نظر مشورتی 7/96/2339 مورخ 1396/09/28 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم امکان تعیین مستشار دادگاه کیفری یک به عنوان مستشار دادگاه انقلاب از سوی رئیس کل دادگستری استان یا رئیس دا
پرسش: آیا مستشاران دادگاه کیفری یک و دادگاه انقلاب مشترک هستند و آیا ابلاغ داخلی برای جابجایی آنها کافی است؟
پاسخ: خیر، مستشاران دادگاه کیفری یک و دادگاه انقلاب به موجب مواد ۲۹۶ و ۲۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، جداگانه و مخصوص به خود هستند و ابلاغ داخلی برای جابجایی آنها کافی نیست.
به زبانِ ساده
پرسش دربارهٔ این است که چه قضاتی میتوانند بهعنوان مستشار در دادگاه انقلاب حضور داشته باشند. متن میگوید دادگاه انقلاب و دادگاه کیفری یک، اصولاً مستشاران جداگانه و مخصوص به خود دارند؛ پاسخ کامل به پرسش دوم در متن موجود نیست.
چه کسی: نظریهٔ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضائیه؛ استعلامکننده در متن مشخص نشده است.
چگونه: استعلام دو پرسش دربارهٔ مستشاران دادگاه انقلاب و اعتبار ابلاغ داخلی مطرح کرده است. نظریه، در پاسخ به پرسش نخست، تفکیک مستشاران دو دادگاه را توضیح داده؛ ادامهٔ پاسخ به پرسش دوم در متن بریده شده است.
چرا مهم است: این نظر برای مدیران قضایی و قضاتی که دربارهٔ ترکیب دادگاهها یا انتصاب مستشار تصمیم میگیرند اهمیت دارد.
قوانینِ مرتبط: مواد ۲۹۴، ۲۹۶، ۲۹۷ و ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
با عنايت به اينكه مطابق ماده 297 قانون آيين دادرسي كيفريدادگاه انقلاب براي رسيدگي به جرايم موجب مجازات مندرج در بندهاي الف ب – پ- ت ماده 302 همان قانون داراي رئيس و دو مستشار است كه با دو عضو نيز رسميت مي يابد 1- آيا منظور از مستشاران مورد ذكر در اين ماده فقط مستشاران مختص دادگاه انقلاب است؟ 2- آيا ابلاغ داخلي رياست كل دادگستري استان و يا رياست دادگستري شهرستان بدون تصويب كميسيون نقل و انتقالات قضات و صدور ابلاغ توسط رياست محترم قوه قضائيه به مستشار دادگاه كيفري يك صلاحيت حضور در دادگاه انقلاب به عنوان مستشار دادگاه انقلاب مي دهد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1) ب. ت. ب. تفكيك دادگاه هاي كيفري در ماده ي 294 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 و تعيين صلاحيت هر يك از دادگاه هاي كيفري به موجب مواد بعدي و با عنايت به مواد 296 و 297 اين قانون كه از جمله در مقام بيان تركيب قضات دادگاه هاي كيفري يك و انقلاب مي باشد، منظور از مستشار مذكور در ماده ي 297 قانون مذكور، علي الاصول مستشار دادگاه انقلاب است و منظور از مستشار مذكور در ماده ي 296 قانون موصوف، مستشار دادگاه كيفري يك است. بنابراين هر يك از دادگاه هاي فوق الذكر ب. ت. ب. صلاحيت و وظايف و اختيارات خود، داراي مستشار جداگانه و مخصوص به خود مي باشند و بدوي بودن هر دو دادگاه كيفري يك و انقلاب موجب وحدت مستشاران آن ها نمي گردد.
2) ب. ت. ب. مراتب مذكور در پاسخ سوال يك، تعيين مستشار دادگاه كيفري يك به عنوان مستشار دادگاه انقلاب از سوي رئيس كل دادگستري استان و يا رئيس دادگستري شهرستان، فاقد وجاهت قانوني است و آن چه در تبصره ي 2 ماده ي 296 قانون آيين دادرسي كيفري 1392 با الحاقات و اصلاحات بعدي آمده است، يك امر استثنايي و خاص بوده كه در محدوده آن قابل اعمال است.
نظریه مشورتی شماره 7/96/2339 مورخ 1396/09/28
موضوع استعلام درباره تعیین مستشاران در دادگاه انقلاب و بررسی صلاحیت حضور مستشاران دادگاه کیفری یک در این دادگاه است. سوالات مطرح شده شامل این موارد است:
1- آیا مستشاران ذکر شده در ماده 297 قانون آیین دادرسی کیفری فقط به مستشاران دادگاه انقلاب اشاره دارد؟ 2- آیا ابلاغ داخلی ریاست کل دادگستری یا ریاست دادگستری شهرستان، بدون تایید کمیسیون نقل و انتقالات قضات، میتواند به مستشار دادگاه کیفری یک اجازه حضور در دادگاه انقلاب بدهد؟ در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه بیان میکند که مستشاران ذکر شده در ماده 297 بهطور کلی به مستشاران دادگاه انقلاب اشاره دارند و هر دادگاه کیفری (یک و انقلاب) مستشار مخصوص به خود را دارد. همچنین، تعیین مستشار دادگاه کیفری یک به عنوان مستشار دادگاه انقلاب فاقد وجاهت قانونی است و تنها موارد استثنایی در تبصره 2 ماده 296 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 قابل اجرا است.
تاریخ نظریه: 1396/09/28
شماره نظریه: 7/96/2339
شماره پرونده: 1735-1/168-96