اولاً اصولاً قرار تعليق اجراي
مجازات،
ناظر به اجراي حكم بوده و امري اجرايي محسوب مي گردد و مستقل از امر تعيين مجازات و صدور حكم محكوميت مي باشد؛و اين قرار ممكن است ضمن حكم محكوميت يا پس از صدور آن، صادر گردد. بااين حال، قرار تعليق اجراي مجازات به لحاظ ماهيت اجرايي آن، متكي بر حكم محكوميت كيفري بوده و با منتفي شدن حكم محكوميت (مانند نقض حكم محكوميت در دادگاه تجديدنظر)، قرار تعليق اجراي مجازات نيز سالب به انتفاي موضوع مي گردد. هم چنين، قرار تعليق اجراي مجازات از جمله آراي قابل تجديدنظر شناخته نشده است؛ لكن چنانچه، لغو قرار يادشده،
ضرورت داشته باشد، دادگاه تجديدنظر نيز به مانند
دادستان يا قاضي اجراي احكام مربوطه، مراتب را براي لغو قرار به دادگاه صادركننده قرار، اعلام مي نمايد.
ثانياً منع تشديد مجازات تعزيري و يا اقدامات تأميني و تربيتي ،عام است وفروض مذكور در سؤال (افزايش مدت تعليق اجراي مجازات، حذف تعليق اجراي برخي از مجازات ها و يا لغو تعليق اجراي تمام مجازات ها) را نيز شامل مي شود.
نظریه مشورتی شماره 7/96/1734 مورخ 1396/07/26
موضوع این استعلام بررسی
حدود اختیارات دادگاه تجدیدنظر استان در زمینه تشدید
مجازات تعزیری و اقدامات تامینی و تربیتی بر اساس ماده 458
قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اصلاحات بعدی آن است. در این استعلام، این سوال مطرح شده که آیا دادگاه
تجدیدنظر میتواند
مدت تعلیق مجازات را افزایش دهد یا تعلیق برخی مجازاتها را حذف یا لغو کند. در پاسخ، نظریه مشورتی
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه بیان میکند که قرار
تعلیق اجرای مجازات به دلیل ماهیت اجرایی خود وابسته به حکم
محکومیت است و با نقض آن حکم، قرار نیز لغو میشود. همچنین، طبق تبصره 2 ماده 427
قانون آیین دادرسی کیفری، قرار تعلیق از جمله آرای قابل تجدیدنظر نیست، اما در صورت نیاز به لغو آن، دادگاه تجدیدنظر میتواند این موضوع را به دادگاه
صادرکننده قرار اطلاع دهد. در نهایت، منع
تشدید مجازات تعزیری و اقدامات تامینی و تربیتی که در ماده 458 قانون مذکور آمده، شامل موارد مطرح شده در این استعلام نیز میشود.
تاریخ نظریه: 1396/07/26
شماره نظریه: 7/96/1734
شماره پرونده: 813-1/168-96
به موجب ماده 458 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 1392/12/4 با الحاقات و اصلاحات بعدی دادگاه تجدیدنظر استان نمیتواند مجازات تعزیری یا اقدامات تامینی و تربیتی مقرر در حکم تجدیدنظر خواسته را تشدید کند مگر...
چنانچه مجازات تعزیری از سوی
دادگاه بدوی تعلیق شده مثلاً تمام مدت
حبس تعلیق شده دادگاه تجدیدنظر مجاز به تعلیق قسمتی از آن است
افزایش مدت تعلیق اجرای تمام مجازات از یک سال به بیشتر و همچنین حذف تعلیق برخی از مجازاتهای مصداق تشدید مجازات تعزیری است؟ مثلاً دادگاه بدوی اجرای تمام شش ماه
حبس تعزیری را به مدت یک سال تعلیق کرده آیا دادگاه تجدیدنظر میتواند اجرای تمام
اجرای مجازات را به دو سال تعلیق افزایش دهد؟ و آیا میتواند اجرای تعلیق شده تمام مجازات تعزیری (حبس و
شلاق و
جزای نقدی) را هم از جهت جنس مجازات و هم از نظر مدت تعلیق لغو یا کاهش دهد؟ (با قید اینکه موجبات قانونی برای صدور قرار تعلیق اجرای مجازات وجود داشته است).
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً اصولاً قرار تعلیق اجرای مجازات، ناظر به
اجرای حکم بوده و امری اجرایی محسوب میگردد و مستقل از امر تعیین مجازات و صدور حکم محکومیت میباشد؛ لذا ب. ت. ب. ماده 49
قانون مجازات اسلامی 1392، این قرار ممکن است ضمن حکم محکومیت یا پس از صدور آن، صادر گردد. بااینحال، قرار تعلیق اجرای مجازات به لحاظ ماهیت اجرایی آن، متکی بر
حکم محکومیت کیفری بوده و با منتفی شدن حکم محکومیت (مانند نقض حکم محکومیت در دادگاه تجدیدنظر)، قرار تعلیق اجرای مجازات نیز سالب به انتفای موضوع میگردد. همچنین ب. ت. ب.
تبصره 2 ماده 427 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 با اصلاحات سال 1394، قرار تعلیق اجرای مجازات ازجمله آرای قابل تجدیدنظر شناختهنشده است؛ لکن چنانچه، لغو قرار یادشده، ب. ت. ب. ماده 55 قانون مجازات اسلامی 1392 ضرورت داشته باشد، دادگاه تجدیدنظر نیز بهمانند دادستان یا
قاضی اجرای احکام مربوطه، مراتب را برای لغو قرار به دادگاه صادرکننده قرار، اعلام مینماید.
ثانیاً منع تشدید مجازات تعزیری و یا
اقدامات تأمینی و تربیتی مذکور در ماده 458 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 عام است وفروض مذکور در سوال (افزایش مدت تعلیق اجرای مجازات، حذف تعلیق اجرای برخی از مجازاتها و یا
لغو تعلیق اجرای تمام مجازاتها) را نیز شامل میشود.