و چه در دعواي اعسار از محكومٌ به، حضور شهود در دادگاه رسيدگي كننده و استماعشهادت آنان، منوط به احراز ضرورت اين امر از طرف دادگاه است و رسيدگي و صدور حكم بر مبناي شهادت كتبي، بدون حضور و استماع شهادت آن ها، قانوناً بلااشكال است و در صورتي كه دادگاه ضروري بداند، با دعوت طرفين و تشكيل جلسه، اظهارات شهود را نيز استماع و حكم مقتضي صادر خواهد نمود؛ ولي در هر حال تشكيل جلسه دادرسي الزامي است./
نظریه مشورتی شماره 7/95/2187 مورخ 1395/09/03
موضوع استعلام به وضعیت حضور شهود در دعاوی اعسار و اختیارات دادگاه در این زمینه مربوط میشود. پرسش اصلی این است که آیا دادگاه میتواند در موارد اعسار، بدون تشکیل جلسه و تنها با استناد به دلایل دیگری مانند استعلامات بانکی، حکم صادر کند و آیا حضور شهود الزامی است. پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه این است که حضور شهود و شنیدن شهادت آنها به تشخیص ضرورت از سوی دادگاه بستگی دارد و صدور حکم بر اساس شهادت کتبی بدون حضور شهود قانونی است. همچنین، دادگاه میتواند در صورت تشخیص، جلسهای برای شنیدن اظهارات شهود تشکیل دهد، اما تشکیل جلسه دادرسی در هر حال ضروری است.
تاریخ نظریه: 1395/09/03
شماره نظریه: 7/95/2187
شماره پرونده: 1246-1/127-95
1- آیا حضور شهود در ماده 507 قانون آیین دادرسی مدنی اختیار دادگاه است و دادگاه میتواند در وقت فوق العاده بدون تشکیل جلسه رسیدگی اعسار را با دلایلی دیگر از جمله استعلامات بانکی رد یا قبول نماید و نیازی به اخذ شهادت شهود نبیند؟ آیا دادگاه میتواند بدون حضور شهود اعسار را قبول نماید؟/ب
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: