پرسش: آیا دادرس علیالبدل مجاز به رسیدگی در دادگاه خانواده است؟
پاسخ: دادرس علیالبدل تنها در صورت داشتن ابلاغ مخصوص دادگاه خانواده مجاز به رسیدگی به دعاوی خانواده است.
به زبانِ ساده
نظر مشورتی درباره این است که پس از تشکیل دادگاه خانواده، چه قاضیای میتواند به پروندههای خانوادگی رسیدگی کند. نتیجه این است که دادرس علیالبدل باید ابلاغ قضایی مربوط به دادگاه خانواده را داشته باشد.
چه کسی: نظر را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است؛ پرسشکننده در متن مشخص نیست و موضوع درباره صلاحیت دادرس علیالبدل در حوزه قضایی است که دادگاه خانواده در آن تشکیل شده است.
چگونه: اداره کل حقوقی با توجه به تشکیل دادگاههای خانواده و مواد ۱ تا ۳ قانون حمایت خانواده، میان داشتن یا نداشتن ابلاغ مربوط به دادگاه خانواده تفکیک کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای قضات و مراجع قضایی روشن میکند که رسیدگی دادرس علیالبدل به دعاوی خانوادگی به داشتن ابلاغ مربوط وابسته است.
قوانینِ مرتبط: مواد ۱ تا ۳ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱.
آیا دادرس علیالبدل بدون ابلاغ قضایی مربوط به دادگاه خانواده میتواند به دعاوی خانوادگی رسیدگی کند؟
خیر؛ اگر دادگاه خانواده به معنای خاص تشکیل شده باشد، دادرس علیالبدل فقط در صورت داشتن ابلاغ مربوط به دادگاه خانواده مجاز به رسیدگی است.
صلاحیت دادگاه خانواده نسبت به دادگاه عمومی چه نوع صلاحیتی است؟
صلاحیت ذاتی است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
صلاحيت دادگاه خانواده نسبت به دادگاه عمومي از نوع صلاحيت ذاتي است و ب. ت. ب. مفاد استعلام مبني بر تشكيل دادگاه هاي خانواده از تاريخ 1/3/1395، و عنايت به مواد 1 تا 3 قانون حمايت خانواده 1391 مشعر بر اينكه در صورت تشكيل دادگاه هاي خانواده موضوع قانون ياد شده، تنها قضاتي كه به عنوان قضات دادگاه خانواده داراي ابلاغ قضايي مربوط هستند، مجاز به رسيدگي به امور و دعاوي خانوادگي مي باشند؛ بنابراين چنانچه در يك حوزه قضايي دادگاه خانواده موضوع قانون مارّالذكر به معناي خاص آن تشكيل شود، دادرس علي البدل تنها در صورت داشتن ابلاغ مربوط به دادگاه خانواده، مجاز به رسيدگي به امور دعاوي مذكور (خانواده) در آن حوزه قضايي مي باشد
نظریه مشورتی شماره 7/95/825 مورخ 1395/04/08
موضوع استعلام درباره صلاحیت دادرسان علیالبدل در دادگاههای خانواده است که از تاریخ 1395/03/01 تشکیل شدهاند. سوال این است که آیا دادرسان علیالبدل محاکم حقوقی میتوانند به امور دادگاههای خانواده رسیدگی کنند یا نیاز به صدور ابلاغ خاص به عنوان دادرس علیالبدل ویژه خانواده دارند. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه تصریح میکند که صلاحیت دادگاه خانواده نسبت به دادگاه عمومی از نوع صلاحیت ذاتی است. بر اساس مواد 1 تا 3 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، فقط قضاتی که دارای ابلاغ قضایی مربوط به دادگاه خانواده هستند، مجاز به رسیدگی به دعاوی خانوادگی میباشند. بنابراین، دادرسان علیالبدل تنها در صورتی که ابلاغ مربوط به دادگاه خانواده را داشته باشند، میتوانند به امور مربوطه رسیدگی کنند.
تاریخ نظریه: 1395/04/08
شماره نظریه: 7/95/825
شماره پرونده: 59-9/61-135
احتراما با عنایت به تشکیل دادگاههای خانواده از تاریخ 1/3/95 که روسای دادگاهها با ابلاغ خاص و ویژه منصوب شده اند آیا رسیدگی دادرسان علی البدل محاکم حقوقی در دادگاههای خانواده با وصف فوق مستلزم صدور ابلاغ با عنوان دادرس علی البدل ویژه خانواده م. ب. یا همان ابلاغ سابق با عنوان دادرس علی البدل محاکم حقوقی کافی است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
صلاحیت دادگاه خانواده نسبت به دادگاه عمومی از نوع صلاحیت ذاتی است و ب. ت. ب. مفاد استعلام مبنی بر تشکیل دادگاه های خانواده از تاریخ 1395/3/1، و عنایت به مواد 1 تا 3 قانون حمایت خانواده 1391 مشعر بر اینکه در صورت تشکیل دادگاه های خانواده موضوع قانون یاد شده، تنها قضاتی که به عنوان قضات دادگاه خانواده دارای ابلاغ قضایی مربوط هستند، مجاز به رسیدگی به امور و دعاوی خانوادگی میباشند؛ بنابراین چنانچه در یک حوزه قضایی دادگاه خانواده موضوع قانون مارّالذکر به معنای خاص آن تشکیل شود، دادرس علیالبدل تنها در صورت داشتن ابلاغ مربوط به دادگاه خانواده، مجاز به رسیدگی به امور دعاوی مذکور (خانواده) در آن حوزه قضایی م. ب..