پرسش: آیا برای دعوی دوم دارنده چک علیه ضامنان پس از محکومیت صادرکننده، پرداخت هزینه دادرسی مستقل لازم است؟
پاسخ: بله، با توجه به مستقل بودن دعاوی، ابطال تمبر و پرداخت هزینه دادرسی مستقل برای دعوی دوم الزامی است.
به زبانِ ساده
دارنده چک پس از طرح دعوا علیه صادرکننده، در دعوایی جداگانه علیه برخی ضامنان اقدام کرده است. طبق نظریه، دعوای دوم مستقل است و برای آن باید هزینه دادرسی جداگانه پرداخت شود؛ خوانده آن دعوا نیز میتواند به پرداخت هزینه همان دادرسی محکوم شود.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظریه مشورتی داده است؛ استعلام درباره دارنده چک، صادرکننده و ضامنان است؛ هویت دقیق پرسشکننده در متن مشخص نشده است.
چگونه: پس از آنکه دارنده چک در دعوای نخست علیه صادرکننده اقدام کرد، در پی عدم امکان استیفای حکم، دعوای دیگری علیه برخی ضامنان مطرح شد و درباره هزینه آن استعلام شد.
چرا مهم است: این نظریه برای دارنده چک و وکلای او در تشخیص هزینه دادرسی دعاوی جداگانه علیه مسئولان چک کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: ماده ۱۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲؛ سایر مستندات قانونی در متن کاملِ ارائهشده مشخص نیست.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/96/1278 مورخ 1396/06/07
خ. م.:
موضوع استعلام درباره وضعیت حقوقی دارنده چک با ظهرنویسی و ضامن در دو دعوی مختلف علیه صادرکننده و ضامنان است. پرسشها شامل نیاز به ابطالتمبر و هزینه دادرسی برای دعوی دوم، امکان وصول هزینهدادرسی از هر م. ع. و نحوه جبران اجحاف در صورت پرداخت دو هزینه دادرسی م. ب.. در پاسخ، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که دعوی دوم نیز نیازمند پرداخت هزینه دادرسی است و خواهان از این پرداخت معاف نیست. همچنین، ب. ت. ب. مستقل بودن دعاوی، محکومیت خوانده در دعوی دوم به پرداخت هزینه دادرسی مجاز است و ماده 16 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 در این مورد قابل اعمال نیست.
تاریخ نظریه: 1396/06/07
شماره نظریه: 7/96/1278
شماره پرونده: 921-1/2-95
استعلام:
دارنده چک دارای ظهرنویسی وضامن برای مطالبه حق خود دریک دعوی اول اقدام به دادخواهی علیه صادرکننده مینماید و پس از محکومیت و عدم امکان استیفای حکم در دعوای دوم اقدام به دادخواست دوم علیه برخی از ضامنان مینماید حال سوال این است:
1- آیا برای دعوی دوم نیاز به ابطال تمبر و هزینه دادرسی مستقل است یا خیر؟
2- چنانچه ابطال تمبر الزامی است و در نهایت در دعوی دوم محکومٌبه از ضامنان استیفاء شود ب. ت. ب. اینکه خواهان دو دادرسی پرداخت نموده است آیا میتواند کل مبلغ هزینه دادرسی را از هر محکومٌ-علیه در دو پرونده وصول کند و یا اینکه فقط یک هزینه دادرسی میتواند وصول کند برخی از همکاران به استناد ملاک ماده 16 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 92 معتقدند که در این مورد در دعوی دوم نیاز به ابطال غیر و هزینه دادرسی نیست چرا که ماهیتا یک حق است که مطالبه میشود و محکومٌله بیش از آن وصول نمیکند تا مکلف به تمبر بیشتر باشد برخی معتقدند که مطابق اقدام خود خواهان تفکیک صورت گرفته و باید ابطال تمبر شود و یک هزینه نیز بیشتر حق وصول ندارد؟
3- چنانچه نظریه دوم (لزوم پرداخت تمبرهای جداگانه) پذیرفته شود و خواهان مغرضانه این تفکیک سازی نکرده باشد آیا اجحاف به وی پرداخت دو هزینه و وصول یک هزینه چگونه قابل جبران است.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1 و 2 و 3- در فرض سوال که دارنده چک علیه صادر کننده طرح دعوا کرده است و پس از محکومیت خوانده، به علت عدم استیفای محکومبه، اقدام به تقدیم دادخواست دیگری علیه ضامن نموده است، ب. ت. ب. اینکه دعوای دوم نیز نیاز به رسیدگی و احراز مسئولیت ضامن دارد، مطابق اصل، این رسیدگی مستلزم پرداخت هزینه دادرسی است و دلیلی بر معافیت خواهان از پرداخت هزینه دادرسی دعوای دوم وجود ندارد و به لحاظ طرح مستقل دعاوی مذکور، محکوم کردن خوانده در دعوای دوم به پرداخت هزینه دادرسی با احراز همه شرایط قانونی با منعی مواجه نیست، ضمناً ماده 16 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 منصرف از فرض سوال است.