پرسش: آیا امکان مطالبه خسارت ناشی از کاهش ارزش املاک واقع در حریم خطوط برق فشار قوی وجود دارد؟
پاسخ: بله، در صورت مسلوبالمنفعه شدن املاک، مالک میتواند قیمت ملک یا خسارت وارده را مطالبه کند.
به زبانِ ساده
پرسش درباره زمینهایی است که خطوط انتقال برق از نزدیکی آنها عبور میکند و استفاده یا ارزش زمین را تحتتأثیر قرار میدهد. نظریه میگوید در صورت مسلوبالمنفعه شدن ملک، مالک میتواند قیمت ملک یا خسارت را مطالبه کند؛ تشخیص و رسیدگی به وضعیت ملک لازم است.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر کرده است؛ استعلامکننده در متن مشخص نشده و موضوع ناظر به مالکان اراضی مجاور خطوط برق است.
چگونه: در پاسخ به استعلام درباره کاهش ارزش زمینهای نزدیک خطوط انتقال برق، مقررات و اصول یادشده مبنای امکان مطالبه خسارت قرار گرفتهاند.
چرا مهم است: این نظریه برای مالکان زمینهای متأثر از تأسیسات برق و رسیدگیکنندگان به مطالبه خسارت مفید است.
قوانینِ مرتبط: قانون سازمان آب و برق ایران مصوب ۱۳۴۶؛ تصویبنامه هیئت وزیران شماره ۱۲۷۲۷/ت ۵۰۷۳۲ ه؛ اصول ۴۰ و ۴۷ قانون اساسی؛ لایحه قانونی مصوب ۱۳۵۸ (عنوان نامطمئن).
مفاهیمِ حقوقی: حریم خطوط انتقال برق، مسلوبالمنفعه شدن ملک، کاهش ارزش ملک، مطالبه خسارت، حق مالکیت
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا مالک ملکی که بهدلیل خطوط برق فشار قوی ارزش آن کاهش یافته میتواند خسارت بخواهد؟
بله؛ اگر استفاده از تجهیزات دولتی موجب مسلوبالمنفعه شدن ملک شود، مالک میتواند قیمت ملک یا خسارت وارده را مطالبه کند.
آیا خسارت مربوط به زمینهای خارج از حریم خطوط نیز قابل مطالبه است؟
متن امکان مطالبه خسارت را در چنین شرایطی قابل بررسی میداند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/95/729 مورخ 1395/03/26
خ. م.:
موضوع استعلام به وضعیت حقوقی املاک واقع در حریم خطوط هوایی انتقال و توزیع نیروی برق فشار قوی و امکان مطالبهخسارت ناشی از کاهش ارزش آنها مربوط میشود. بر اساس قانون سازمان آب و برق ایران مصوب 1346 و تصویبنامه هیات وزیران به شماره 12727/ت 50732 ه، اگر استفاده از تجهیزات دولتی باعث مسلوب المنفعه شدن املاک افراد شود، مالک میتواند بر اساس اصول 40 و 47 قانون اساسی و مقررات لایحه قانونی مصوب 1358، قیمتملک یا خسارت وارده را مطالبه کند. بنابراین، در چنین شرایطی، امکان مطالبه خسارت وجود دارد و قابل بررسی است.
تاریخ نظریه: 1395/03/26
شماره نظریه: 7/95/729
شماره پرونده: 59-67-914
استعلام:
احتراما ب. ت. ب. قانون سازمان آب و برق ایران مصوب 1346 و تصویب نامه مورخ 1347/10/8 هیئت وزیران به شماره 12727 /ت 50732 ه- و نیز شماره 11781/10/004/93 مورخ 30/1/94 در صورت عبور خطوط هوایی انتقال و توزیع نیروی برق فشار قوی 6300 کیلووات و 230000 کیلو وات و از فاصله تقریبا نزدیک در یک ملک و واقع شدن محدودهای خارج از حریم دو خط انتقال از آنجا که بدلیل نگرانیهای ناشی از امواج و تشعشعات و سایر خطرات احتمالی دیگر اراضی مابین دو خط انتقال که اکثر کاربری های قانونی را نیز از دست داده است و با مشکل خرید و فروش مواجه و در صورت معامله واقع شدن قیمت آن نسبت به اراضی مشابه فاقد وضعیت مذکور کاهش فاحش پیدا کرده در چنین شرایطی آیا مطالبه خسارت وارده قابل مطالبه است یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اگر در استفاده دستگاههای دولتی برای استقرار تجهیزاتی نظیر لوله گاز و نفت و سیم برق یا عبور راه، تمام یا بخشی از املاک اشخاص به لحاظ واقع شدن در حریم اقدامات مذکور، مسلوبالمنفعه شود، مالک ب. ت. ب. اصول 40 و 47 قانون اساسی و طبق مقررات لایحه قانونی یاد شده مصوب 58، میتواند حسب مورد قیمت ملک خود را مطالبه یا تقاضای خسارت نماید.