پاسخ: مأمومه جراحت تا کیسه مغز بدون پارگی آن است، اما اگر صدمه موجب پارگی کیسه مغز شود، مشمول ارش پارگی کیسه مغز است.
به زبانِ ساده
متن تفاوت میان جراحت مأمومه و آسیب دامغه را توضیح میدهد. اگر جراحتی از سطح سر یا صورت به کیسه مغز برسد و آن را پاره کند، دیه مأمومه و ارش پارگی مطرح است؛ اما پارگی بدون جراحت سر یا صورت فقط ارش دارد.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین اختلاف در متن معرفی نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی با توجه به تعریفهای قانونی و تغییر متن پس از ایراد شورای نگهبان، میان پارگی ناشی از جراحت و پارگی بدون جراحت تفکیک کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای قضات، وکلا و کارشناسان در تشخیص نوع آسیب و تعیین دیه یا ارش قابل استفاده است.
قوانینِ مرتبط: بند «خ» ماده ۷۰۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲.
مفاهیمِ حقوقی: مأمومه، دامغه، جراحت سر و صورت، کیسه مغز، دیه، ارش، ایراد شورای نگهبان
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
مأمومه چه نوع آسیبی است؟
جراحت سر یا صورت که از سطح پوست تا کیسه مغز عمق دارد، اما کیسه مغز را پاره نمیکند.
اگر جراحت سر یا صورت کیسه مغز را پاره کند، چه دیهای دارد؟
دیه مأمومه بهعلاوه ارش پارگی کیسه مغز.
اگر کیسه مغز بدون جراحت سر یا صورت پاره شود، حکم چیست؟
فقط ارش پارگی کیسه مغز تعلق میگیرد.
کلیدواژهها: مأمومه، دامغه، کیسه مغز، دیه، ارش
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
اولا تعريف مأمومهدر متن اوليه "صدمه يا جراحتي كه به كيسه مغز برسد"، بوده ولي به لحاظ ايراد شوراي نگهبان، كلمه صدمه از اين تعريف حذف و به صورت فعلي تصويب شده است. ثانيا مأمومه، عمق جراحت وارده بر سر و صورت را نشان ميدهد؛ يعني شامل قسمت سطحي پوست تا كيسه مغز ميباشد، بدون اينكه كيسه مغز را پاره كند. بنابراين، در مورد مأمومه مطلقا نميتوان تصوري غير از جراحت داشت. ثالثا در تعريف دامغه نيز عليرغم ايراد شوراي نگهبان به متن اوليه قانون مبني بر حذف كلمه "صدمه" در متن قانون (بند خ ماده 709 قانون مجازات اسلامي 1392)، هر دو كلمه صدمه يا جراحت در كنار هم آمده است؛ بنابراين ميتوان نتيجهگيري كرد كه اگر پارگي كيسه مغز ناشي از جراحتي باشد كه از سطح سر و صورت وارد شده و به كيسه مغز رسيده و آن را پاره كرده است، موجب ديه مأمومه به علاوه ارش پارگي كيسه مغز است ولي چنانچه بدون آنكه جراحتي به سر يا صورت وارد شود، صدمه موجب پارهشدن كيسه مغز گردد، فقط ارش پارگي كيسه مغز را دارد. در چنين فرضي، شكستگي استخوان جمجمه قابل تصور نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/96/1376 مورخ 1396/06/15
موضوع استعلام به تفاوتهای تعریف "مامومه" و "دامغه" در قوانین و امکان وقوع این موارد بدون جراحت یا شکستگی استخوان جمجمه میپردازد. سوال اصلی این است که آیا "دامغه" میتواند بدون جراحت در پوست جمجمه وجود داشته باشد و آیا "مامومه" و "دامغه" بدون شکستگی استخوان جمجمه قابل تصور هستند. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه توضیح میدهد که "مامومه" به جراحت اشاره دارد و بدون جراحت نمیتواند وجود داشته باشد. در مورد "دامغه"، اگر پارگی کیسه مغز ناشی از جراحتی باشد که به کیسه مغز رسیده است، دیه "مامومه" و ارش پارگی کیسه مغز تعلق میگیرد. اما اگر بدون جراحت به کیسه مغز آسیب برسد، تنها ارش پارگی کیسه مغز تعلق میگیرد. در این شرایط، شکستگی استخوان جمجمه نیز قابل تصور نیست. این توضیحات بر اساس بند "خ" ماده 709 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ارائه شده است.
تاریخ نظریه: 1396/06/15
شماره نظریه: 7/96/1376
شماره پرونده: 59-681/1-225
1- چرا در تعریف مامومه فقط جراحت آمده است ولی در تعریف دامغه صدمه یا جراحت درج شده است؟آیا می توان چنین استنتاج نمود که دامغه بدون جراحت در پوست جمجمه (مجموعه استخوانهای سرو صورت) امکان حدوث دارد ولی در مامومه حتما باید جراحت پوست سر در محل آسیب جمجمه اتفاق افتاده باشد؟
آیا مامومه و دامغه بدون شکستگی استخوان جمجمه میتواند مصداق داشته باشد یا اینکه حتما باید استخوان جمجمه هم در آن ناحیه شکسته شده باشد؟ به بیان دیگر در مصدومی که کیسه مغز پاره شده و مغز آسیب دیده است ولی جراحتی در پوست سر و شکستگی در جمجمه ایجاد نشده باشد آیا باید آن را مصداق دامغه دانست یا اینکه صرفا باید برای پارگی کیسه مغز و آسیب مغز ارش تعیین نمود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: