نظر مشورتی 7/96/1970 مورخ 1396/08/27 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص امکان توقیف سایر اموال محکوم علیه در فرض امتناع حافظ از تسلیم اموال با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا در صورت خیانت حافظ اموال توقیفشده، میتوان سایر اموال محکومعلیه را توقیف کرد؟
پاسخ: خیر، مادامی که امکان استیفای محکومبه از اموال حافظ وجود دارد، توقیف سایر اموال محکومعلیه مجاز نیست.
به زبانِ ساده
حافظِ مال توقیفشده باید آن را نگهداری و تحویل دهد و اگر از تحویل آن خودداری کند، ضامن ارزش مال است. تا زمانی که بتوان ارزش مال را از اموال حافظ گرفت، اموال دیگر محکومعلیه توقیف نمیشود؛ اما اگر دسترسی به اموال حافظ ممکن نباشد، میتوان سراغ سایر اموال محکومعلیه رفت.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ پرسشکننده و طرفین اختلاف در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: نظر بر پایه وظیفه و مسئولیت حافظ طبق مواد ۸۳ و ۸۵ قانون اجرای احکام مدنی بیان شده است. ابتدا امکان وصول ارزش مال از اموال حافظ بررسی میشود و در صورت نبود دسترسی، توقیف سایر اموال محکومعلیه مجاز دانسته شده است.
چرا مهم است: این نظر برای محکومله و محکومعلیه در تعیین اموالی که میتوان برای وصول محکومبه توقیف کرد کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون اجرای احکام مدنی، مواد ۸۳ و ۸۵.
مفاهیمِ حقوقی: توقیف مال، حافظ مال توقیفشده، امین، ضمان، استیفای محکومبه، حق رجوع
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر حافظ مال توقیفشده را تحویل ندهد، ابتدا از چه کسی میتوان ارزش آن را گرفت؟
تا وقتی امکان وصول ارزش مال از اموال حافظ وجود دارد، از اموال حافظ.
آیا میتوان در این وضعیت اموال دیگر محکومعلیه را توقیف کرد؟
اگر به اموال حافظ دسترسی نباشد، توقیف سایر اموال محکومعلیه بلامانع است.
آیا محکومعلیه میتواند بابت زیان خود به حافظ مراجعه کند؟
بله؛ حق مراجعه به حافظ و اشخاصی که باعث زیان شدهاند محفوظ است.
کلیدواژهها: اجرای احکام، توقیف اموال، حافظ اموال، محکومعلیه، استیفای محکومبه
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
برابر ماده 83 قانون اجراي احكام مدني، حافظ نسبت به اموال توقيف شده امين است و برابر ماده 85 قانون ياد شده در صورتي كه حافظ از تسليم اموال توقيف شده امتناع كند، از تاريخ امتناع ضامن محسوب است و دادورز (مأمور اجرا) معادل ارزش مال توقيف شده را از اموال حافظ استيفا مي نمايد. بنابراين، در فرض سوال ب. ت. ب. مواد ياد شده مادام كه امكان استيفاي محكوم ٌبه معادل ارزش مال توقيف شده از اموال حافظ وجود دارد، امكان توقيف ساير اموال محكوم عليه وجود ندارد ولي هرگاه به اموال حافظ دسترسي حاصل نشود، به نظر مي رسد چون با صرف خيانت حافظ، اصل دين محكوم عليه زايل يا منتقل نمي شود، توقيف ساير اموال محكوم عليه و استيفاي محكوم ٌبه از آن بلامانع است. بديهي است در اين حالت حق مراجعه محكوم عليه به حافظ و ساير اشخاصي كه باعث تضرر وي شده اند، محفوظ است.
نظریه مشورتی شماره 7/96/1970 مورخ 1396/08/27
موضوع استعلام مربوط به وضعیت حافظ اموال توقیف شده و مسئولیتهای او بر اساس قانون اجرای احکام مدنی است. طبق نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه و بر اساس ماده 83 این قانون، حافظ اموال توقیف شده به عنوان امین شناخته میشود. اگر او از تحویل این اموال خودداری کند، مطابق ماده 85، از تاریخ امتناع، به عنوان ضامن تلقی میشود و دادورز میتواند معادل ارزش مال توقیف شده را از اموال او دریافت کند. همچنین، تا زمانی که امکان دریافت محکومبه از اموال حافظ وجود دارد، توقیف دیگر اموال م. ع. مجاز نیست. اما اگر به اموال حافظ دسترسی نباشد، توقیف سایر اموال م. ع. و دریافت محکومبه از آن امکانپذیر است و حق مراجعه م. ع. ب. حافظ و دیگر افراد مسئول محفوظ خواهد بود.
تاریخ نظریه: 1396/08/27
شماره نظریه: 7/96/1970
شماره پرونده: 96-3/1-211
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
برابر ماده 83 قانون اجرای احکام مدنی، حافظ نسبت به اموال توقیف شده امین است و برابر ماده 85 قانون یاد شده در صورتی که حافظ از تسلیم اموال توقیف شده امتناع کند، از تاریخ امتناع ضامن محسوب است و دادورز (مأمور اجرا) معادل ارزش مال توقیف شده را از اموال حافظ استیفا مینماید. بنابراین، در فرض سوال ب. ت. ب. مواد یاد شده مادام که امکان استیفای محکومٌبه معادل ارزش مال توقیف شده از اموال حافظ وجود دارد، امکان توقیف سایر اموال م. ع. وجود ندارد ولی هرگاه به اموال حافظ دسترسی حاصل نشود، به نظر میرسد چون با صرف خیانت حافظ، اصل دین م. ع. زایل یا منتقل نمی شود، توقیف سایر اموال م. ع. و استیفای محکومٌبه از آن بلامانع است. بدیهی است در این حالت حق مراجعه م. ع. ب. حافظ و سایر اشخاصی که باعث تضرر وی شده اند، محفوظ است.