پرسش: ملاک اطلاع محکومعلیه از حکم غیابی برای آغاز مهلت واخواهی چیست؟
پاسخ: تقدیم دادخواست اعسار از محکومبه، قطعیترین دلیل اطلاع محکومعلیه از حکم غیابی بوده و مانع از واخواهی پس از گذشت بیست روز است.
به زبانِ ساده
این نظر درباره اجرای حکم غیابی و مهلت واخواهی است. اگر محکومعلیه برای پرداخت محکومبه دادخواست اعسار بدهد، از همان تاریخ، مطلع از رأی محسوب میشود. بنابراین اگر بیست روز بگذرد، دیگر نمیتواند واخواهی کند و تأمین مقرر برای اجرای حکم نیز منتفی میشود.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین دعوای اصلی در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی با استناد به تبصرههای ماده ۳۰۶، دادخواست اعسار را نشانه اطلاع از مفاد رأی دانسته است. بر این مبنا، پس از بیست روز امکان واخواهی وجود ندارد و اخذ تأمین از محکومعلیه منتفی است.
چرا مهم است: این نظر برای محکومعلیه غیابی و وکلایی مفید است که درباره اثر دادخواست اعسار بر مهلت واخواهی و تأمین اجرای حکم پرسش دارند.
قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، مصوب ۱۳۷۹، ماده ۳۰۶ و تبصرههای ۱ و ۲ آن.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
به استناد تبصره 2 ماده306 قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني1379، اجراي حكم غيابي منوط به معرفي ضامن معتبر يا اخذ تأمين متناسب از محكومله خواهد بود و در صورتي كه حكم غيابي ابلاغ واقعي نشده باشد محكومعليه به استناد تبصره 1 ماده 306 قانون ياد شده در صورتي ميتواند دادخواست واخواهي به دادگاه صادر كننده حكم غيابي تقديم دارد كه مدعي عدم اطلاع از مفاد رأي باشد. بنابراين چنانچه محكومعليه غيابي اقدام به ارائه دادخواست اعسار از محكومبه را داده باشد اين تاريخ، قدر متيقن تاريخ اطلاع وي از مفاد رأي غيابي خواهد بود و پس از بيست روز امكان واخواهي وي وجود ندارد و در نتيجه موضوع معرفي ضامن معتبر يا اخذ تأمين متناسب از محكومعليه نيز منتفي است
نظریه مشورتی شماره 7/95/2489 مورخ 1395/10/04
موضوع استعلام درباره وضعیت اجرای حکم غیابی و ارتباط آن با دادخواست اعسار از محکوم به است. سوال این است که آیا ارائه دادخواست اعسار به معنای اطلاع از مفاد حکم غیابی است و آیا این موضوع میتواند نیاز به اخذ تامین از م. ع. را لغو کند؟ بر اساس تبصره 2 ماده 306 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، اجرای حکم غیابی نیازمند معرفی ضامن معتبر یا اخذ تامین از محکوم له است. همچنین، طبق تبصره 1 ماده 306، اگر حکم غیابی به صورت واقعی ابلاغ نشده باشد، م. ع. میتواند دادخواست واخواهی ارائه دهد، به شرطی که ادعا کند از مفاد حکم بیاطلاع بوده است. بنابراین، اگر م. ع. دادخواست اعسار ارائه دهد، این اقدام به عنوان تاریخ اطلاع وی از مفاد حکم غیابی محسوب میشود و پس از گذشت بیست روز، امکان واخواهی وجود ندارد. در نتیجه، نیاز به معرفی ضامن معتبر یا اخذ تامین از م. ع. منتفی خواهد شد.
تاریخ نظریه: 1395/10/04
شماره نظریه: 7/95/2489
شماره پرونده: 59-721/1-633
چنانچه رای غیابی صادر و به مرحله اجرا رسیده باشد و در راستای تبصره 2 ماده 306 قانون آ.د. م نیاز به اخذ تامین باشد اما از طرفی م. ع. اقدام به رائه دادخواست اعسار از محکوم به را داده آیا میشود اعسار را به نوعی اطلاع از مفاد رای دانست و موضوع اخذ ضمانت از محکوم لها را منتفی دانست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
به استناد تبصره 2 ماده 306 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی1379، اجرای حکم غیابی منوط به معرفی ضامن معتبر یا اخذ تأمین متناسب از محکوم له خواهد بود و در صورتی که حکم غیابی ابلاغ واقعی نشده باشد م. ع. ب. استناد تبصره 1 ماده 306 قانون یاد شده در صورتی میتواند دادخواست واخواهی به دادگاه صادر کننده حکم غیابی تقدیم دارد که مدعی عدم اطلاع از مفاد رأی باشد. بنابراین چنانچه محکو م علیه غیابی اقدام به ارائه دادخواست اعسار از محکوم به را داده باشد، این تاریخ، قدر متیقن تاریخ اطلاع وی از مفاد رأی غیابی خواهد بود و پس از بیست روز امکان واخواهی وی وجود ندارد و در نتیجه موضوع معرفی ضامن معتبر یا اخذ تأمین متناسب از م. ع. نیز منتفی است.