پرسش: در اجرای حکم خلع ید، آیا قیمت برآوردی اعیانی متعلق به سالهای گذشته ملاک است یا قیمت روز؟
پاسخ: اگر حکم به پرداخت قیمت مال صادر شده باشد، قیمت زمان اجرای حکم ملاک قرار میگیرد.
به زبانِ ساده
موضوع پرونده، اجرای حکم خلع ید و ابطال سند ملکی بود که پرداخت بهای اعیانی نیز به اجرای آن ارتباط داشت. پرسش این بود که پس از گذشت سالها، باید به ارزیابی قدیمی توجه کرد یا قیمت روز اجرا. نظریه، قیمت زمان اجرای حکم را ملاک دانسته است.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر کرده است. طرفین، محکومله و محکومعلیهِ پرونده خلع ید و ابطال سند هستند؛ نام آنان در متن روشن نیست.
چگونه: درباره اعتبار ارزیابی سال ۱۳۷۸ یا لزوم ارزیابی بر مبنای قیمت زمان اجرای حکم استعلام شده است. اداره کل حقوقی با استناد به تبصره ماده ۱۹، قیمت زمان اجرا را ملاک دانسته است.
چرا مهم است: این نظریه برای طرفین و مراجع اجرای احکام در تعیین مبلغ پرداختیِ وابسته به اجرای حکم اهمیت دارد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/96/1425 مورخ 1396/06/25
خ. م.:
موضوع استعلام درباره اجرای حکمخلع ید و ابطال سند شش دانگ ملکی است که در سال 1378 صادر شده و در آن، م. ع. ملزم به پرداخت بهای اعیانیها است. پرسش این است که در مرحله اجرای حکم، آیا قیمت برآوردی کارشناس از سال 1378 معتبر است یا باید به دلیل تاخیر در اجرای حکم و تغییرات قیمت، ارزیابی جدیدی بر اساس قیمت روز انجام شود. پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه بر اساس تبصره ماده 19 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 این است که اگر حکم به پرداخت قیمت مال صادر شده باشد، قیمت زمان اجرای حکم ملاک قرار میگیرد.
تاریخ نظریه: 1396/06/25
شماره نظریه: 7/96/1425
شماره پرونده: 1997-1/3-95
استعلام:
چنانچه در پرونده ای حکم بر خلع ید و ابطال سند شش دانگ ملکی (عرصه و اعیان آن) به سال 1378 صادر لیکن خلع ید و انتزاع از پلاک موضوع حکم مستلزم پرداخت بهای اعیانی احداثی د. ح. م. ع. گردد با عنایت به اینکه ارزش اعیانی ها در سال 1378 به میزان ریل توسط کارشناس منتخب دادگاه بدوی بر آورد گردیده و از سوی دیگر توجهاً به اینکه محکوم له پرونده قانوناً اجرای حکم و صدور اجرائیه منوط به درخواست وی م. ب. پس از گذشت نزدیک به 15 سال اجرای حکم خلع ید را که مستلزم پرداخت وجه برآوردی کارشناس از سوی ایشان به خوانده م. ب. با سوء استفاده از حق مذکور تعمداً به تعویق انداخته و عملاً مسکوت نگه داشته است به طوری که قیمت اعیانی های موجود و احداثی به نرخ روز تفاوت فاحشی با میزان ارزیابی به عمل آمده در سال 1378 پیدا نموده است حال در مرحله اجرای حکم قیمت برآوردی کارشناس سال 1378 می بایست منوط اعتبار قرار گیرد یا ارزیابی مجدد اعیانی های موضوع حکم توسط کارشناس جدید جهت اجرای حکم خلع ید انجام خواهد گرفت؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
با عنایت به تبصره ماده 19 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی، در صورتی که حکم به پرداخت قیمت مال صادر شود، قیمت زمان اجرای حکم ملاک است.