پرسش: تکلیف اجرای حکم تحویل مبیع در فرض تخریب بخشی از آن و احداث بنای جدید چیست؟
پاسخ: تخریب بخشی از مبیع به معنای تلف کل آن نیست و حکم تحویل باید در حد مبیع موجود (عرصه) اجرا شود و خریدار میتواند دعوای قلع و قمع مستحدثات را نیز مطرح کند.
به زبانِ ساده
در این نظر، زمینِ فروختهشده با تخریب بنای آن از بینرفته محسوب نمیشود. حکم تحویل باید دستکم درباره عرصه اجرا شود و خریدار، در صورت توافقنکردن با فروشنده، میتواند برای برچیدن بنای بدون اجازه اقدام قضایی کند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ طرفین اختلاف در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: در پاسخ به فرضی درباره حکم تحویل مبیع و ساخت بنا از سوی فروشنده، اداره کل حقوقی اعلام کرده است که حکم نسبت به بخش موجود اجرا میشود و امکان طرح دعوای قلع و قمع وجود دارد.
چرا مهم است: این نظر برای خریدار و وکیلی مفید است که با تخریب بنا یا ساختوساز فروشنده پس از معامله روبهرو هستند.
قوانینِ مرتبط: نامطمئن؛ متن ماده یا قانون مشخصی را ذکر نکرده است.
آیا تخریب بخشی از مبیع و ساخت بنای جدید به معنای تلف کامل مبیع است؟
خیر؛ مبیع شامل عرصه و اعیان است و عرصه همچنان موجود است.
اگر فروشنده پس از فروش و بدون اجازه خریدار در ملک بنا بسازد، چه اقدامی ممکن است؟
اگر توافق نکنند، خریدار میتواند دعوای قلع و قمع مستحدثات را مطرح کند.
آیا زمان احداث بنا در نتیجه پرونده مؤثر است؟
خیر؛ پیش از دادخواست، هنگام دادرسی یا پس از صدور حکم تفاوتی ندارد.
کلیدواژهها: تحویل مبیع، قلع و قمع، مستحدثات، تلف مبیع، عرصه و اعیان
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مبيع، اعم از عرصه و اعيان است؛ بنابراين صرف تخريب و احداث بناي جديد به معناي تلف كل مبيع نيست. بنابراين، در فرض سؤال كه حكم به تحويل مبيع صادر شده است، حكم صادره در حدي كه مبيع موجود است (عرصه) بايد اجرا شود و اگر فروشنده پس از بيع و بدون اذن خريدار اقدام به ساخت بنا نموده باشد، چنانچه با هم توافق نكنند، خريدار مي تواند دعواي قلع و قمع مستحدثات را نيز مطرح نمايد. احداث بنا قبل از تقديم دادخواست يا بعد از آن در اثناء دادرسي و يا بعد از صدور حكم، تفاوتي در حكم قضيه ايجاد نمي كند.
نظریه مشورتی شماره 7/96/2268 مورخ 1396/09/22
موضوع استعلام حاضر درباره وضعیت یک منزل مسکونی است که پس از صدور حکم دادگاه برای تحویل آن، به ساختمانی چند طبقه تبدیل شده است. سوال این است که آیا این ملک همچنان قابل تحویل است و وضعیت آن در صورت تغییر قبل یا بعد از تقدیم دادخواست یا پس از صدور حکم قطعی چگونه خواهد بود. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که مبیع شامل زمین و ساختمان است و تخریب و ساخت بنای جدید به معنای از بین رفتن کامل مبیع نیست. بنابراین، حکم صادره باید به میزان موجودیت مبیع (زمین) اجرا شود. اگر فروشنده بدون اجازهخریدار اقدام به ساخت بنا کرده باشد و توافقی حاصل نشود، خریدار حق دارد دعوای قلع و قمع مستحدثات را مطرح کند. همچنین، زمان ساخت بنا (قبل یا بعد از تقدیم دادخواست) تاثیری در حکم ندارد.
تاریخ نظریه: 1396/09/22
شماره نظریه: 7/96/2268
شماره پرونده: 1167-1/127-96
احتراماً در زمانی که مبیع یک منزل مسکونی بوده و دادگاه حکم بر تحویل مبیع داده حال مبیع تبدیل به یک ساختمانی چند طبقه شده آیا مبیع کماکان قابل تحویل م. ب. یا خیر؟ چنانچه قبل از تقدیم دادخواست مبیع تبدیل شده باشد چه حالتی دارد و اگر بعد از تقدیم دادخواست و یا بعد از صدور رأی قطعی تبدیل شده باشد چه حالتی دارد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
مبیع، اعم از عرصه و اعیان است؛ بنابراین صرف تخریب و احداث بنای جدید به معنای تلف کل مبیع نیست. بنابراین، در فرض سوال که حکم به تحویل مبیع صادر شده است، حکم صادره در حدی که مبیع موجود است (عرصه) باید اجرا شود و اگر فروشنده پس از بیع و بدون اذن خریدار اقدام به ساخت بنا نموده باشد، چنانچه با هم توافق نکنند، خریدار میتواند دعوای قلع و قمع مستحدثات را نیز مطرح نماید. احداث بنا قبل از تقدیم دادخواست یا بعد از آن در اثناء دادرسی و یا بعد از صدور حکم، تفاوتی در حکم قضیه ایجاد نمیکند.