پرسش: آیا تقسیم اعیانی موروثی واقع در زمین وقفی توسط ورثه، نیازمند موافقت متولی وقف است؟
پاسخ: خیر، تقسیم اعیانی بین ورثه نیازی به موافقت مالک عرصه ندارد، اما فروش آن تابع مقررات وقف و اجارهنامه است.
به زبانِ ساده
ممکن است زمین یا عرصه متعلق به موقوفه یا شخصی دیگر باشد، اما ساختمان یا اعیانیِ روی آن متعلق به فرد دیگری باشد. اگر مالک اعیانی فوت کند، ورثه میتوانند اعیانی را بین خود تقسیم کنند، ولی برای فروش باید مقررات وقف و شرایط اجارهنامه را رعایت کنند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ موضوع آن ورثه مالک اعیانی و مالک عرصه یا سازمان اوقاف است و نام اشخاص مشخصی ذکر نشده است.
چگونه: اداره کل حقوقی میان تقسیم اعیانی و فروش آن تفاوت گذاشته است. تقسیم اعیانی از سوی ورثه به موافقت مالک عرصه یا سازمان اوقاف نیاز ندارد، اما فروش تابع مقررات و شرایط مربوط است.
چرا مهم است: این نظر برای ورثه و وکلای آنان در املاک دارای مالکیت جداگانه عرصه و اعیانی، حدود اختیار تقسیم و فروش را روشن میکند.
قوانینِ مرتبط: قانون مدنی و قانون امور حسبی، مطابق متن؛ ماده مشخصی در متن ذکر نشده است.
آیا ورثه میتوانند اعیانیِ بهارثرسیده را بین خود تقسیم کنند، بیآنکه از مالک عرصه یا سازمان اوقاف اجازه بگیرند؟
بله؛ برای تقسیم اعیانی، موافقت آنان لازم نیست.
آیا فروش اعیانی هم بدون رعایت شرایط مربوط ممکن است؟
خیر؛ فروش باید با رعایت مقررات وقف و، در موارد دیگر، شرایط اجارهنامه انجام شود.
کلیدواژهها: اعیانی، وقف، ورثه، تقسیم ترکه، اجارهنامه
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
الف و ب و ج-در مورد املاكي كه عرصه آن متعلق به وقف يا شخص ديگر بوده و اعياني احداثي در مالكيت فرد ديگري قرار داشته چنانچه مالك اعياني فوت نمايد ورثه وي كه قهرا مالك اعياني خواهند بود، بخواهند اعياني هاي موجود را بين خود تقسيم نمايند اعم از اين كه به طور فيزيكي تقسيم نموده و هر يك در قسمتي از اعياني مستقر باشند يا بطور رسمي و وفق مقررات قانون مدني و امور حسبي بين خود تقسيم نمايند، نيازي به موافقت سازمان اوقاف يا مالك عرصه ندارد ولي در مورد فروش اعياني هاي موجود رعايت مقررات قانوني در مورد وقف و رعايت شرايط اجاره نامه فيمابين مالك عرصه و اعياني در ساير موارد ضروري است.
نظریه مشورتی شماره 7/96/1481 مورخ 1396/06/29
موضوع استعلام مربوط به نحوه تقسیم اعیانی واقع بر زمینی است که متعلق به شخص دیگری است، در صورت فوت مالک اعیانی و شرایط مرتبط با وقف. پرسشها شامل امکان تقسیم فیزیکی اعیانی بین ورثه، نیاز به اجازهاداره اوقاف یا متوفی، و روشهای تقسیم اعیانی در صورت وجود پلاکهای متعدد وقف م. ب.. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه بیان میکند که ورثه مالک اعیانی میتوانند بدون نیاز به موافقت سازمان اوقاف یا مالک زمین، اعیانی را بین خود تقسیم کنند؛ اما در مورد فروش اعیانی، رعایت مقررات قانونی مرتبط با وقف و شرایط اجارهنامه ضروری است.
تاریخ نظریه: 1396/06/29
شماره نظریه: 7/96/1481
شماره پرونده: 69-28-691
در صورتی که ماترک متوفی اعیانی مستقر بر عرصه متعلق ب. غ. است و آن اعیانی درای سند رسمی ملکیت باشد نحوه تقسیم آن در فروش ذیل در ضرورت ذیل چیست؟
الف-اعیانی موجود در یک پلاک که عرصه آن عرصه آن وقف است آیا بین ورثه به صورت فیزیکی قابل تقسیم است و یا اینکه نیاز به اذن اداره اوقاف یا متوفی است چرا که موجب تغییر در ارزش موقوفه است؟
ب-چنانچه تعدد پلاک وقف باشد و در هر پلاک اعیانی با ارزش یکسان وجود داشته باشد برای تقسیم اعیانی با ارزش یکسان وجود داشته باشد برای تقسیم اعیانی بین ورثه آیا می بایست که از طریق فروش اعیانی بهای آنها بین ورثه تقسیم شود و یا اینکه امکان قرعه کشی و تقسیم اعیانی هر پلاک بین ورثه لزوم رضایت اوقاف یا متوفی هست؟
ج-چنانچه اعیانی مذکور در عرصه ای است که وقفی نیست و ب. ت. ب. نوع اعیانی تعدد اتاق مشابه امکان تقسیم فیزیکی هست برای تقسیم اعیان بین ورثه آیا نیازمند اذن صاحب عرصه است یا خیر.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: