نظر مشورتی 7/95/2544 مورخ 1395/10/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص لزوم صدور اجراییه تخلیه پس از تنظیم انتقال سند اجرایی در دفتر اسناد رسمی با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا پس از تنظیم سند انتقال اجرایی در دفتر اسناد رسمی، برای تخلیه ملک نیاز به صدور اجراییه تخلیه است؟
پاسخ: نامطمئن (متن ناقص است و پاسخ نهایی در متن ارائه شده موجود نیست).
به زبانِ ساده
اختلاف بر سر این است که بعد از انتقال اجرایی ملک، اداره ثبت میتواند بدون صدور اجراییه جداگانه آن را تخلیه و تحویل دهد یا نه. متن، پرسش و استدلالهای مطرحشده در استعلام را بیان میکند، اما پاسخ نهایی اداره کل حقوقی در بخش ارائهشده کامل نیست.
چه کسی: استعلامکننده، مرجعِ نامشخصی است که نظر اداره کل حقوقی قوه قضائیه را خواسته؛ موضوع درباره خریدار یا بستانکار و اداره ثبت محل است.
چگونه: استعلامکننده با اشاره به تبصره ماده ۱۴۰ و مواد دیگر آییننامه، درباره لزوم صدور اجراییه تخلیه پرسیده و نظریه مشورتی پیشین را نیز یادآوری کرده است. پاسخ نهاییِ اداره کل حقوقی در متنِ ارائهشده ناقص است.
چرا مهم است: این متن برای خریداران و بستانکاران و نیز مراجع اجرای ثبت و دادگاهها در تشخیص تشریفات تخلیه ملک اهمیت دارد.
قوانینِ مرتبط: آییننامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازمالاجرا و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی مصوب ۱۳۸۷، تبصره ماده ۱۴۰ و مواد ۱۴۷ و ۱۶۴ و بند «د» ماده ۱۵۵.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
وفق تبصره ماده 140 آئين¬نامه اجراي اسناد رسمي لازم الاجرا و طرز رسيدگي به شكايت از عمليات اجراي سازمان ثبت اسناد و املاك كشور پس از تنظيم سند انتقال اجرايي در دفتر اسناد رسمي اداره ثبت محل به درخواست خريدار يا بستانكار مكلف به تخليه و تحويل مورد معامله طبق مقررات خواهد بود و اداره ثبت به محض انتقال سند اجرايي وفق تبصره ماده 140 با رعايت ساير موارد اقدام به تخليه و تحويل ملك به خريدار يا بستانكار مي¬نمايد بدون صدور اجرائيه تخليه در حالي كه نظر اين مرجع مبني بر صدور اجرائيه تخليه مستفاد از مواد147،164 و بند د ماده 155 آئين¬نامه مذكور و سپس اقدام به تخليه مي¬باشد و ذكر عبارت طبق مقررات ماده 140 نيز اشاره به همين موضوعات دارد فلذا ب. ت. ب. مراتب فوق اعلام بفرمايد آيا پس از تنظيم انتقال سند اجرايي در دفتر اسناد رسمي اداره ثبت جهت تخليه و تحويل ملك به خريدار يا بستانكار نياز به صدور اجرائيه تخليه مي¬باشد يا نيازي دراين خصوص به صدور اجرائيه تخليه نمي-باشد؟ و در ضمن توجه آن اداره محترم را به نظريه مشورتي به شماره3259/7 مورخ4/6/72 آن اداره مبني بر اينكه تخليه و تحويل مورد مزايده به برنده آن جزء عمليات اجرايي تلقي نشده و وظيفه اداره اجرا نيست وتخليه و تحويل آن خارج از وظايف اجراي ثبت و در صلاحيت دادگاه مي باشد را نيز معطوف مي دارد./
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً ماده 140 آيين نامه اجراي مفاد اسناد رسمي لازم¬الاجرا وطرز رسيدگي به شكايت از عمليات اجرايي مصوب 1387 رييس قوه قضاييه ناظر به املاكي است كه طبق ماده 121 همين آيين نامه در اجراي اسناد ذمه اي يا وثيقه، آگهي مزايده آن منتشر مي¬شود. ثانياً اگرچه تبصره ذيل ماده 140 آيين نامه ياد شده مقرر داشته است: «پس از تنظيم سند انتقال اجرايي در دفتر اسناد رسمي اداره ثبت محل به درخواست خريدار يا بستانكار مكلف به تخليه و تحويل مورد معامله طبق مقررات خواهد بود». اما راجع به تخليه شرايطي كه در ماده 147 و تبصره هاي ذيل آن آمده لازم¬الرعايه است. ماده 155 هم مؤيد همين معني است. ضمنا نظريه مورد اشاره در استعلام مربوط به سال 1372 است در حاليكه آيين نامه اجراي مفاد اسناد رسمي كه اكنون لازم-الاجرا است مصوب سال 1387 مي¬باشد. بنابراين نظريه ياد شده در ارتباط با مقررات مؤخرالتصويب نمي¬باشد./
نظریه مشورتی شماره 7/95/2544 مورخ 1395/10/06
موضوع استعلام درباره ضرورت صدور اجراییه تخلیه پس از تنظیم سندانتقال اجرایی در دفتر اسناد رسمی اداره ثبت به درخواست خریدار یا بستانکار است. سوال این است که آیا پس از تنظیم سند، صدور اجراییه تخلیه لازم است یا خیر. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه توضیح میدهد که با وجود تصریح تبصره ماده 140 آییننامه اجرای مفاد اسناد رسمیلازمالاجرا درباره الزام به تخلیه و تحویل ملک، باید شرایط مندرج در ماده 147 و تبصرههای آن رعایت شود. همچنین، ماده 155 آییننامه نیز به این موضوع اشاره دارد. در نهایت، نظریه مشورتی مربوط به سال 1372 به دلیل تصویب آییننامه جدید در سال 1387 دیگر معتبر نیست و نمیتواند به عنوان مبنای عمل در نظر گرفته شود.
تاریخ نظریه: 1395/10/06
شماره نظریه: 7/95/2544
شماره پرونده: 1747-60-95
وفق تبصره ماده 140 آئیننامه اجرای اسناد رسمی لازم الاجرا و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرای سازمان ثبت اسناد و املاک کشور پس از تنظیم سند انتقال اجرایی در دفتر اسناد رسمی اداره ثبت محل به درخواست خریدار یا بستانکار مکلف به تخلیه و تحویل مورد معامله طبق مقررات خواهد بود و اداره ثبت به محض انتقال سند اجرایی وفق تبصره ماده 140 با رعایت سایر موارد اقدام به تخلیه و تحویل ملک به خریدار یا بستانکار مینماید بدون صدور اجرائیه تخلیه در حالی که نظر این مرجع مبنی بر صدور اجرائیه تخلیه مستفاد از مواد 147،164 و بند د ماده 155 آئیننامه مذکور و سپس اقدام به تخلیه م. ب. و ذکر عبارت طبق مقررات ماده 140 نیز اشاره به همین موضوعات دارد فلذا ب. ت. ب. مراتب فوق اعلام بفرماید آیا پس از تنظیم انتقال سند اجرایی در دفتر اسناد رسمی اداره ثبت جهت تخلیه و تحویل ملک به خریدار یا بستانکار نیاز به صدور اجرائیه تخلیه م. ب. یا نیازی دراین خصوص به صدور اجرائیه تخلیه نمی-باشد؟ و در ضمن توجه آن اداره محترم را به نظریه مشورتی به شماره 3259/7 مورخ 4/6/72 آن اداره مبنی بر اینکه تخلیه و تحویل مورد مزایده به برنده آن جزء عملیات اجرایی تلقی نشده و وظیفه اداره اجرا نیست وتخلیه و تحویل آن خارج از وظایف اجرای ثبت و در صلاحیت دادگاه م. ب. را نیز معطوف می دارد./
ثانیاً اگرچه تبصره ذیل ماده 140 آیین نامه یاد شده مقرر داشته است: «پس از تنظیم سند انتقال اجرایی در دفتر اسناد رسمی اداره ثبت محل به درخواست خریدار یا بستانکار مکلف به تخلیه و تحویل مورد معامله طبق مقررات خواهد بود». اما راجع به تخلیه شرایطی که در ماده 147 و تبصره های ذیل آن آمده لازمالرعایه است. ماده 155 هم موید همین معنی است. ضمنا نظریه مورد اشاره در استعلام مربوط به سال 1372 است در حالیکه آیین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی که اکنون لازم-الاجرا است مصوب سال 1387 م. ب.. بنابراین نظریه یاد شده در ارتباط با مقررات موخرالتصویب نمیباشد./