نظر مشورتی 7/95/2585 مورخ 1395/10/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص تبصره 4 ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح های دولتی و شهرداری مصوب 1367 با اصلاحات و الحاقات بعد
پرسش: آیا تبصره ۴ ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی شامل اراضی خارج از محدوده شهر میشود که میخواهند وارد محدوده شوند؟
پاسخ: بله، این تبصره فقط ناظر بر صاحبان اراضی خارج از محدوده شهری است که تقاضای ورود به محدوده توسعه و عمران شهری را دارند.
به زبانِ ساده
پرسش درباره این است که شهرداری چه زمانی میتواند بخشی از زمین را برای تأمین زمینهای عوضِ واقع در طرحها رایگان دریافت کند. متن موجود میگوید حکم مورد بحث برای صاحبان زمینهای خارج از محدوده شهری است که خود بخواهند وارد محدوده توسعه و عمران شهر شوند؛ اما ادامه نظریه ارائه نشده و نتیجه درباره اراضیای که بدون درخواست مالک وارد محدوده شدهاند روشن نیست.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است؛ پرسش از سوی شهرداریها مطرح شده و مالکان اراضی موضوع پرسشاند.
چگونه: شهرداریها درباره شمول تبصره ۴ نسبت به زمینهایی که بدون تقاضای مالک وارد محدوده شهر شدهاند استعلام کردند. بخش موجود از پاسخ، حکم را به صاحبان اراضی خارج از محدوده شهری که خواهان ورود به محدوده باشند مربوط میداند؛ ادامه پاسخ در متن نیامده است.
چرا مهم است: این نظر برای شهرداریها و مالکان زمینهای خارج از محدوده شهری در تشخیص شرایط دریافت رایگان بخشی از زمین اهمیت دارد، اما متن ناقص است و پاسخ نهایی را نشان نمیدهد.
قوانینِ مرتبط: قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداریها مصوب ۱۳۶۷، تبصره ۴ ماده واحده.
مفاهیمِ حقوقی: محدوده شهری، محدوده توسعه و عمران شهری، اراضی واقع در طرح، زمین عوض، آمادهسازی زمین، واگذاری رایگان اراضی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا دریافت رایگان حداکثر ۲۰ درصد زمین شامل اراضیای هم میشود که بدون درخواست مالک وارد محدوده شهر شدهاند؟
متنِ ارائهشده پاسخ کامل به این بخش از پرسش را در بر ندارد.
تبصره ۴ درباره کدام زمینها حکم دارد؟
بر اساس بخش موجود از نظریه، حکم درباره صاحبان اراضی خارج از محدوده شهری است که بخواهند وارد محدوده توسعه و عمران شهری شوند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
شهرداريها به استناد تبصره 4 قانون تعيين وضعيت املاك واقع در طرحهاي دولتي و شهرداريها مصوب 1367 در مواردي كه تهيه زمين عوض در داخل محدوده هاي مجاز براي قطعه بندي و تفكيك ساختمان سازي ميسر نباشد و احتياج به توسعه محدوده مزبور طبق طرحهاي مصوب توسعه شهري مورد تاييد مراجع قانوني قرار بگيرد مراجع مزبور مي توانند در مقابل موافقت با تقاضاي صاحبان اراضي براي استفاده از مزاياي ورود به محدوده توسعه و عمرانشهر علاوه بر انجام عمليات مربوط به عمران و آماده سازي زمين و واگذاري سطوح لازم براي تاسيسات و تجهيزات خدمات عمومي حداكثر تا 20 درصد از اراضي آنها را براي تامين عوض اراضي واقع در طرحهاي موضوع اين قانون و همچنين اراضي عوض طرحهاي نوسازي و بهسازي شهري به طور رايگان دريافت نمايند سؤال: آيا تبصره فوق الذكر مشمول آن دسته از اراضي كه پس از تصويب طرح بدون اراده و تقاضاي مالك وارد محدوه شهر شده اند نيز مي شود يا اينكه مربوط به آندسته از اراضي داخل محدوده توسعه عمران شهر كه بنا به تقاضاي صاحبان اراضي براي استفاده از مزاياي ورود به محدوده توسعه عمران شهر موكول مي باشد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
طبق تبصره 4 ماده واحده قانون تعيين وضعيت املاك واقع در طرح هاي دولتي و شهرداري مصوب 1367، فقط صاحبان اراضي واقع در خارج از محدوده شهري كه بخواهند وارد محدوده توسعه و عمران شهري شوند، بايد علاوه بر انجام تعهدات مربوط به عمران و آماده سازي زمين و واگذاري سطوح لازم براي تأسيسات و تجهيزات و خدمات عمومي، حداكثر تا 20% از اراضي خ. ر. ب. شهرداري به صورت رايگان واگذار نمايند و اين حكم شامل ساير مالكين موجود در داخل محدوده شهري نمي¬گردد.
نظریه مشورتی شماره 7/95/2585 مورخ 1395/10/11
موضوع این استعلام، تفسیر تبصره 4 از قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداریها مصوب 1367، در خصوص اراضی واقع در محدوده توسعه و عمران شهری است. پرسش این است که آیا این تبصره شامل اراضیای میشود که بدون اراده و تقاضای مالک، پس از تصویب طرح وارد محدوده شهر شدهاند، یا مختص به اراضیای است که به درخواست صاحبان آنها برای بهرهمندی از مزایای ورود به محدوده توسعه و عمران شهری میباشد؟ پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه به این استعلام بیان میکند که بر اساس تبصره مذکور، تنها صاحبان اراضی خارج از محدوده شهری که تمایل به ورود به محدوده توسعه و عمران شهری دارند، ملزم به واگذاری حداکثر 20% از اراضی خود به شهرداری به صورت رایگان هستند و این حکم شامل سایر مالکین در داخل محدوده شهری نمیشود.
تاریخ نظریه: 1395/10/11
شماره نظریه: 7/95/2585
شماره پرونده: 1833-66-95
سوال: آیا تبصره فوق الذکر مشمول آن دسته از اراضی که پس از تصویب طرح بدون اراده و تقاضای مالک وارد محدوه شهر شده اند نیز میشود یا اینکه مربوط به آندسته از اراضی داخل محدوده توسعه عمران شهر که بنا به تقاضای صاحبان اراضی برای استفاده از مزایای ورود به محدوده توسعه عمران شهر موکول میباشد؟