پرسش: تکلیف دادگاه در صورتی که خواهان به شهادت شهود استناد کرده اما شاهد حاضر نکند و تقاضای سوگند کند چیست؟
پاسخ: در صورتی که خواهان دلیل دیگری جز سوگند نداشته باشد، پذیرش درخواست وی بر اتیان سوگند فاقد منع قانونی است.
به زبانِ ساده
موضوع این بود که آیا خواهان میتواند در جریان رسیدگی، با وجود آنکه ابتدا به شهادت شهود استناد کرده، از خوانده بخواهد سوگند یاد کند. پاسخ این است که اگر خواهان بگوید دلیل دیگری جز سوگند ندارد، درخواست او منع قانونی ندارد. این حکم حتی وقتی شهود حاضر نشدهاند نیز قابل اعمال است.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ خواهان و خوانده طرفهای فرض مطرحشده در استعلاماند و نام آنها در متن نیامده است.
چگونه: استعلام درباره حاضرنشدن شهود خواهان و درخواست بعدی او برای سوگند خوانده مطرح شد؛ اداره کل حقوقی پاسخ را با استناد به مقررات سوگند و ماده ۱۹۷ بیان کرد.
چرا مهم است: این نظر برای طرفین دعوای مدنی و دادگاهها روشن میکند که نبودن شهود لزوماً مانع درخواست سوگند نیست.
قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی مدنی، مواد ۱۹۷ و ۲۷۰ به بعد؛ قانون مدنی، ماده ۱۳۳۵ به بعد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
چنانچه خ. د. د. تقديمي به اتيان سوگند اشاره اي ننمايد و سپس به استناد به شهادت شهود دعوي خود را طرح نمايد و در جلسه دادرسي استماع شهادتشهود، شهود خود را حاضر ننمايد و درخواست اتيان سوگند خوانده جهت برائت ذمه خود را مطرح نمايد آيا دادگاه قانوناً مي-تواند به آن ترتيب اثر دهد يا خير.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
هرگاه خواهان دليلي جز سوگند نداشته باشد، پذيرش درخواست وي بر اتيان سوگند از سوي خوانده وفق مقررات مواد 270 به بعد قانون آئين دادرسي در امور مدني و ماده 1335 به بعد قانون مدني فاقد منع قانوني است. در فرضي كه خ. د. د. به شهادت شهود استناد نموده و در جلسه رسيدگي شهود وي حاضر نشده اند نيز چنانچه اعلام نمايد دليل ديگري جز اتيان سوگند ندارد از وي پذيرفته مي شود. ذيل ماده 197 قانون ياد شده نيز مؤيد اين نظر است.
نظریه مشورتی شماره 7/96/2242 مورخ 1396/09/21
موضوع استعلام درباره امکان درخواست سوگند از سوی خوانده در شرایطی است که خ. د. د. خود به سوگند اشاره نکرده و در جلسه دادرسی نیز شهود خود را حاضر نمیکند. نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که اگر خواهان دلیلی غیر از سوگند نداشته باشد، درخواست سوگند از سوی خوانده بر اساس مقررات مواد 270 به بعد قانون آیین دادرسی در امور مدنی و ماده 1335 به بعد قانون مدنی بدون منع قانونی است. همچنین، اگر خواهان به شهادت شهود استناد کرده و در جلسه رسیدگی شهود حاضر نشوند، در صورت اعلام عدم وجود دلیل دیگری جز سوگند، این درخواست نیز پذیرفته میشود که این موضوع در ذیل ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی نیز تایید شده است.
تاریخ نظریه: 1396/09/21
شماره نظریه: 7/96/2242
شماره پرونده: 1529-1/127-96
هرگاه خواهان دلیلی جز سوگند نداشته باشد، پذیرش درخواست وی بر اتیان سوگند از سوی خوانده وفق مقررات مواد 270 به بعد قانون آئین دادرسی در امور مدنی و ماده 1335 به بعد قانون مدنی فاقد منع قانونی است. در فرضی که خ. د. د. به شهادت شهود استناد نموده و در جلسه رسیدگی شهود وی حاضر نشدهاند نیز چنانچه اعلام نماید دلیل دیگری جز اتیان سوگند ندارد از وی پذیرفته میشود. ذیل ماده 197 قانون یاد شده نیز موید این نظر است.