نظر مشورتی 7/96/1482 مورخ 1396/06/29 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص (1)- امکان رفع توقیف از اموال به صرف قبولی واخواهی محکومٌ علیه (2)- اثر تجدیدنظر خواهی خارج از مهلت بر اجرای
پرسش: آیا صرف قبولی واخواهی موجب رفع توقیف از اموال محکومعلیه میشود؟
پاسخ: خیر، قبولی واخواهی صرفاً اجرای حکم را متوقف میکند و ملازمهای با اعاده عملیات اجرایی یا رفع توقیف از اموال ندارد.
به زبانِ ساده
پرسش این بود که آیا با پذیرفتهشدن واخواهی، مالی که برای اجرای حکم توقیف شده آزاد میشود. پاسخ این است که اجرای حکم متوقف میشود، اما توقیف قبلی خودبهخود از بین نمیرود و تا صدور حکم نهایی ادامه دارد. همچنین دادگاه بدوی درباره انقضای مهلت تجدیدنظر تصمیم میگیرد و در فرض بیانشده اجرای رأی را پیگیری میکند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده در متن مشخص نشده است. در فرض استعلام، محکومعلیه و ذینفع مطرحاند.
چگونه: درباره اثر قبولی واخواهی بر توقیف مال و نیز اجرای رأی پس از تقدیم دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت استعلام شد. اداره حقوقی توقف اجرا را از بازگرداندن عملیات اجرایی یا رفع توقیف جدا دانست و درباره تشخیص مهلت و اجرای رأی توضیح داد.
چرا مهم است: این نظر برای محکومعلیه، ذینفع و واحد اجرای احکام روشن میکند که توقف اجرا لزوماً به معنای آزادشدن مال توقیفشده نیست.
قوانینِ مرتبط: ماده ۳۹ قانون اجرای احکام مدنی؛ ماده ۳۴۰ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹
مفاهیمِ حقوقی: واخواهی، قرار قبولی واخواهی، توقف اجرای حکم، توقیف مال، قطعیت رأی، تجدیدنظرخواهی خارج از مهلت
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا صرف پذیرش واخواهی باعث رفع توقیف از مال محکومعلیه میشود؟
خیر؛ توقیف تا صدور حکم نهایی باقی میماند.
اگر دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت باشد، آیا رأی قابل اجراست؟
به نظر دادگاه بدوی، رأی پس از انقضای مهلت تجدیدنظر قطعی و لازمالاجراست و دادگاه به درخواست ذینفع آن را اجرا میکند؛ مگر مورد مشمول ماده ۳۴۰ باشد.
کلیدواژهها: واخواهی، توقیف اموال، اجرای احکام مدنی، توقف اجرا
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
اولا؛ ب. ت. ب. اينكه با صدور قرار قبولي واخواهي، اجراي حكم متوقف مي شود چنانچه اقداماتي در مرحله اجراء انجام شده باشد از جمله توقيف مال براي وصول محكومٌ به مذكور در فرض استعلام، تا صدور حكم نهائي باقي ميماند، زيرا در واخواهي فقط اجرا متوقف مي شود و توقف اجراي حكم، ملازمهاي با اعاده عمليات اجرائي ندارد؛ به عبارت ديگر، صرف قبولي واخواهي محكومٌ عليه موجب رفع توقيف از اموال وي نيست و از شمول ماده 39 قانون اجراي احكام مدني خارج است.
ثانيا؛ رأي صادره به محض انقضاي مهلت تجديدنظرخواهي قطعي و لازم الاجرا مي شود و تشخيص انقضاي مهلت تجديدنظر خواهي بر عهده دادگاه بدوي است. بنابراين، هرگاه به نظر اين دادگاه دادخواست تجديدنظرخواهي خارج از مهلت تقديم شده باشد به درخواست ذينفع، اجراي رأي برابر مقررات تكليف اين دادگاه است و عدم قطعيت قرار رد دادخواست تجديدنظر خواهي موضوع آيين دادرسي دادگا ههاي عمومي و انقلاب در امور مدني 79 مانع اجراي رأي نيست. بديهي است اگر موضوع مشمول ماده 340 اين قانون باشد، دادگاه بايد برابر آن ماده رفتار نمايد ودر صورت پذيرش دادخواست تجديد نظرخواهي دستور توقف اجراي رأي را نيز صادر كند.
نظریه مشورتی شماره 7/96/1482 مورخ 1396/06/29
موضوع استعلام مربوط به وضعیت اموال توقیف شده در اجرای حکم غیابی و تاثیر واخواهی و تجدیدنظرخواهی بر عملیات اجرایی است. در پاسخ به پرسش اول، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که با صدور قرار قبولی واخواهی، اجرای حکم متوقف میشود، اما اموال توقیف شده به حال خود باقی میمانند و تنها عملیات اجرایی متوقف میشود و باعث رفع توقیف از اموال نمیگردد. در پاسخ به پرسش دوم، تاکید شده است که رای صادره به محض انقضای مهلت تجدیدنظرخواهی قطعی و لازمالاجرا میشود و عدم قطعیت قرار رد دادخواست تجدیدنظرخواهی مانع اجرای رای نیست، مگر اینکه موضوع مشمول ماده 340 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی 79 باشد که در این صورت دادگاه موظف به صدور دستور توقف اجرای رای است.
تاریخ نظریه: 1396/06/29
شماره نظریه: 7/96/1482
شماره پرونده: 870-1/127-96
اولا: چنانچه در اجرای حکم غیابی اموالی از م. ع. غیابی توقیف گردیده باشد و م. ع. ب. اعلام عذر موجه و خارج از مهلت 20 روزه مقرر قانونی دادخواست واخواهی تقدیم نماید ب. ت. ب. عبارت قسمت اخیر تبصره یک ماده 306 قانون آیین دادرسی مدنی به اینکه قرار قبول دادخواست مانع از اجرای حکم خواهد بود آیا از اموال توقیف شده رفع اثر میگردد و به م. ع. مسترد میشود یا اینکه این قرار صرفا مانع ادامه عملیات اجرایی متوقف میگردد؟
ثانیاً: چنانچه م. ع. خارج از مهلت مقرر و بدون عذر موجه دادخواست واخواهی و یا تجدید نظر خواهی نسبت به ردی تقدیم نماید که با صدور قرار رد دادخواست روبرو گردد و این قرار مورد اعتراض تجدید نظرخواهی واقع شود آیا صرف اعتراض مزبور مانع از اجرای حکم خواهد بود یا مانع ادامه عملیات اجرایی؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: