Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/95/912 مورخ 1395/04/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #هزینه_دادرسی #حمایت_خانواده #قوانین #اجرای_حکم #حاکمیتی #اعسار #اجرای_احکام #دادخواهی #قضاییه #صورت #زوجه #آیین_دادرسی #انقلاب #هزینه #زمان #نظریه‌مشورتی #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا دستگاه‌های دولتی از پرداخت هزینه دادرسی معاف هستند و دادگاه در امور خانواده چه اختیاری دارد؟

پاسخ: معافیت دستگاه‌های دولتی نیازمند نص صریح قانون است؛ در امور خانواده نیز دادگاه می‌تواند در صورت عدم تمکن مالی، اصحاب دعوی را معاف یا پرداخت را به زمان اجرای حکم موکول کند.

به زبانِ ساده

این نظر می‌گوید اصل بر پرداخت هزینه دادرسی است و معافیت دستگاه‌ها باید مستند به قانون باشد. در دعاوی مشمول قانون حمایت خانواده، دادگاه می‌تواند پس از احراز ناتوانی مالی، شخص را از هزینه‌ها معاف کند یا پرداخت آن‌ها را تا زمان اجرای حکم عقب بیندازد. این معافیت تابع تشریفات اعسار نیست.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ اشخاصِ طرف دعوا و دستگاه‌های دولتی یا نهادهای عمومی مطرح‌اند، اما طرفین مشخص در متن نام برده نشده‌اند.

چگونه: اداره کل حقوقی ابتدا اصل پرداخت هزینه دادرسی و لزوم وجود نص برای معافیت را بیان کرده و سپس اختیار دادگاه را بر پایه ماده ۵ قانون حمایت خانواده توضیح داده است.

چرا مهم است: این نظر برای اصحاب دعوا و دستگاه‌های دولتی در تشخیص معافیت، پرداخت یا تعویق هزینه‌های دادرسی کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، مواد ۵۳، ۵۰۲ و ۵۰۸؛ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱، ماده ۵.

مفاهیمِ حقوقی: هزینه دادرسی، معافیت از هزینه دادرسی، اعسار، ناتوانی مالی، تقسیط هزینه، تعویق پرداخت هزینه، اوضاع‌واحوال پرونده

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا معافیت دستگاه دولتی از هزینه دادرسی به حکم دادگاه نیاز دارد؟

خیر؛ اگر قانون صریحاً دستگاه را معاف کرده باشد، تحصیل حکم دادگاه لازم نیست.

آیا معافیت قانونی دستگاه دولتی، پرداخت قسطی یا نسبی هزینه دادرسی را هم مطرح می‌کند؟

خیر؛ در این حالت موضوع پرداخت نسبی یا تقسیطی هزینه دادرسی نیز منتفی است.

آیا دادگاه می‌تواند شخصِ ناتوان از پرداخت هزینه‌ها را طبق قانون حمایت خانواده معاف کند؟

بله؛ پس از احراز ناتوانی و با توجه به اوضاع‌واحوال، دادگاه می‌تواند او را معاف کند یا پرداخت را تا زمان اجرای حکم به تعویق بیندازد.

کلیدواژه‌ها: هزینه دادرسی، دستگاه‌های دولتی، قانون حمایت خانواده، اعسار، معافیت قضایی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

اولاً- ب. ت. ب. مواد 53، 502 و 508 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379، اصل بر پرداخت هزينه دادرسي است و لذا معافيت از پرداخت هزينه دادرسي، نيازمند وجود نص قانوني است و از اين حيث كيفيت و ميزان معافيت نيز تابع قوانين مربوطه است. در مواردي كه قانون، دستگاه هاي دولتي و نهادهاي عمومي را صراحتاً از پرداخت هزينه دادرسي معاف نموده است، چون معافيت مزبور به حكم صريح قانون است و تحصيل حكم دادگاه در اين خصوص منتفي است، موضوع پرداخت هزينه دادرسي به صورت نسبي يا تقسيطي از سوي دستگاه هاي ياد شده نيز منتفي است. ثانياً- در خصوص اعمال ماده 5 قانون حمايت خانواده 1391 كه خارج از شمول مقررات اعسار بوده و نيازمند تشريفات نمي باشد، در صورت عدم تمكن مالي هر يك از اصحاب دعوي، دادگاه مي تواند پس از احراز مراتب و ب. ت. ب. اوضاع و احوال، وي را از پرداخت هزينه دادرسي و ساير هزينه ها، معاف يا پرداخت آن را به زمان اجراي حكم موكول نمايد./ نظریه مشورتی شماره 7/95/912 مورخ 1395/04/20 موضوع این استعلام مربوط به بررسی شرایط معافیت خواهان از پرداخت هزینه دادرسی در موارد خاص، از جمله زوجه و ادارات دولتی در دعاوی حاکمیتی است. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ اعلام کرده است که بر اساس مواد 53، 502 و 508 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، معافیت از پرداخت هزینه دادرسی نیازمند وجود نص قانونی است و کیفیت و میزان آن به قوانین مربوطه بستگی دارد. در مواردی که قانون به صراحت دستگاه‌های دولتی را از پرداخت هزینه دادرسی معاف کرده است، امکان معافیت نسبی یا تقسیطی وجود ندارد. همچنین، طبق ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، در صورت عدم توانایی مالی، دادگاه می‌تواند خواهان را از پرداخت هزینه دادرسی معاف کند یا پرداخت آن را به زمان اجرای حکم موکول نماید. تاریخ نظریه: 1395/04/20 شماره نظریه: 7/95/912 شماره پرونده: 59-9/61-435 در مواردی که به دادگاه مطابق مقررات حق داده شده تا خواهان از هزینه دادرسی معاف کند مثل زوجه در ماده 5 قانون حمایت خانواده جدید و نیز برخی از ادارات دولتی در دعاوی حاکمیتی علیه مردم آیا در مورد نحوه وصول آن چگونه است؟ آیا دادگاه می‌تواند به صورت موقت وی را از پرداخت معاف کند؟ آیا معافیت به صورت نسبی و تقسیطی ممکن است مثلا از 2/1 معاف کند؟ آیا در مرحله اجرای احکام می‌توان مبلغ هزینه دادرسی که خواهان زوجه معاف شده است از زوج اخذ و به حساب دولت واریز کرد؟ چنانچه پاسخ منفی است آیا منافاتی با روح قانون و حمایت از زن معسیر ندارد چرا که عملا موجب حمایت از زوج وعدم مسئولیت وی در دادخواهی می‌شود. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

موارد مرتبط 37

آرای مرتبط 19

نظریات مشورتی 8

نشست‌های قضایی 9

مواد مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین