پرسش: آیا واژه خودرو در قانون بیمه اجباری شخص ثالث شامل موتورسیکلت نیز میشود؟
پاسخ: بله، با توجه به تعاریف قانونی، واژه خودرو در قانون بیمه اجباری خسارات وارده به شخص ثالث شامل موتورسیکلت نیز میگردد.
به زبانِ ساده
این نظر درباره معنای «خودرو» در قانون بیمه اجباری و وضعی است که راننده مقصر همان مالک وسیله نقلیه باشد. موتورسیکلت هم در این معنا میگنجد، اما اگر راننده مقصر و مالک یک نفر باشند، فرض از شمول مقررات مورد اشاره خارج است.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین اختلافی در متن معرفی نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی در پاسخ به پرسش، تعریفهای آییننامه راهنمایی و رانندگی و قانون بیمه اجباری را بررسی کرده و دو نتیجه اعلام کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای تشخیص شمول مقررات بیمه شخص ثالث درباره موتورسیکلت و فرض یکیبودن راننده مقصر و مالک کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: آییننامه راهنمایی و رانندگی مصوب ۱۳۸۴، بندهای ۵۱ و ۹۲ ماده ۱؛ قانون بیمه اجباری خسارت واردشده به شخص ثالث در حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب ۱۳۹۵، بند «ث» ماده ۱ و بند «پ» ماده ۴.
آیا منظور از «خودرو» در بند «پ» ماده ۴ قانون بیمه اجباری، موتورسیکلت را هم دربرمیگیرد؟
بله؛ موتورسیکلت نیز نوعی وسیله نقلیه موتوری است و مشمول این عنوان میشود.
اگر راننده مقصر حادثه و مالک خودرو یک نفر باشند، مقررات یادشده درباره مسئولیت او اجرا میشود؟
خیر؛ این فرض از قلمرو شمول مقررات مورد اشاره خارج است.
کلیدواژهها: بیمه شخص ثالث، خودرو، موتورسیکلت، وسایل نقلیه، خسارت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
1- ب. ت. ب. تعريف خودرو در بند 51 ماده 1 آئين نامه راهنمائي و رانندگي مصوب 1384، "خودرو هر نوع وسيله نقليه قابل حركت در راه ها كه نيروي محركه آن از موتور باشد..." و نيز با عنايت به بند 92 ماده 1 آئين نامه مذكور در تعريف موتور سيكلت و نيز با عنايت به اين كه در عنوان و مواد متعدد قانون بيمه اجباري خسارت وارده به شخص ثالث در حوادث ناشي از وسائل نقليه مصوب 1395 از عبارت "وسايل نقليه" استفاده شده و نيز ب. ت. ب. تعريف "وسايل نقليه" در بند ث ماده 1 اين قانون، كلمه خودرو در بند پ ماده 4 قانون مذكور، شامل موتور سيكلت هم كه نوعي وسيله نقليه موتوري است، مي شود.
2- مستنبط از بند پ ماده ي 4 قانون موصوف اين است كه فرض سوال كه راننده ي مسبب حادثه و مالك خودرو، شخص واحدي است از قلمرو شمول مقررات مذكور و احكام ناظر به آن خروج موضوعي دارد.
نظریه مشورتی شماره 7/96/2260 مورخ 1396/09/22
این استعلام شامل دو سوال درباره شمولیت وسایل نقلیه و جرائم مربوط به راننده مسبب حادثه است. در پاسخ به سوال اول، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که ب. ت. ب. تعریف "خودرو" در بند 51 ماده 1 آییننامه راهنمایی و رانندگی مصوب 1384 و تعریف "موتور سیکلت" در بند 92 همان آییننامه، و همچنین عبارت "وسایل نقلیه" در قانون بیمه اجباری خسارت وارده به شخص ثالث در حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395، کلمه "خودرو" در بند پ ماده 4 این قانون شامل موتور سیکلت نیز میشود. در پاسخ به سوال دوم، بیان شده است که اگر راننده مسبب حادثه و مالک خودرو یک نفر باشند، این وضعیت از شمول مقررات و احکام مربوطه خارج است.
تاریخ نظریه: 1396/09/22
شماره نظریه: 7/96/2260
شماره پرونده: 1536-10/16-96
1- ب. ت. ب. ذکر کلمه خودرو در ابتدای بند مذکور آیا سایر وسایل نقلیه از جمله موتور سیکلت نیز شامل این بند میشوند یا خیر؟
2- اگر وسیله نقلیه متعلق به راننده مسبب حادثه باشد وی مشمول جرائم ذکر شده در این بند خواهد بود یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: