Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/96/1068 مورخ 1396/05/09 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص امکان پرداخت دیه از بیت المال در صورت عدم توجه به فرمان ایست مأموران انتظامی با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#بیت_المال #اداره_کل #دیه #مجازات #تیراندازی #راننده #مقتول #مطالبه #جرایم_نیروهای_مسلح #ناظر #اولیا #فوت #مسئولیت_مدنی #قتل #حبس #کالای_قاچاق #خودرو #دادسرا #رسیدگی #هزینه‌کرد #اتباع_بیگانه #سوخت #ضمان #مرتکب #محکوم‌به #قصاص #نیروهای_مسلح #محکومیت #خسارت #مسئول_پرداخت_دیه #مقام_معظم_رهبری #صورت #قضاییه #سلاح #مامور #نظریه #مقصر #ولی #فرد #مجروح #نظریه‌مشورتی #قضایی #بی‌گناه #فرار #علم_و

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا در صورت عدم توجه به فرمان ایست پلیس، اولیای دم حق مطالبه دیه از بیت‌المال را دارند؟

پاسخ: بله، عدم توجه به فرمان ایست، مجوز عدم پرداخت دیه نبوده و اولیای دم حق مطالبه دیه از بیت‌المال را دارند.

به زبانِ ساده

نظریه درباره مصدوم‌شدن یا کشته‌شدن شخصی در فرض به‌کارگیری سلاح از سوی مأموران انتظامی است. اگر شخص مهدورالدم نباشد، بی‌توجهی او به فرمان ایست به‌تنهایی حق مطالبه دیه از بیت‌المال را از بین نمی‌برد.

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادرکننده نظریه است. مصدوم یا متوفی، اولیای دم و مأموران انتظامی در فرض سؤال مطرح‌اند؛ هویت آنان در متن نیامده است.

چگونه: اداره کل حقوقی با توجه به عدم هدررفتن خون مسلمان و محدوده ماده ۱۲ قانون به‌کارگیری سلاح، حق مطالبه دیه از بیت‌المال را بر پایه ماده ۴۷۳ بیان کرده است.

چرا مهم است: این نظر برای اولیای دم و وکلایی مفید است که درباره پرداخت دیه در حوادث مرتبط با به‌کارگیری سلاح توسط مأموران پرسش دارند.

قوانینِ مرتبط: قانون به‌کارگیری سلاح توسط مأمورین، ماده ۱۲؛ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، ماده ۴۷۳.

مفاهیمِ حقوقی: دیه، بیت‌المال، مهدورالدم، اولیای دم، به‌کارگیری سلاح، فرمان ایست، مسئولیت مدنی، مسئولیت جزایی

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا اولیای دم می‌توانند در فرض مطرح‌شده دیه را از بیت‌المال مطالبه کنند؟

بله؛ اگر متوفی یا مصدوم مهدورالدم نباشد، متن حق مطالبه دیه از بیت‌المال را می‌پذیرد.

آیا بی‌توجهی به فرمان ایست مأموران، مانع پرداخت دیه است؟

خیر؛ متن آن را تقصیر می‌داند، اما مجوز عدم پرداخت دیه نمی‌شمارد.

ماده ۱۲ قانون به‌کارگیری سلاح چه اثری دارد؟

به نظر نظریه، این ماده فقط ناظر به عدم مسئولیت مدنی و جزایی مأموری است که با رعایت قانون سلاح به‌کار برده و مجوز عدم پرداخت دیه از بیت‌المال نیست.

متن برای مطالبه دیه از بیت‌المال به کدام ماده استناد می‌کند؟

ماده ۴۷۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲.

کلیدواژه‌ها: دیه، بیت‌المال، فرمان ایست، مأمور انتظامی، مسئولیت مدنی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

در صورتي كه متوفي يا مصدوم مهدورالدم نباشد، نظر به اينكه خون مسلمان نبايد هدر رود، به نظر ميرسد كه اولياء دم حق مطالبه ديه از بيتالمال را دارند و عدم توجه به فرمان ايست مأموران انتظامي گرچه تقصير محسوب ميگردد، ولي مجوز عدم پرداخت ديه نميباشد. زيرا مقررات ماده 12 قانون بكارگيري سلاح توسط مأمورين، صرفاً ناظر به عدم مسؤوليت مدني و جزائي مأموري ميباشد كه با رعايت مقررات قانون مذكور مبادرت به بكارگيري سلاح نمايد و مجوز عدم پرداخت ديه از بيتالمال نميباشد. لذا در فرض سؤال مصدوم يا اولياء دم حق مطالبه ديه از بيتالمال را برابر ماده 473 قانون مجازات اسلامي 1392 دارند. «ضمناً در صورت تفاوت در نظريههاي صادره اين اداره كل، فرض بر اين است كه با صدور نظريه جديد از نظريه هاي قبلي مغاير عدول شده است.» نظریه مشورتی شماره 7/96/1068 مورخ 1396/05/09 موضوع استعلام درباره تیراندازی ماموران در مناطق مرزی و پیامدهای آن بر پرداخت دیه به قربانیان است. پرسش مطرح شده شامل وضعیت پرداخت دیه به اولیاء دم یا مجروحان است، در صورتی که فرد متوفی یا مجروح مهدورالدم نباشد و همچنین شرایطی که فرد به فرمان ایست ماموران توجه نکرده است. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ به این استعلام بیان می‌کند که اگر متوفی یا مجروح مهدورالدم نباشد، اولیاء دم حق دارند دیه را از بیت‌المال مطالبه کنند، زیرا عدم توجه به فرمان ایست ماموران مجوزی برای عدم پرداخت دیه نیست. این نتیجه‌گیری بر اساس ماده 12 قانون به‌کارگیری سلاح و ماده 473 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به‌دست آمده است. همچنین، در صورت وجود نظریات مختلف، نظریه جدیدتر معتبرتر است. تاریخ نظریه: 1396/05/09 شماره نظریه: 7/96/1068 شماره پرونده: 69-681/1-265 در مناطق مرزی علل خصوص این استان سیستان و بلوچستان مامورین در راستای متوقف نمودن وسائط نقلیه اقدام به تیراندازی به طرف خودروها نموده و بعضا در اثر تیرخوردگی راننده یا سرنشین فوت می‌نمایند موضوع در دادسرا رسیدگی و در فرض سوال برای مامور تیرانداز از جهت رعایت قانون به کارگیری سلاح منع تعقیب صادر می‌شود خواهشمند است جهت عدم تضییع حق الناس و جلوگیری از افراط در هزینه کرد از بیت المال فروض ذیل بررسی و جهت ارشاد قضایی و اخذ تصمیم با اطمینان خاطر توسط این خدمتگذاران اعلام گردد. به صراحت ماده 13 قانون به کارگیری سلاح پرداخت دیه در صورتی است که فرد بی‌گناهی در اثر تیراندازی ماموران کشته شود آیا حمل اتباع بیگانه و سوخت و.. عدم توجه به ایست ماموران اقدام بر علیه خود تقصیر محسوب نمی‌شود و آیا اولیا متوفی و یا فرد مجروح مستحق دریافت دیه م. ب. یا خیر به صراحت تبصره ماده 473 قانون مجازات اسلامی هر گاه شخصی با علم به خاطر و از روی تقصیر وارد منطقه ممنوعه نظامی یا هر مکان دیگری که ورود به آن ممنوع است و مطابق مقررات مورد هدف قرار گیرد ضمان ثابت نیست آیا نفراتی که در نقطه صفر مرزی یا در محدوده حریم نوار مرزی مورد اثابت گلوله قرار می‌گیرند آیا مستحق دریافت دیه می‌باشند پرداخت دیه از بیت المال در موارد تیراندازی با شرایط بالا با تمسک به قاعده حفظ خون مسلم آیا وجاهت قانونی دارد یا خیر و اگر دارد شامل جراحات نیز می‌شود یا خیر؟ ضمنا با تغییرات قانون مجازات اسلامی کدام یک از نظریات صادره ذیل مورد قبول آن اداره محترم م. ب.. نظریه 6926/7 مورخه 8/11/87 در صورتی که متوفی یا مصدوم مهدورالدم نباشد نظر یه اینکه خون مسلم نباید هدر برود لذا به نظر می‌رسد اولیا دوم حق مطالبه دیه از بیت المال را دارند و عدم توجه به فرمان ایست مامورین انتظامی گرچه تقصیر محسوب می‌شود ولی مجوز عدم پرداخت دیه نمی‌باشد زیرا مقررات ماده 12 قانون به کارگیری سلاح توسط مامورین صرفا ناظر بر عدم مسئولیت مدنی و جزایی مامور م. ب. که ب. ر. م. قانون مذکور مبادرت به به کارگیری سلاح می‌نماید و مجوز عدم پرداخت دیه از ناحیه سازمان مربوطه نمی‌باشد. نظیه مشورتی شماره 2666/7 مورخ 72/3/25 طبق تبصره یک ماده 24 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح چنانچه تیراندازی مطابق مقررات صورت گرفته باشد مرتکب از مجازات و پرداخت دیه معاف خواهد بود و در این صورت اگر مقتول یا مجروح مقصر یا مهدورالدم باشد دیه‌ای به او تعلق نمی‌گیرد ولی اگر مقصر یا مهدورالدم نباشد دیه از بیت المال پرداخت خواهد شد اما اگرتیراندازی مطابق مقررات صورت نگرفته باشد در صورت وقوع قتل یا جرح حسب مورد نظامی مقصر محکوم به دیه یا قصاص خواهد شد. نظریه مشورتی شماره 957/7 مورخ 86/2/22 ب. ت. ب. ماده 16 قانون به کارگیری سلاح توسط مامورین نیروهای مسلح در موارد ضروری مصوب 73/10/18 و ماده 41 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 82/10/9 و تبصره ذیل همین ماده قانونی فروض ذیل قابل تصور است. 1- مامور مطابق مقررات به کارگیری سلاح تیراندازی کرده و مقتول یا مصدوم مقصر بوده است که در این صورت دیه ای به مصدوم یا اولیا دم تعلق نمی‌گیرد. 2- مامور مطابق مقررات به کارگیری سلاح تیراندازی کرده و مقتول یا مصدوم بی گناه بوده است که در این صورت دیه از بیت المال پرداخت می‌گردد. 3- مامور بدون رعایت مقررات مبادرت به تیراندازی کرده و مقتول یا مصدوم بی گناه بوده است در این صورت مامور متخلف مطابق ماده 41 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 82/10/9 به مجازات حبس و پرداخت دیه محکوم می‌شود. 4- مامور بدون رعایت مقررات مبادرت به تیراندازی کرده و مقتول یا مصدوم مقصر بوده است در این صورت نیز مامور علاوه بر محکومیت به حبس و خسارت مقرر در قسمت اول ماده 41 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 82/10/91 باید دیه را هم بپردازد و مجوزی برای سقوط دیه یا تعلق آن به بیت المال نیست و تعیین مجازات برای ماموری که بر خلاف مقررات تیراندازی کرده با تعیین دیه منافات ندارد زیرا دیه مجازات محض نیست. نظریه شماره 31306/85/34/7 مورخه 85/3/20 کمیسیون قضایی و حقوقی سازمان قضایی سوال اگر کسی داخل خودروی حامل کالای قاچاق به عنوان سرنشین نشسته بوده و در اثر عدم توجه راننده به فرمان ایست ماموران و فرار راننده خودرو سرنشین کشته یا مجروم گردد مسئولیت قتل یا مصدوم شدن سرنشین به عهده چه کسی است؟جواب 1- اگر سرنشین با علم و اطلاع از اینکه راننده حامل کالای قاچاق است و به فرمان ایست توجه نخواهد کرد و احتمال تیراندازی منتهی به مرگ او هم وجود دارد سوار خودرو شده به نظر می‌رسد که در این صورت سرنشین اقدام به ضرر خود کرده و حتی راننده مقصر که به دستور ایست مامورین توجهی نکرده مسول پرداخت دیه سرنشین مقتول یا مصدوم نیست. 2- اگر سرنشین علم و اطلاعی از اینکه راننده حامل قاچاق بوده نداشته اما در مسیر راه راننده به ایست مامورین توجهی ننموده و فرار کرده و بر اثر تیراندازی مامورین سرنشین مقتول یا مصدوم شده راننده مقصر است و مسئول پرداخت دیه خواهد بود. استفتاعی از مقام معظم رهبری به عمل آمده مبنی بر اینکه چنانچه راننده ای به ایست ماموران توجهی نکند بر اثر تیراندازی سرنشین تیر خورده و فوت نماید مسئولیت بر عهده کیست که ایشان راننده را مسئول دانستند. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: در صورتی که متوفی یا مصدوم مهدور‌الدم نباشد، ن. ب. ا. خون مسلمان نباید هدر رود، به نظر می‌رسد که اولیاء دم حق مطالبه دیه از بیت‌المال را دارند و عدم توجه به فرمان ایست مأموران انتظامی گرچه تقصیر محسوب می‌گردد، ولی مجوز عدم پرداخت دیه نمی‌باشد. زیرا مقررات ماده 12 قانون بکارگیری سلاح توسط مأمورین، صرفاً ناظر به عدم مسئولیت مدنی و جزائی مأموری م. ب. که ب. ر. م. قانون مذکور مبادرت به بکار‌گیری سلاح نماید و مجوز عدم پرداخت دیه از بیت‌المال نمی‌باشد. لذا در فرض سوال مصدوم یا اولیاء دم حق مطالبه دیه از بیت‌المال را برابر ماده 473 قانون مجازات اسلامی 1392 دارند.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط

برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین