پاسخ: خیر، خسارات وارده به راننده مقصر (به استثنای هزینه مداوا) بر عهده صندوق تأمین خسارتهای بدنی نیست.
به زبانِ ساده
موضوع، جبران خسارت بدنی رانندهای است که خودش مسبب حادثه شده است. نظر اداره کل حقوقی این است که صندوق تأمین خسارتهای بدنی این خسارتها را نمیپردازد، چه راننده بیمه شده باشد و چه نشده باشد؛ هزینه مداوای راننده از این حکم مستثناست.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ استعلامکننده و طرفینِ پرونده در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: استعلام سه فرض را درباره بیمه راننده مسبب، ناتوانی شرکت بیمه از پرداخت و وقوع حادثه پیش از اجرای قانون سال ۱۳۹۵ مطرح کرده است. پاسخ هر سه فرض را یکسان دانسته و پرداخت خسارات راننده مقصر، جز هزینه مداوا، را بر عهده صندوق ندانسته است.
چرا مهم است: این نظر برای رانندگان مسبب حادثه، بیمهگذاران و وکلای پروندههای مطالبه خسارت بدنی مهم است.
قوانینِ مرتبط: مواد ۳، ۴، ۲۱، ۳۰ و ۳۵ قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب ۱۳۹۵؛ بند «ب» ماده ۱۱۵ قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران؛ قانون پیشین بیمه اجباری، بدون ذکر نام یا شماره در متن.
مفاهیمِ حقوقی: راننده مسبب حادثه، خسارت بدنی، صندوق تأمین خسارتهای بدنی، بیمه حوادث، هزینه مداوا، تعلیق پروانه فعالیت شرکت بیمه
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا صندوق تأمین خسارتهای بدنی باید خسارت بدنی راننده مسبب حادثه را بپردازد؟
خیر؛ بهجز هزینه مداوای راننده، پرداخت خسارات وارده به راننده مقصر بر عهده صندوق نیست، خواه راننده بیمه شده باشد یا نشده باشد.
اگر شرکت بیمه بهدلیل تعلیق یا لغو پروانه فعالیت نتواند خسارت راننده مسبب حادثه را بپردازد، آیا صندوق باید آن را جبران کند؟
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
ب. ت. ب. مواد30 و 35 قانون بيمه اجباري خسارت وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه مصوب 1395 و بند ب ماده 115 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوري اسلامي بيان فرمائيد:
1-چنانچه دارنده وسيله نقليه براي پوشش خسارت هاي بدني وارد شده به راننده مسبب حادثه به ميزان ديه مرد مسلمان در ماه غيرحرام بيمه حوادث اخذ نمايد آيا صندوق تأمين خسارت بدني تكليف به پرداخت ديه راننده مسبب حادثه دارد؟
2- چنانچه در صورت اخذ بيمه حوادث به دليل تعليق يا لغو پروانه فعاليت شركت بيمه خسارات بدني راننده مسبب حادثه توسط شركت بيمه پرداخت نشود آيا صندوق تأمين خسارت بدني تكليفي در اين خصوص دارد؟
3-چنانچه قبل از لازم الاجرا شدن قانون بيمه اجباري 1395 فروض مطروحه فوق محقق گردد آيا صندوق تأمين خسارت بدني در حدود بند ب ماده 115 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوري اسلامي ايران تكليف به پرداخت خسارات بدني دارد.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1 و 2 و 3 – ب. ت. ب. مقررات مواد 3، 4، 21، 30 و 35 قانون بيمه اجباري خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه مصوب 1395 و قانون قبل از آن، خسارات وارده به راننده مقصر به استثناي هزينه مداواي راننده، اعم از اينكه راننده بيمه شده يا نشده باشد، به عهده صندوق تأمين خسارات بدني نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/96/2269 مورخ 1396/09/22
موضوع استعلام درباره وظایف صندوق تامین خسارت بدنی در قبال پرداخت دیه و خسارات بدنی به رانندهای است که خود مسبب حادثه ناشی از وسایل نقلیه بوده است. پرسشها به شرح زیر است:
1) اگر راننده مسبب حادثه بیمه حوادث برای پوشش خسارات بدنی داشته باشد، آیا صندوق تامین خسارت بدنی باید دیه را پرداخت کند؟ 2) اگر به دلیل تعلیق یا لغو پروانه فعالیت شرکتبیمه، خسارات بدنی پرداخت نشود، آیا صندوق تامین خسارت بدنی مسئولیتی دارد؟ 3) آیا در صورت وقوع شرایط فوق قبل از لازمالاجرا شدن قانون بیمه اجباری 1395، صندوق تامین خسارت بدنی موظف به پرداخت خسارات است؟ بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه و با استناد به مواد 3، 4، 21، 30 و 35 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث مصوب 1395، مسئولیت پرداخت خسارات وارده به راننده مقصر، به جز هزینه مداوای او، بر عهده صندوق تامین خسارت بدنی نیست.
تاریخ نظریه: 1396/09/22
شماره نظریه: 7/96/2269
شماره پرونده: 736-10/16-96